The object of research, development or design (in Russian) : Поверхностные водные ресурсы государственных национальных природных парков Казахстана.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстан Республикасының Мемлекеттік ұлттық табиғи парктерінің (МҰТП) жерүсті су ресурстары.

Aim of work (in Russian) : Разработать методику мониторинга водных объектов государственных национальных природных парков Казахстана на основе применения цифровых технологий, геоинформационного картографирования и данных дистанционного зондирования земли.

Aim of work (in Kazakh) : Цифрлық технологияларды, геоақпараттық картографиялауды және Жерді қашықтан зондтау деректерін пайдалану негізінде Қазақстанның Мемлекеттік ұлттық табиғи парктеріндегі су нысандарын мониторингтеудің әдістемесін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Методика цифрового мониторинга водных объектов государственных национальных природных парков (ГНПП) Казахстана опирается на системное использование космических мультиспектральных наблюдений Sentinel-2 и Landsat-8/9 и на интеграцию этих данных в единую цифровую гео-платформу. Такой подход позволяет преобразовать растущие объемы спутниковой информации в прикладные пространственно-временные продукты – карты водной поверхности, временные ряды оптических и биогеохимических индикаторов, сценарные оценки изменений и оперативные предупреждения для служб парка. Методика разработана с учетом природно-ландшафтных особенностей казахстанских парков (высокогорные котловины, степные и полупустынные солончаковые бассейны, мелководья и старицы), где регулярное дистанционное наблюдение имеет повышенное значение из-за ограниченной доступности ряда объектов и выраженной сезонности гидрологических процессов.

Методы исследования (на казахском) : Қазақстанның Мемлекеттік ұлттық табиғи парктеріндегі (МҰТП) су нысандарын цифрлық мониторингтеу әдістемесі Sentinel-2 және Landsat-8/9 мультиспектралды ғарыштық бақылауларын жүйелі түрде пайдалану және бұл деректерді бірыңғай цифрлық гео-платформаға біріктіруге негізделген. Мұндай тәсіл спутниктік ақпараттың үлкен көлемін қолданбалы кеңістіктік-уақыттық өнімдерге – су бетінің карталарына, оптикалық және биогеохимиялық индикаторлардың уақыттық қатарларына, өзгерістердің сценарийлік бағаларына және парк қызметтері үшін жедел ескертулерге түрлендіруге мүмкіндік береді. Әдістеме Қазақстан парктерінің табиғи-ландшафтық ерекшеліктері (биік таулы ойпаттар, дала және шөлейт тұзды ойыстар, таяз көлдер мен ескі арналар) ескеріле отырып әзірленді, өйткені мұндай аумақтарда қашықтан тұрақты бақылау жүргізу объектілердің қолжетімсіздігі мен гидрологиялық процестердің маусымдылығына байланысты ерекше маңызға ие.

Obtained results and novelty (in Russian) : Основным результатом исследований, является разработанная на примере ключевых национальных парков Казахстана «Методика цифрового мониторинга водных объектов ГНПП Казахстана», где указана перечень основных количественных и качественных показателей озер по гидрометрическим, гидрохимическим и гидробиологическим параметрам, внедренная в разработанную цифровую платформу. Научная новизна полученных результатов заключается в разработке и научном обосновании методических подходов к цифровому мониторингу водных объектов государственных национальных природных парков (ГНПП) Казахстана на основе интеграции данных дистанционного зондирования Земли, гидрометеорологических наблюдений и геоинформационного анализа.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қазақстанның негізгі ұлттық парктері мысалында әзірленген «МҰТП су нысандарын цифрлық мониторингтеу әдістемесі». Онда көлдердің гидрометриялық, гидрохимиялық және гидробиологиялық параметрлер бойынша негізгі сандық және сапалық көрсеткіштері тізімделіп, әдістеме әзірленген цифрлық платформаға енгізілген. Алынған нәтижелердің ғылыми жаңалығы – Жерді қашықтан зондтау деректерін, гидрометеорологиялық бақылаулар мен геоақпараттық талдауды біріктіру негізінде Қазақстанның Мемлекеттік ұлттық табиғи парктеріндегі су нысандарын цифрлық мониторингтеудің әдістемелік тәсілдерін әзірлеу және ғылыми тұрғыдан негіздеу.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Не применимо

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қолданылмайды

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) : Разработанная методика цифрового мониторинга водных объектов ГНПП Казахстана существенно повышает качество и регулярность наблюдений за состоянием водных экосистем. Использование данных ДЗЗ и ГИС-технологий обеспечивает оперативное получение точной пространственно-временной информации, включая труднодоступные территории. Созданная информационная база и цифровая платформа упрощают анализ динамики показателей и помогают своевременно выявлять негативные изменения. Методика усиливает возможности природоохранных служб при принятии управленческих решений и планировании мероприятий по охране водных ресурсов. Полученные результаты могут быть масштабированы на другие регионы, способствуя совершенствованию национальной системы экологического мониторинга.

Efficiency (in Kazakh) : ГНПП су нысандарын цифрлық мониторингілеу бойынша әзірленген әдістеме су экожүйелерінің жай-күйін бақылаудың сапасы мен тұрақтылығын едәуір арттырады. ЖҚЗ деректері мен ГАЖ технологияларын пайдалану кеңістіктік-уақыттық ақпаратты жедел және дәл алуға мүмкіндік береді, соның ішінде қол жетуі қиын аумақтар бойынша да. Құрылған ақпараттық база мен цифрлық платформа көрсеткіштердің динамикасын талдауды жеңілдетіп, жағымсыз өзгерістерді уақтылы анықтауға жол ашады. Әдістеме су ресурстарын қорғау шараларын жоспарлау және басқарушылық шешімдер қабылдау барысында табиғат қорғау қызметтерінің мүмкіндіктерін кеңейтеді. Алынған нәтижелерді басқа өңірлерде де қолдануға болады, бұл ұлттық экологиялық мониторинг жүйесін жетілдіруге ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : - расширение сети мониторинговых наблюдений за водными объектами Казахстана за счет создания локальных мониторинговых наблюдений водных объектов ГНПП на основе разработанной «Методики цифрового мониторинга водных объектов ГНПП Казахстана». - внедрение цифровых технологий в мониторинг водных объектов ГНПП Казахстана, в том числе широкое применением методов ДЗЗ и геоинформационного картографирования; - мониторинг водных объектов ГНПП, которые могут служить фоновыми при оценке состояния и качества вод используемых водных объектов на локальном и региональном уровнях.

Field of application (in Kazakh) : Қолданылу саласы: - Қазақстандағы су нысандары бойынша мониторингтік бақылау желісін кеңейту, соның ішінде МҰТП аумағында әзірленген «МҰТП су нысандарын цифрлық мониторингтеу әдістемесі» негізінде жергілікті бақылау жүйелерін құру арқылы; - МҰТП су нысандарын мониторингтеуде цифрлық технологияларды енгізу, оның ішінде ЖҚЗ және геоақпараттық картографиялау әдістерін кеңінен қолдану; - МҰТП су нысандарын бақылау, оларды аймақтық және жергілікті деңгейлерде пайдаланылатын су сапасы мен жағдайын бағалау үшін фондық (эталондық) нысандар ретінде қолдану.