The object of research, development or design (in Russian) : Пациенты с ревматоидным артритом, пациенты с системной красной волчанкой, пациенты с системной склеродермией по критериям Американской коллегии ревматологов/Европейской лиги против ревматизма, а также здоровые. Идёт набор 4 групп исследуемых: 1. Пациенты с ревматоидным артритом (n=30) 2. Пациенты с системной красной волчанкой (n=30) 3. Пациенты с системной склеродермией (n=30) 4. Контрольная группа (n=30)

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ревматоидты артритпен ауыратын науқастар, жүйелі қызыл жегі бар науқастар, американдық ревматология колледжі/еуропалық ревматизмге қарсы лиганың критерийлері бойынша жүйелі склеродермиясы бар науқастар, сондай-ақ дені сау адамдар кіреді. Зерттеушілердің 4 тобын қабылдау жүргізулуде: 1. Ревматоидты артритпен ауыратын науқастар (n=30) 2. Жүйелі қызыл жегі бар науқастар (n=30) 3. Жүйелік склеродермиясы бар науқастар (n=30) 4. Бақылау тобы (n=30)

Aim of work (in Russian) : Исследовать связь между генетическими мутациями, выработкой аутоантител и цитокинов и развитием ревматоидного артрита, системной красной волчанки и системной склеродермии у лиц казахской национальности, на основании чего разработать панель генетических и иммунологических маркеров для ранней диагностики аутоиммунных заболеваний в Республике Казахстан.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстан Республикасында ұлты қазақ тұлғаларының аутоиммунды аурулардың ерте диагностикалау үшін генетикалық мутациялар, аутоантиденелер мен цитокиндер өндірісі мен ревматоидты артриттің, жүйелі қызыл жегі мен жүйелі склеродермияның дамуы арасындағы байланысты зерттеу, соның негізінде генетикалық және иммунологиялық маркерлер панелін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования, используемые в проекте, включают: 1. Клинические: определение активности аутоиммуного заболевания (индексы DAS28 при ревматоидной артрите, SELENA/SLEDAI при системной красной волчанке, EScSG и кожный счет по Роднану при системной склеродермии). 2. Иммунологические: включая анализ цитокинов крови и аутоантител. 3. Генетические: Генотипирование HLA, Секвенирование NGS 4. Статистический анализ

Методы исследования (на казахском) : Жобада қолданылатын зерттеу әдістеріне мыналар жатады: 1. Клиникалық: аутоиммундық аурудың белсенділігін анықтау (ревматоидты артрит үшін DAS28 индекстері, жүйелі қызыл жегі үшін SELENA/SLEDAI, жүйелі склеродермия үшін EScSG және Роднан тері көрсеткіші). 2. Иммунологиялық: қан цитокиндері мен аутоантиденелерді қоса талдау. 3. Генетикалық: HLA генотипі, NGS реттілігі 4. Статистикалық талдау

