The object of research, development or design (in Russian) : Люминесцирующая керамика с различным элементным составом, в том числе активаторов, модификаторов

The object of research, development or design (in Kazakh) : Әр түрлі элементтік құрамымен, соның ішінде активаторлар мен модификаторлары бар люминесцентті керамика

Aim of work (in Russian) : Оптимизация режимов радиационного синтеза люминесцирующей многокомпонентной керамики с различным элементным составом

Aim of work (in Kazakh) : Әр түрлі элементтік құрамы бар люминесцентті, көп компонентті, керамиканың радиациялық синтезінің режимін оңтайландыру

Методы исследования (на русском) : Синтез многокомпонентной люминесцирующей керамики. Методы аналитических исследований полученных материалов: спектроскопия люминесценции и возбуждения, измерение яркости, электронная микроскопия, рентгенофазовый анализ, лазерная дифракция, определение дисперсности частиц и моделирование распределения потерь энергии электронов

Методы исследования (на казахском) : Көп компонентті люминесценттік керамиканы синтездеу. Алынған материалдарды талдаудың аналитикалық зерттеу әдістері: люминесценция және қозу спектроскопиясы, жарықтылықты өлшеу, электрондық микроскопия, рентгендік фазалық талдау, лазерлік дифракция, бөлшектердің дисперстілігін анықтау және электрондар энергиясы шығынының таралуын модельдеу.

Obtained results and novelty (in Russian) : Новизна исследований – разработана высокоэнтропийная перспективная керамика для использования в качестве люминофоров и сцинтилляторов. Разработаны рекомендации по использованию и оптимизации технологических режимов радиационного синтеза многокомпонентных люминесцирующих керамик. Впервые синтезирована высокоэнтропийная керамика путем прямого воздействия мощного потока электронов на шихту соответствующего состава. Синтез реализуется за время, меньшее 1 с. Было определено, что спектры возбуждения и люминесценции порошков не зависят от того, из какой части керамики был взят образец для измерений. Люминесцентные свойства по всей полученной керамике однородны. Обнаружено, что энергия потока высокоэнергетических электронов распределяется неравномерно по объёму облучаемого вещества. Установлено, что посредством воздействия мощного потока электронов синтез керамики реализуется во всех изученных комбинациях исходных порошков в диапазоне плотностей мощности от 10 до 25 кВт/см2 при E=1.4 МэВ (в режиме обработки «со сканированием»). Установлено, что керамика каждого состава получается при превышении характерного для этого материала плотности мощности - Pc (пороговое).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеудің жаңалығы – люминофор мен сцинтилляторлар ретінде пайдалану үшін перспективті жоғары энтропиялық керамика жасалды. Көп компонентті люминесцентті керамика үшін радиациялық синтездің технологиялық режимдерін оңтайландыру бойынша ұсыныстар әзірленді. Алғаш рет тиісті құрамдағы қоспаға жоғары энергиялы электрондар шоғының тікелей әсері арқылы жоғары энтропиялы керамика синтезделді. Синтез процесі 1 секундтан аз уақыттың ішінде жүзеге асырылады. Анықталғандай, ұнтақтардың қоздыру және люминесценция спектрлері өлшеуге арналған үлгінің керамиканың қай бөлігінен алынғанына тәуелді емес. Демек, алынған керамиканың бүкіл көлемінде люминесценттік қасиеттері біртекті болып табылады. Жоғары энергиялы электрондар ағынының энергиясы сәулелендірілетін материал көлемі бойынша біркелкі таралмайтыны анықталды. Қуатты электрон ағынымен әсер ету арқылы керамика синтезі барлық зерттелген бастапқы ұнтақ комбинацияларында жүзеге асатыны дәлелденді. Бұл процесс E = 1.4 МэВ энергиясында және қуат тығыздығының 10–25 кВт/см² диапазонында («сканерлеумен» өңдеу режимінде) орын алады. Әрбір құрамдағы керамика тек осы материалға тән шекті қуат тығыздығынан (Pc) асқан жағдайда ғана түзіледі.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработана высокоэнтропийная люминесцирующая керамика посредством прямого воздействия потока высокоэнергетичесих электронов за время меньшее за 1 с.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоғары энтропиялы люминесценттік керамика жоғары энергиялы электрондар ағынының тікелей әсері арқылы 1 секундтан аз уақыт ішінде синтезделді.

Level of implementation (in Russian) : жоқ

Level of implementation (in Kazakh) : нет

Efficiency (in Russian) : Эффективность научного проекта оценивается как высокая. В рамках работы опубликованы 2 статьи с квартилем Q2 по базе WoS, а также 1 статья в журнале, входящих в перечень КОКСНВО. Результаты проекта представлены на международных конференциях, что подтверждает актуальность выбранного научного направления.

Efficiency (in Kazakh) : Ғылыми жобаның тиімділігі жоғары деп бағаланды. Жұмыс барысында WoS деректер базасындағы Q2 квартиліне кіретін 2 мақала және ҚР БҒМ Білім және ғылым саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитетінің тізіміне енгізілген журналда 1 мақала жарияланды. Жобаның нәтижелері халықаралық конференцияларда ұсынылып, таңдалған ғылыми бағыттың өзектілігін растайды.

Field of application (in Russian) : осветительные приборы, светодиоды, медицина

Field of application (in Kazakh) : жарықтандыру құрылғылары, жарықдиодтар және медицина