The object of research, development or design (in Russian) : Растительное сырье: овощи, фрукты, ягоды, бахчевые, надземные части местного растительного (лекарственных) сырья

The object of research, development or design (in Kazakh) : Өсімдік шикізаты: көкөністер, жемістер, жидектер, бақша дақылдары, жергілікті өсімдік (дәрілік) шикізатының жерүсті бөліктері

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – разработка щадящей комплексной технологии производства натуральных экстрактов (БАВ и пищевых красителей) на основе переработки местного растительного сырья, приближенного к нативному состоянию

Aim of work (in Kazakh) : Жұмыстың мақсаты - жергілікті өсімдік шикізатын өңдеу негізінде табиғи сығындыларды (ББЗ және тағамдық бояғыштар) өндірудің тиімді кешенді технологиясын әзірлеу болып табылады

Методы исследования (на русском) : Для определения антиоксидантов использовали анализатор амперометрический проточный со специальным программным обеспечением «Цвет Яуза-01-АА». Определение массовой концентрации каротиноидов (ликопин, бета- каротин), углеводного состава, витамина Е (α-, β-, γ- изомеры токоферолов )проводили методом HPLC. Экстракты из листьев растительного сырья получали с применением ультразвуковой экстракции, методом встряхивания, экстракцией с помощью импульсного электрического поля (PEF).

Методы исследования (на казахском) : Антиоксиданттарды анықтау үшін арнайы «Цвет Яуза-01-АА» бағдарламалық жасақтамасы бар амперометриялық ағынды анализатор қолданылды. Каротиноидтарды (ликопин, бета-каротин), көмірсуларды, Е- дәруменінің изомерлерінің ( α-, β-, γ- токоферол)массалық концентрациясын анықтау ЖЭСХ әдісімен жүргізілді. Өсімдік жапырақтарынан алынған экстракттар ультрадыбыстық экстракция, шайқау әдісі және импульстік электр өрісі (PEF) экстракциясы арқылы алынды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведены исследования в лабораторных условия НИИ ПБ и Консорциума ProdAl Scarl Университета Салерно (Италия) по получению экстрактов из листьев облепихи (Hippophae rhamnoides L.), шиповника (Rosa canina L.) и боярышника (Crataegus almaatensis), установлены оптимальные режимы экстракции, по результатам данного исследования опубликована статья в журнале Antioxidants имеющих процентиль по CiteScore индексируемый в базе Scopus. Подана заявка на патент на изобретение №2025/0469.1 от 13.06.2025 «Способ получения экстракта и красителя из листьев боярышника», оформлены акты и протокола испытаний. Полученные оптимальным методом экстракты были направлены на проведение полупромышленных исследований в условиях ИП «ВМ» на отработку технологических режимов и условий введения натуральных экстрактов в мармеладные и пастильные изделия. По результатам полупромышленных испытаний получены рекомендации от технологов по улучшению экстрактов и по технологическим режимам. Отработанные образцы экстрактов и мармеладных изделий направлены на изучения стабильности и установления сроков хранения.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Тамақ қауіпсіздігін ғылыми-зерттеу институты мен Салерно университетінің (Италия) ProdAl Scarl консорциумында шырғанақ (Hippophae rhamnoides L.), итмұрын (Rosa canina L.), долана (Crataegus almaatensis) жапырақтарынан сығындылар алу үшін зертханалық зерттеулер жүргізілді. Оңтайлы экстракция жағдайлары белгіленді. Осы зерттеудің нәтижелеріне негізделген мақала CiteScore процентилі Scopus деректер базасында индекстелетін Antioxidants журналында жарияланды. 2025 жылдың 13 маусымындағы № 2025/0469.1 өнертабысқа патенттік өтінім «Долана жапырағынан экстракт және бояу алу әдісі» берілді және сынақ актілері мен хаттамалары толтырылды. Оңтайлы әдіспен алынған сығындылар мармелад пен пастила өнімдеріне табиғи сығындыларды қосудың процесс режимдері мен шарттарын жетілдіру мақсатында ЖК «ВМ» кәсіпорнында жартылай өндірістік сынақтан өткізуге жіберілді. Жартылай өндірістік сынақтардың нәтижелері бойынша технологтар сығындылар мен процесс жағдайларын жақсарту бойынша ұсыныстар берді. Бояу тұрақтылығы мен сақтау мерзімін анықтау үшін сығындылар мен мармелад өнімдерінің үлгілері зерттеуге жіберілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели будут представлены на третьем этапе проведенных исследований согласно календарному плану работы

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштер жұмыстың күнтізбелік жоспарына сәйкес жүргізілген зерттеулердің үшінші кезеңінде ұсынылатын болады

Level of implementation (in Russian) : Исследования находятся на втором этапе реализации, в последующем, по завершению НИР планируется внедрить в производственные условия ИП «ВМ» или другой заинтересованной организации

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеулер іске асырудың екінші кезеңінде, кейіннен, ҒЗЖ аяқталғаннан кейін «ВМ» ЖК немесе басқа мүдделі кәсіпорынның өндірістік жағдайларына енгізу жоспарлануда

Efficiency (in Russian) : Эффективность технологии получения экстрактов будет рассчитана и описана на третьем этапе выполнения проекта, согласно календарному плану

Efficiency (in Kazakh) : Экстракт алу технологиясының тиімділігі күнтізбелік жоспарға сәйкес жобаның үшінші кезеңінде есептеледі және сипатталады

Field of application (in Russian) : производственные цеха и мини производства, а также предприятия выпускающие БАВ и натуральные пищевые красители, консервная промышленность при условии дооснащения линии для производства экстрактов из отходов плодово-ягодного сырья

Field of application (in Kazakh) : өндірістік цехтар мен шағын өндірістер, сондай-ақ ББЗ мен табиғи тағамдық бояғыштар өндіретін кәсіпорындар, жеміс-жидек шикізатының қалдықтарынан сығындылар алудың өндірістік желісін қайта жабдықтаған жағдайда консервілеу өнеркәсібі