The object of research, development or design (in Russian) : Костно-роговые предметы и орудий поселений бронзового века Центрального Казахстана, в частности поселений Талдысайского и Атасуского микрорайонов

The object of research, development or design (in Kazakh) : Орталық Қазақстаннан, оның ішінде Талдысай және Атасу шағынаудандарының қола дәуірге жататын қоныстарының сүйек және мүйіз құралдары мен бұйымдары

Aim of work (in Russian) : Систематизация архивно-библиографических данных, упорядочение источниковой базы костно-роговых изделий и орудий, проведение комплексного структурно-сырьевого, типологические, морфологические, трасологические исследования костно-роговой индустрии поселения Центрального Казахстана. А также определить особенности и этапов подготовки рукотворных изделий, выявить уровень развития хозяйств эпохи бронзы Талысайского и Атасуского микрорайонов.

Aim of work (in Kazakh) : Мұрағаттық-библиографиялық деректерді жүйелеу, сүйек пен мүйізден дайындалған бұйымдар мен еңбек құралдардың деректік базасын ретке келтіру, Орталық Қазақстан қоныстарының сүйек-мүйіз индустриясына кешенді құрылымдық-шикізаттық, типологиялық, морфологиялық, трасологиялық зерттеулер жүргізу. Және де адам қолымен дайындаған бұйымдардың жасалу ерекшеліктері мен кезеңдерін анықтау, Талысай, Атасу шағын аудандарындағы қола дәуірі шаруашылықтарының даму деңгейін анықтау.

Методы исследования (на русском) : Применены методы, которые в археологии отмечается междисциплинарными, такие как типологический, морфологический, трасологический метод исследования.

Методы исследования (на казахском) : Археологияда пәнаралық деп саналатын типологиялық, морфологиялық, трасологиялық зерттеу әдістері сияқты әдістер қолданылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Исследовано 335 костяных и роговых орудий из микрорайона Талдысай. В их числе были изучены и определены особенности инструментов для обработки кожи, украшений и предметов быта. Общее количество инструментов, предназначенных для обработки кожи, составило 217 единиц, 51 единицу составили украшения, и 67 единиц – предметы домашнего обихода. Они были систематизированы в соответствии с типом использования и применением трасологического метода. Особенностью орудий и предметов, найденных в поселении Талдысай и предназначенных для обработки кожи, является их функциональное участие на всех основных стадиях технологического цикла превращения сырой кожи в обработанную кожу. Было определено два основных типа производства кожи.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Талдысай шағын ауданының 335 сүйек-мүйіз құралдары зерттелді. Олардың қатарында тері өңдеуге арналған құралдар, әшекей заттары, тұрмыстық бұйымдардың ерекшеліктері зерттеліп, анықталды. Тері өңдеу ісіне арналған құралдар жалпы саны 217 дана болса, 51 дана әшекейлер, 67 дана тұрмыстық бұйымдарды құрайды. Олар қолдану түріне және трасологиялық зерттеуге сәйкес жүйелендірілді. Талдысай қонысынан табылған, тері өңдеуге арналған құралдар мен заттардың ерекшелігі – олардың шикі теріні өңделген былғарыға айналдырудың технологиялық циклінің барлық негізгі сатыларында функциялық қатысуы болып табылады. Былғары дайындау ісінің екі негізгі типі анықталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Исследованы украшения, предметы быта и костяные и роговые орудия для обработки кожи из микрорайона Талдысай. Особенностью орудий и предметов, найденных в поселении Талдысай и предназначенных для обработки кожи, является их функциональное участие на всех основных стадиях технологического цикла превращения сырой кожи в обработанную кожу. Украшения были сгруппированы, и определено их значение в бытовой жизни и мировоззрении жителей бронзового века. А бытовые предметы и орудия, изготовленные из кости, нашли свое отражение во всех сферах жизни населения.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Талдысай шағын ауданының әшекей бұйымдар, тұрмыстық заттар, тері өңдеу кәсібінің сүйек-мүйіз құралдары зерттелді. Талдысай қонысынан табылған, тері өңдеуге арналған құралдар мен заттардың ерекшелігі – олардың шикі теріні өңделген былғарыға айналдырудың технологиялық циклінің барлық негізгі сатыларында функциялық қатысуы болып табылады. Әшекей бұйымдар топтастырылып, олардың қола дәуірі тұрғындарындарының тұрмыстық өміріндегі және дүниетанымындағы маңызы анықталды. Ал сүйектен дайындалған тұрмыстық бұйымдар мен құралдар тұрғындардың барлық өмір салаларынан көрініс тапқан.

Level of implementation (in Russian) : Материалы проекта введены в качестве учебного ресурса по дисциплинам археология, этнография и реставрация.По изученным артефактам обновлённые описания используются в музейных фондах.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба материалдары археология, этнография және реставрация пәндерінде оқу ресурсы ретінде енгізілді.Зерттелген артефактілер бойынша толықтырылған сипаттамалар музей қорларында қолданылып жатыр.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта расширяет научные знания о материальной культуре бронзового века, использует современные аналитические методы, формирует качественные публикации и каталоги, вносит вклад в культурное наследие и музейную практику, способствует подготовке молодых специалистов.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі - қола дәуірінің материалдық мәдениеті туралы ғылыми білімді кеңейтеді, заманауи талдау әдістерін қолданады, сапалы ғылыми жарияланымдар мен каталогтар әзірлейді, мәдени мұра мен музей ісіне үлес қосады, жас мамандардың даярлануына ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : Накопленные результаты исследования дополнят материальную и духовную культуру нашей истории данного периода; результаты, полученные по поселениям, дополнят научно-теоретические выводы; полученная ценная информация увеличивает познания нашего народа в области истории и археологии. Научные публикации, написанные в результате исследований, могут быть использованы для написания монографий, учебников для студентов и магистрантов. О результатах исследований исполнители будут информировать всех заинтересованных сторон путем выступления с докладами на конференциях, публикациях в научных журналах и освещения в масс-медиа.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеудің жинақталған нәтижелері осы кезеңдегі тарихымыздың материалдық және рухани мәдениетін толықтырады; елді мекендерден алынған нәтижелер ғылыми-теориялық тұжырымдарды толықтырады; Алынған құнды мәліметтер халқымыздың тарих, археология саласындағы білімін арттырады. Зерттеу нәтижесінде жазылған ғылыми басылымдарды монографиялар, студенттер мен магистранттарға арналған оқулықтар жазуға пайдалануға болады. Орындаушылар конференцияларда баяндамалар жасау, ғылыми журналдарда жариялау және бұқаралық ақпарат құралдарында жариялау арқылы барлық мүдделі тұлғаларды зерттеу нәтижелері туралы хабардар етеді