The object of research, development or design (in Russian) : Разработка технологии получения ячеистых бетонов автоклавного твердения с использованием отходов промышленности золы-уноса ТЭС с добавкой тонкомолотого волластонита

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ұнтақталған волластонит қоспасымен ЖЭС өнеркәсібінің күл қалдығын пайдалана отырып, автоклавты қатайтылған ұялы бетондарды алу технологиясын әзірлеу.

Aim of work (in Russian) : Совершенствование технологии производства ячеистого бетона автоклавного твердения и улучшение его свойств, используя промышленные отходы и золы-уноса ТЭС в сочетании с дисперсно-армирующим микроволокном природного волластонита.

Aim of work (in Kazakh) : Табиғи волластониттің дисперсті-армирлейтін микроталшықтарымен бірге өнеркәсіп қалдықтары мен ЖЭС күлін пайдалана отырып, автоклавта қатайтылған ұялы бетон өндіру технологиясын жетілдіру және оның қасиеттерін жақсарту

Методы исследования (на русском) : рентгенофазовый анализ; синхронный термический анализ; комплекс программ Statistica-10 с демонстрацией 3D-моделирования процесса; сканирующий электронный микроскоп; а также ИК-Фурье спектрометр для изучения структурных особенностей исследуемого образца.

Методы исследования (на казахском) : рентгенофазалық талдау; синхронды термиялық талдау; процестің 3D-моделдеуін көрсету мүмкіндігі бар Statistica-10 бағдарламалық кешені; сканерлеуші электрондық микроскоп; сондай-ақ зерттелетін үлгінің құрылымдық ерекшеліктерін зерттеу үшін ИК-Фурье спектрометрі.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате реализации проекта разработана энергосберегающая технология получения конструктивно-теплоизоляционных ячеистых бетонов автоклавного твердения с использованием золы-уноса ТЭС в сочетании с дисперсно-армирующим микроволокном природного волластонита. Разработаны оптимальные составы и технологические параметры производства ячеистого бетона автоклавного твердения. Результаты проведенных опытно-промышленных испытаний разработанной энергосберегающей технологии получения ячеистых бетонов и защита ее патентом на полезную модель обосновывают новизну и эффективность предложенного решения. По результатам работы опубликованы 2 (две) статьи в журналах из первых трех квартилей по импакт-фактору в базе данных Web of Science или имеющих процентиль по CiteScore в базе данных Scopus не менее 50, 1 (одна) статья в отечественном издании, рекомендованном КОКСОН, а также получено свидетельство о внесении сведений в государственный реестр прав на объекты, охраняемые авторским правом.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жоба нәтижесінде жылу ұстағыш қасиеті бар конструкциялық-технологиялық автоклавты ұялы бетонды алу бойынша энергия үнемдеуші технология әзірленді. Бұл технология жылу электр станциясының ұшқын күлі мен табиғи волластониттің дисперсті талшықтарын бірге пайдалану негізінде жүзеге асырылды. Автоклавты ұялы бетон өндірудің оңтайлы қоспа құрамы мен технологиялық параметрлері анықталды. Алынған ұялы бетондарды өндірудің әзірленген энергия үнемдеуші технологиясына жүргізілген тәжірибелік-өнеркәсіптік сынақтардың нәтижелері және оны пайдалы модельге арналған патентпен қорғау ұсынылған шешімнің жаңалығы мен тиімділігін дәлелдейді. Жұмыс нәтижелері бойынша Web of Science мәліметтер базасындағы импакт-факторы бойынша алғашқы үш квартильге кіретін немесе Scopus мәліметтер базасындағы CiteScore процентилі кемінде 50 болатын журналдарда 2 (екі) мақала, ҚР ҒЖББМ ҒЖББСБК ұсынған отандық басылымда 1 (бір) мақала жарияланды, сондай-ақ авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтар жөніндегі мемлекеттік тізілімге мәліметтер енгізілгені туралы куәлік алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Одним из главных комплексных вопросов повышения качества и экономических показателей являются его эксплуатационные свойства и способы его повышения. В большой степени эксплуатационные свойства ячеистого бетона зависят от качества используемого сырья. На данный момент проводятся исследования основных минералогических, химических и физико-механических свойств сырьевых материалов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Сапа мен экономикалық көрсеткіштерді арттырудың негізгі кешенді мәселелерінің бірі ұля бетонды пайдалану қасиеттері мен оны арттыру әдістері болып табылады. Көп жағдайда ұялы бетонның пайдалану қасиеттері қолданылатын шикізаттың сапасына байланысты. Қазіргі уақытта шикізат материалдарының негізгі минералогиялық, химиялық және физика-механикалық қасиеттері бойынша зерттеулер жүргізілуде.

Level of implementation (in Russian) : Использование золы-уноса ТЭС с дисперсностью 2 800-3 000 см2/г позволяет исключить или значительно уменьшить в технологическом цикле наиболее энергоемкий процесс помола и не требует стабилизации пластической прочности специальных добавок.

Level of implementation (in Kazakh) : Дисперсиясы 2 800-3 000 см2 / г ЖЭС күлін пайдалану технологиялық циклде ең көп энергияны қажет ететін ұнтақтау процесін алып тастауға немесе айтарлықтай азайтуға мүмкіндік береді және арнайы қоспалардың пластикалық беріктігін тұрақтандыруды қажет етпейді.

Efficiency (in Russian) : Эффективность во многом зависит от степени изученности сырьевой базы и эксплуатационных условий региона, знаний строителей о его уникальных свойствах и способов применения. Эффективность разработанной технологии получения ячеистого бетона с применением золы-уноса ТЭС в качестве кремнеземистого компонента решает важные задачи, в частности улучшает экологическую обстановку в региона за счет утилизации отходов и снижает затраты на помол кремнеземистого компонента.

Efficiency (in Kazakh) : Тиімділік көбінесе аймақтың шикізат базасы мен оны пайдалану жағдайларын зерттеу дәрежесіне, құрылысшылардың оның ерекше қасиеттері мен қолдану әдістері туралы біліміне байланысты. ЖЭС күлін кремний топырақты компонент ретінде қолдана отырып, ұялы бетон өндірудің дамыған технологиясының тиімділігі маңызды міндеттерді шешеді, атап айтқанда, қалдықтарды кәдеге жарату арқылы аймақтағы экологиялық жағдайды жақсартады және кремний топырақты компонентін ұнтақтауға жұмсалатын шығындарын азайтады.

Field of application (in Russian) : Ячеистые бетоны являются высокоэффективными материалами, однако успех в производстве и применении их во многом зависит от местных сырьевых ресурсов и климатических условий. Ячеистые бетоны в основном применяются в качестве теплоизоляционных стеновых материалов в жилых, промышленных, общественных и сельскохозяйственных зданиях и сооружениях.

Field of application (in Kazakh) : Ұялы бетондар тиімділігі жоғары материалдар болып табылады, бірақ оларды өндіру мен қолданудағы жетістік көбінесе жергілікті шикізат пен климаттық жағдайларға байланысты. Ұялы бетондар негізінен тұрғын үй, өнеркәсіптік, қоғамдық және ауылшаруашылық ғимараттары мен құрылыстарында жылу оқшаулағыш қабырға материалдары ретінде қолданылады.