The object of research, development or design (in Russian) : Образцы поверхностных вод; L. minor, D. magna, D. rerio, H.vulgare

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жер үсті суларының үлгілері; L. minor, D. magna, D. rerio, H.vulgare

Aim of work (in Russian) : Целью проекта являются комплексная токсикологическая оценка высокогорно-ледниковых водосборных бассейнов основных рек Северного Тянь-Шаня методами многоуровневого биотестирования и физико-химического анализа, картирование территории и разработка методических рекомендаций по биотестированию высокогорных водных объектов.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты Солтүстік Тянь-Шаньның негізгі өзендерінің биік таулы-мұздықты су жинау алаптарын көп деңгейлі биотестілеу және физика-химиялық талдау әдістерімен кешенді токсикологиялық бағалау, аумақты картаға түсіру және биік таулы су нысандарын биотестілеу бойынша әдістемелік ұсынымдар әзірлеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : физико-химический анализ воды; биотестирование воды с использованием мультитрофической батареи биотестов: тест на подавление роста, метафазный анализ хромосомных аберраций, тест на острую токсичность и/или иммобилизацию, ПЦР, патоморфологический анализ, тест на эмбриотоксичность, тест на тератогенность.

Методы исследования (на казахском) : судың физика-химиялық талдауы; көптрофиялық биотесттер батареясын пайдалана отырып суды биотестілеу: өсуді тежеуге арналған тест, хромосомалық аберрациялардың метафазалық талдауы, жіті уыттылыққа және/немесе иммобилизацияға арналған тест, ПТР, патоморфологиялық талдау, эмбриоуыттылыққа арналған тест, тератогенділікке арналған тест.

Obtained results and novelty (in Russian) : проведен цитогенетический анализ на выявление количественных и структурных аномалий хромосом; проведена оценка экспрессии целевого гена репарации dpolB. определены физико-химические показатели вод высокогорно-ледниковых водосборов Джунгарского Алатау (система моренных озер ущелья Текешбулак, Кора); методами биотестирования проведена многоуровневая токсикологическая оценка высокогорно-ледниковых водосборов Джунгарского Алатау (система моренных озер ущелья Текешбулак, Кора). проведена экотоксикологическая индексация и определены точки загрязнения природных вод.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : хромосомалардың сандық және құрылымдық аномалияларын анықтау үшін цитогенетикалық талдау жүргізілді; dpolB мақсатты репарация генінің экспрессиясына бағалау жүргізілді; Жоңғар Алатауының биік таулы-мұздықты су жинау алаптарындағы (Текешбұлақ шатқалының мореналық көлдер жүйесі, Қора) сулардың физика-химиялық көрсеткіштері анықталды; биотестілеу әдістерімен Жоңғар Алатауының биік таулы-мұздықты су жинау алаптарына (Текешбұлақ шатқалының мореналық көлдер жүйесі, Қора) көп деңгейлі токсикологиялық бағалау жүргізілді; экотоксикологиялық индекстеу жүргізіліп, табиғи сулардың ластану нүктелері анықталды

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : проведена многоуровневая токсикологическая оценка высокогорно-ледниковых водосборов основных рек Заилийского Алатау и Джунгарского Алатау

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Іле Алатауы мен Жоңғар Алатауының негізгі өзендерінің биік таулы-мұздықты су жинау алаптарына көп деңгейлі токсикологиялық бағалау жүргізілді.

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) : Проведено экотоксикологическое исследование высокогорных водоисточников Заилийского Алатау (Северный Тянь-Шань), результаты исследований представлены на международной конференции ICSEGT 2025 (Scopus) и опубликованы в журнале Eurasian Journal of Ecology (КОКСНВО)

Efficiency (in Kazakh) : Іле Алатауының (Солтүстік Тянь-Шань) биік таулы су көздеріне экотоксикологиялық зерттеу жүргізілді. Зерттеу нәтижелері ICSEGT 2025 (Scopus) халықаралық конференциясында баяндалып, Eurasian Journal of Ecology (ҚР ҒЖБМ ҒЖБСҚК) журналында жарияланды.

Field of application (in Russian) : фундаментальные знания в области биологии и экологии, охрана окружающей среды, экотоксикология, гляциология

Field of application (in Kazakh) : биология және экология саласындағы іргелі білім, қоршаған ортаны қорғау, экотоксикология, гляциология