Obtained results and novelty (in Russian) : Новизна работы заключается в системном подходе к диагностике аутоиммунных заболеваний, основанной на сочетании клинических проявлений с иммуннологическими изменениями и генетическими мутациями в казахской популяции. Проведен анализ образцов, полученных от 30 пациентов с ССД, 30 с СКВ, 30 с РА, и контрольной группы. У лиц казахской национальности выявлено наличие антител против дсДНК, нуклеосом, Sm, SS-A/Ro60, SS-A/Ro52, U1-snRNP, Rib-P0, Гистонов, CENP-B. Впервые была составлена и апробирована панель для секвенирования, состоящая из 120 генов, встречающихся в разных популяциях пациентов при ССД, СКВ, РА. С целью проведения генетического анализа проведена полная подготовка и NGS секвенирование образцов ДНК, разработка протоколов и создание библиотек для анализа. Гены BANK1, LY96, PTPN22, IRAK1, PTPRC, CTLA4, IL6ST, TNFAIP3, SLC5A11, IRF5, BLK с разной частотой встречаются в группах исследуемых заболеваний. Ген PTPN22 встречается во всех группах исследования, обуславливая предрасположенность к развития аутоиммунных заболеваний. В нашем исследовании вариант chr8:11405631 AG/A в гене BLK встречается у 6 пациентов с СКВ, и у 1 пациента встречается компаунд-гетерозиготный вариант chr8:11405631 AG/A и chr8:11407753 G/C, также вариант chr8:11405631, что позволяет предположить возможность высокого уровня значимости в развитии заболевания, и не встречалось в литературе ранее.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жұмыстың жаңалығы клиникалық көріністерді қазақ популяциясындағы иммунологиялық өзгерістермен және генетикалық мутациялармен ұштастыруға негізделген аутоиммунды ауруларды диагностикалауға жүйелі тәсілдеме болып табылады. Жүйелі склеродермасы бар 30 пациенттен, жүйелі қызыл жегі бар 30 пациенттен, ревматоидты артритпен 30 пациенттен және бақылау тобынан алынған үлгілерге талдау жүргізілді. Ұлты қазақ адамдарда дсднқ, нуклеосомалар, Sm, SS-A/Ro60, SS-A/Ro52, U1-snRNP, Rib-P0, гистондар, CENP-B қарсы антиденелердің болуы анықталды. Алғаш рет SSD, SLE, ra пациенттерінің әртүрлі популяцияларында кездесетін 120 геннен тұратын секвенирлеу панелі құрастырылды және сыналды. Генетикалық талдау жүргізу мақсатында ДНҚ үлгілерін толық дайындау және NGS секвенирлеу, хаттамаларды әзірлеу және талдау үшін кітапханалар құру жүргізілді. BANK1, LY96, PTPN22, IRAK1, PTPRC, CTLA4, IL6ST, TNFAIP3, slc5a11, IRF5, BLK гендері әртүрлі жиілікте зерттелетін аурулар топтарында кездеседі. Ptpn22 гені зерттеудің барлық топтарында кездеседі, бұл аутоиммунды аурулардың дамуына бейімділікті тудырады. Біздің зерттеуімізде BLK геніндегі chr8:11405631 ag/A нұсқасы SLE бар 6 пациентте кездеседі, ал 1 пациентте chr8:11405631 AG/A және chr8:11407753 G/C қосылыс гетерозиготалы нұсқасы бар, сонымен қатар chr8:11405631 нұсқасы,бұл аурудың дамуындағы маңыздылықтың жоғары деңгейінің мүмкіндігін ұсынады, және бұл мәлімет әдебиетте кездескен жоқ.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Иммуногенетический анализ открывает новые возможности для ранней диагностики системной красной волчанки, системной склеродермии и ревматоидного артрита. Проведен обзор доступных научных исследований по антителам, цитокинам, участвующим в патогенезе ревматоидного артрита, системной красной волчанки, системной склеродермии генам. Анализ данных, полученных от пациентов СКВ казахской популяции, выявил в целом высокую активность заболевания по шкале SELENA-SLEDAI с наличием различных антител (анти-дсДНК, нуклеосомы, Sm, SS-A/Ro52, U1- snRNP, Rib-P0). Создана панель для секвенирования 120 генов, среди которых при проведении текущего исследования обращают на себя внимание BANK1, LY96, PTPN22, IRAK1, PTPRC, CTLA4, IL6ST, TNFAIP3, SLC5A11, IRF5, BLK. Для оценки релевантности взаимосвязи полученных вариантов с развитием аутоиммунных заболеваний проводится статистический анализ, а также сопоставление с клинической картиной и оценкой лабораторных данных. Разрабатываются новые теоретические положения, описывающие связь цитокинов, аутоантител и генетических мутаций с развитием ревматоидного артрита, системной красной волчанки, системной склеродермии в казахской популяции. Определение генетических и иммунных маркеров позволяет выявить заболевание на более ранних стадиях и начать своевременное лечение, повышая его эффективность. Внедрение этих методов в клиническую практику поможет улучшить прогноз для пациентов и сделать подход к лечению более персонализированным.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Иммуногенетикалық талдау жүйелі қызыл жегі, жүйелі склеродерма және ревматоидты артритті ерте диагностикалаудың жаңа мүмкіндіктерін ашады. Антиденелер, ревматоидты артрит патогенезіне қатысатын цитокиндер, жүйелі қызыл жегі, жүйелі склеродерма гендері бойынша қол жетімді Ғылыми зерттеулерге шолу жасалды. Қазақ популяциясының ЕАВ пациенттерінен алынған деректерді талдау әртүрлі антиденелердің (анти-дсднқ, нуклеосомалар, Sm, SS-A/Ro52, U1-snRNP, Rib - P0) болуымен SELENA-SLEDAI шкаласы бойынша жалпы аурудың жоғары белсенділігін анықтады. 120 геннің реттілігі үшін панель құрылды, олардың арасында ағымдағы зерттеу жүргізу кезінде BANK1, LY96, PTPN22, IRAK1, PTPRC, CTLA4, IL6ST, TNFAIP3, SLC5A11, IRF5, BLK назар аударады. Алынған нұсқалардың аутоиммунды аурулардың дамуымен байланысының өзектілігін бағалау үшін статистикалық талдау, сондай-ақ клиникалық көрініспен және зертханалық деректерді бағалаумен салыстыру жүргізіледі. Цитокиндердің, аутоантиденелердің және генетикалық мутациялардың ревматоидты артриттің, жүйелі қызыл жегінің, қазақ популяциясындағы жүйелі склеродерманың дамуымен байланысын сипаттайтын жаңа теориялық ережелер әзірленуде. Генетикалық және иммундық маркерлерді анықтау ауруды ерте кезеңдерде анықтауға және оның тиімділігін арттыра отырып, уақтылы емдеуді бастауға мүмкіндік береді. Бұл әдістерді клиникалық тәжірибеге енгізу пациенттердің болжамын жақсартуға және емдеу тәсілін жекелендіруге көмектеседі

