The object of research, development or design (in Russian) : коллагенолитические ферменты.

The object of research, development or design (in Kazakh) : коллагенолитикалық ферменттер

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является поиск, модификация и изучение бактериальных коллагеназ для их использования в ферментативном гидролизе отходов мясоперерабатывающей промышленности и получении белковых гидролизатов.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты –ет өңдеу өнеркәсібінің қалдықтарын ферментативті гидролиздеп, ақуыз гидролизаттарын алу мақсатында бактериялық коллагеназаларды іздестіру, модификациялау және зерттеу.

Методы исследования (на русском) : микробиология, биотехнология, генетика и биохимия.

Методы исследования (на казахском) : микробиология, биотехнология, генетика және биохимия.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате проведенных работ идентифицировано 8 изолятов, обладающие протеолитической и коллагеназной активностью. Клонированы гены модифицированных коллагеназ и получены три рекомбинантных фермента rM14cp43, rM14zcp55 и rSP34. Проведена очистка рекомбинантных белков методом Ni-NTA металл-аффинной хроматографии. Изучены биохимические свойства, субстратная специфичность и кинетические параметры нативных и модифицированных коллагеназ. Установлено, что ферменты эффективно расщепляют коллагенсодержащее сырье с образованием пептидов с молекулярной массой 10–40 кДа. Из них: коллагеназа rM14cp43 обладает наибольшей активностью - 750 Ед/мг, rSP34 обладает рН стабильностью, rM14zcp55 является термостабильным ферментом. Изученные ферменты перспективны для направленного гидролиза белкового сырья. Оптимизированы условия ферментативного гидролиза отходов мясопереработки и получен ферментный препарат, коллагеназного действия. Практическая значимость заключается в использовании полученных ферментов в технологиях глубокой переработки белоксодержащих отходов. Новизна работы – впервые получены и охарактеризованы протеазы rM14cp43, rM14zcp55 и rSP34 с коллагеназной активностью.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Орындалған жұмыстар нәтижесінде протеолитикалық және коллагеназалық белсенділікке ие 8 изолят анықталды. Модификацияланған коллагеназалардың гендері клондалды және үш рекомбинантты rM14cp43, rM14zcp55 және rSP34 ферменттері алынды. Рекомбинантты ақуыздарды Ni-NTA металл-аффинді хроматография әдісімен тазарту жүргізілді Нативті және модификацияланған коллагеназалардың биохимиялық қасиеттері, субстраттық ерекшелігі және кинетикалық параметрлері зерттелді. Ферменттердің құрамында коллаген бар шикізатты молекулалық массасы 10-40 кДа болатын пептидтер түзу арқылы тиімді ыдырататыны анықталды. Олардың ішінде: коллагеназа rM14cp43 ең жоғары белсенділікке ие - 750 Ед/мг, rSP34 рН тұрақтылыққа ие, rM14zcp55 термотұрақты фермент болып табылады. Зерттелген ферменттер ақуыз шикізатының бағытталған гидролизі үшін перспективті болып табылады. Ет өңдеу қалдықтарын ферментативті гидролиздеу жағдайлары оңтайландырылды және коллагеназды әсері бар ферментті препарат алынды. Практикалық маңыздылығы алынған ферменттерді пайдалану болып табылады. Зерттеудің жаңалығы - алғаш рет коллагеназалық белсенділігі бар rM14cp43, rM14zcp55 және rSP34 протеазалары алынды және сипатталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : применение ферментативного гидролиза с бактериальными металлопротеазами обеспечивает низкие энергозатраты, так как ферменты эффективно работают без необходимости высокотемпературной стерилизации сырья.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : бактериялық металлпротеазаларды қолдана отырып, ферментативті гидролизді жүргізу энергияның аз тұтынылуымен сипатталады, себебі ферменттердің жұмысы үшін оңтайлы жағдайлары шикізатты жоғары температурада зарарсыздандыруды талап етпейді.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Разработана эффективная технология получения рекомбинантных протеаз

Efficiency (in Kazakh) : Рекомбинантты протеазаларды алудың тиімді технологиясы әзірленді

Field of application (in Russian) : биотехнология

Field of application (in Kazakh) : биотехнология