The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являются древность и средневековье Алматы: исследование и сохранение археологического наследия»

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны «Ежелгі және орта ғасырдағы Алматы: археологиялық мұраны зерттеу мен сақтау» болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Основной целью программы является комплексное исследование и создание научно-аргументированной истории Алматы (территория города Алматы и Алматинской области) с древности до этнографической современности. Реализация программы в 2025 году проводилось по завершению формированию и анализу базы данных памятников археологии, этноархеологии, и проведению полевых исследований от эпохи камня по средневековье Алматы и Алматинской области

Aim of work (in Kazakh) : Зерттеу тақырыбына қолданылатын негізгі тәсілдер, тарихи-типологиялық, құрылымдық-семиотикалық, мәдениетаралық. Бағдарламаны іске асыру 2025 жылы археология, этноархеология ескерткіштерінің дерекқорын қалыптастыру мен талдауды аяқтау және Алматы мен Алматы облысының орта ғасырлары бойынша тас дәуірінен далалық зерттеулер жүргізу бойынша жүргізілді

Методы исследования (на русском) : Основные подходы, применяемые к теме исследования, историко-типологический, структурно-семиотический, кросс-культурный. Для достижения поставленной цели проводились поисково-разведочные экспедиции. В исследованиях применялись методы, обычно, используемые в археологической науке, для уточнения имеющейся информации: описание, классификация, систематизация, сравнительно-типологический, а также междисциплинарные исследования

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу тақырыбына қолданылатын негізгі тәсілдер, тарихи-типологиялық, құрылымдық-семиотикалық, мәдениетаралық. Мақсатқа жету үшін іздестіру-барлау экспедициялары жүргізілді. Зерттеулер қолда бар ақпаратты нақтылау үшін археологиялық ғылымда жиі қолданылатын әдістерді қолданды: сипаттама, жіктеу, жүйелеу, салыстырмалы-типологиялық, және пәнаралық зерттеулер

Obtained results and novelty (in Russian) : Были открыты новые памятники от эпохи позднего палеолита до этнографического времени в Алматинской области, такие как многослойные стоянки, петроглифы, поселения, городища и т.д. Казахские укрепленные оборонительные сооружения, сохранившиеся в крае до середины ХІХ в. Выделена новая культура верхнего палеолита - "тянь-шаньский ориньяк" в горах Заилийского Алатау. В 2025 году в рамках программы опубликованы 8 статей в журналах базы Scopus, опубликованы 3 научные монографии, были организованы круглый стол, международный научный полевой семинар, и международная научная конференция.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Кейінгі палеолит дәуірінен бастап Алматы облысындағы этнографиялық уақытқа дейінгі жаңа ескерткіштер ашылды, мысалы, көп қабатты тұрақтар, петроглифтер, қоныстар, қалашықтар және т.б. ХІХ ғасырдың ортасына дейін өлкеде сақталған қазақтың бекіністі қорғаныс құрылыстары. Іле Алатауы тауларында жоғарғы палеолиттің жаңа мәдениеті - "тянь-Шань ориньяк" анықталды. 2024 жылы Бағдарлама шеңберінде Scopus базасының журналында 8 мақала жарияланды, 3 ғылыми монография, дөңгелек үстел, халықаралық ғылыми далалық семинар, және халықаралық ғылыми конференция өткізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Реализация программы заключается в проведении следующего алгоритма действий по вышеуказанным задачам согласно технической документации: проработка и анализ архивных материалов исследователей, чьи коллекции остаются необработанными; локализация памятников для археологической карты и ГИС-базы данных; оцифровка артефактов для получения точных трехмерных изображений с большим разрешением; технико-типологическое описание артефактов и определение их культурно-хронологической принадлежности; междисциплинарные исследования и эксперимены; публикация научных результатов. Разработка теоретических реконструкций культурно-исторических, социально-экономических и др. процессов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Бағдарламаны іске асыру Техникалық құжаттамаға сәйкес жоғарыда аталған міндеттер бойынша іс-қимылдардың мынадай алгоритмін жүргізуден тұрады: коллекциялары өңделмеген болып қалатын зерттеушілердің мұрағаттық материалдарын пысықтау және талдау; археологиялық карта мен ГАЖ-деректер базасына арналған ескерткіштерді оқшаулау; үлкен ажыратымдылықпен дәл үш өлшемді бейнелерді алу үшін артефактілерді цифрландыру; артефактілерді техникалық-типологиялық сипаттау және олардың мәдени-хронологиялық керек-жарақтар; пәнаралық зерттеулер мен эксперименттер; ғылыми нәтижелерді жариялау. Мәдени-тарихи, әлеуметтік-экономикалық және т.б. процестердің теориялық қайта құруларын әзірлеу.

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : жоқ

Efficiency (in Russian) : Основные направления исследований в 2025 году касались приоритетных проблем изучения памятников эпохи камня, палеометалла, раннего железного века, средневековья и этноархеологических объектов на территории г. Алматы и Алматинской области. Целью исследований стала систематизация материалов археологических памятников г. Алматы и Алматинской области и анализ хозяйственного и этнокультурного развития древнего и средневекового населения региона. На основе анализа полевых отчетов, научной литературы, проведения поисково-разведочных работы были определены базовые археологические памятники на которых проведены исследования. Полученный материал стал основой для разработок научных тематик в области древней, средневековой истории и этнографии региона, а также последующих научных публикаций.

Efficiency (in Kazakh) : 2025 жылы зерттеудің негізгі бағыттары Алматы қаласы мен Алматы облысының аумағындағы тас, палеометалл, ерте темір дәуірі, орта ғасырлар ескерткіштерін және этноархеологиялық объектілерді зерттеудің басым мәселелеріне қатысты болды. Зерттеудің мақсаты Алматы қаласы мен Алматы облысының археологиялық ескерткіштерінің материалдарын жүйелеу және өңірдің ежелгі және ортағасырлық халқының шаруашылық және этномәдени дамуын талдау болды. Далалық есептерді, ғылыми әдебиеттерді талдау, іздестіру-барлау жұмыстарын жүргізу негізінде зерттеулер жүргізілген базалық археологиялық ескерткіштер анықталды. Алынған материал аймақтың ежелгі, ортағасырлық тарихы мен этнографиясы саласындағы ғылыми тақырыптарды, сондай-ақ кейінгі ғылыми жарияланымдарды әзірлеуге негіз болды.

Field of application (in Russian) : исторические науки

Field of application (in Kazakh) : тарих ғылымдары