Level of implementation (in Russian) : Жоба аясында диагностикалық панель әзірленді, сондай-ақ оны қолдану бойынша әдістемелік нұсқаулық дайындалды. Алынған нәтижелер әзірленген панельді ғылыми зерттеулер үшін және бейінді зертханалар базасында клиникалық-диагностикалық практикаға енгізу үшін пайдалануға мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта әдістеме енгізуге дайындалуда, пилоттық қолдану және одан әрі сертификаттау үшін медициналық мекемелерге беруге дайын.

Level of implementation (in Kazakh) : В рамках проекта разработана диагностическая панель, а также подготовлена методическая инструкция по её применению. Полученные результаты позволяют использовать разработанную панель для научных исследований и внедрения в клинико-диагностическую практику на базе профильных лабораторий. В настоящее время методика находится на подготовки к внедрению, готова к передаче в медицинские учреждения для пилотного применения и дальнейшей сертификации.

Efficiency (in Russian) : Иммуногенетическая панель будет использоваться в труднодиагностируемых случаях. Впервые получен генетический портрет РА, ССД и СКВ в популяции Казахстана, что формирует основу прецизионной медицины. Интеграция генетики с другими «омными» данными позволит создавать модели риска и прогноза, улучшая диагностику и лечение аутоиммунных заболеваний.

Efficiency (in Kazakh) : Иммуногенетикалық панель диагноз қою қиын жағдайларда қолданылады. Алғаш рет Қазақстан популяциясында РА, ССД және ЕАВ генетикалық портреті алынды, бұл дәл медицинаның негізін құрайды. Генетиканы басқа "омдық" деректермен біріктіру аутоиммунды аурулардың диагностикасы мен лечение жақсарта отырып, тәуекел мен болжам үлгілерін жасауға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Медицина. Ревматология (ранняя диагностика артрита, системной красной волчанки, системной склеродермии)

Field of application (in Kazakh) : Медицина. Ревматология (жүйелі қызыл жегі, жүйелі склеродермия және ревматоидты артриттің ерте диагностикасы)