The object of research, development or design (in Russian) : На 2025 год: генетически модифицированный K. lactis был протестирован на мышиных моделях болезни Крона и язвенного колита, уделяя особое внимание оценке его влияния как на острый, так и на хронический ВЗК.

The object of research, development or design (in Kazakh) : 2025 жылға қарай генетикалық түрлендірілген K. lactis Крон ауруы мен жаралы колиттің тышқан модельдерінде сыналды, оның жедел және созылмалы ІҚА-ға әсерін бағалауға ерекше назар аударылды.

Aim of work (in Russian) : Цель данного проекта заключается в генетической модификации, сравнении и анализе микробиома, выделяющего различные противовоспалительные белки в качестве метода лечения ВЗК.

Aim of work (in Kazakh) : Бұл жобаның мақсаты – әртүрлі қабынуға қарсы ақуыздарды бөле алатын микробиомды генетикалық түрлендіру, салыстыру және талдау арқылы ІҚА-ны емдеудің жаңа әдісін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : В исследовании была использована мышиная модель воспалительных заболеваний кишечника с применением рекомбинантных дрожжей K. lactis, экспрессирующих модифицированные антагонисты CCL5 (варианты 5p7 6m G32A и 5p12 5m). Были использованы мыши линии C57BL/6, разделённых на четыре группы. Для моделирования хронического ВЗК животным трижды проводили цикл с 2–3% раствором декстрансульфата натрия (ДСС): 7 дней с ДСС и 14 дней без него, при этом дрожжи вводились перорально с кормом. После завершения последнего цикла мышей эвтаназировали, а образцы кишечника направляли на гистологический и иммуногистохимический анализ. Острый ВЗК индуцировали 2.5–5% раствором ДСС, который животные получали семь дней. На восьмой день проводили эвтаназию и сбор тканей. Для моделирования болезни Крона острый Th1-ассоциированный колит вызывали интраректальным введением TNBS (100 мг/кг) под анестезией, а Th2-ассоциированный колит, аналог язвенного, — введением 50% раствора оксазолона в этаноле.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеуде модификацияланған CCL5 антагонистерін (5p7 6m G32A және 5p12 5m варианттары) экспрессиялайтын рекомбинантты K. lactis ашытқыларын қолдана отырып, ішектің қабыну ауруларының (ІҚА) тышқан үлгісі пайдаланылды. C57BL/6 тұқымының тышқандары төрт топқа бөлінді. Созылмалы ІҚА моделін жасау үшін жануарларға 2–3% декстрансульфат натрийі (ДСС) ерітіндісімен үш цикл жүргізілді: 7 күн ДСС және 14 күн үзіліс, бұл кезеңде ашытқылар тағаммен бірге пероральды енгізілді. Соңғы цикл аяқталғаннан кейін тышқандар эвтаназияланып, ішек үлгілері гистологиялық және иммуногистохимиялық талдауға жіберілді. Жедел ІҚА 2.5–5% ДСС ерітіндісімен индукцияланды, оны жануарлар жеті күн бойы алды. Сегізінші күні эвтаназия жасалып, тіндер жиналды. Крон ауруының моделін жасау үшін жедел Th1-типті колит анестезия кезінде TNBS (100 мг/кг) интраректалды енгізу арқылы, ал Th2-типті (жаралы колитке ұқсас) колит этанолдағы 50% оксазолон ерітіндісін енгізу арқылы индукцияланды.

Obtained results and novelty (in Russian) : У мышей, получавших терапию с использованием рекомбинантных микроорганизмов, экспрессирующих антагонист CCL5 варианта 5p7 6m G32A до и/или после индукции воспалительного заболевания кишечника (ВЗК), было зафиксировано снижение уровней воспалительных маркеров. По данным иммунофлюоресцентного анализа с использованием антител, у этих животных предварительно наблюдалось снижение провоспалительных маркеров Ror gamma t, IL-17RA и CCR5 по сравнению с контрольной группой. Макроскопические показатели такие как потеря веса, соотношение длины тонкого и толстого кишечника предварительно подтвердило протективный эффект в группе, получавшей модифицированные микроорганизмы CCL5 5p7 6m G32A.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Рекомбинантты микроорганизмдерді пайдаланып, CCL5 антагонисі 5p7 6m G32A вариантын экспрессиялайтын терапия алған тышқандарда ішектің қабыну ауруы (ІҚА) индукциясына дейін және/немесе кейін қабыну маркерлерінің деңгейі төмендегені тіркелді. Иммунофлуоресцентті талдау нәтижелері бойынша бұл жануарларда бақылау тобымен салыстырғанда Ror gamma t, IL-17RA және CCR5 сияқты қабынуды қоздыратын маркерлердің төмендегені анықталды. Макроскопиялық көрсеткіштер – дене салмағының азаюы мен аш және тоқ ішектің ұзындығының арақатынасы – CCL5 5p7 6m G32A модификацияланған микроорганизмдерін алған топта қорғаныштық әсердің бар екенін алдын ала растады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Несмотря на существующие методы терапии, во многих случаях их эффективность при ВЗК остаётся ограниченной. В ходе данного исследования был создан и протестирован генетически модифицированный микробиом на основе K. lactis, экспрессирующий антагонист CCL5. Полученные результаты показали выраженное снижение воспаления и улучшение клинических показателей в мышиных моделях как острого, так и хронического ВЗК. Таким образом, разработанный микробиом продемонстрировал потенциал как недорогой и простой в применении терапевтический подход, способный значительно повысить эффективность лечения ВЗК и стать доступным решением для пациентов как в Казахстане, так и за его пределами.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қолданыстағы терапиялық әдістерге қарамастан, көптеген жағдайларда олардың тиімділігі ІҚА кезінде шектеулі болып қала береді. Осы зерттеу барысында CCL5 антагонисін экспрессиялайтын K. lactis негізіндегі генетикалық түрлендірілген микробиом жасалып, сыналды. Алынған нәтижелер жедел және созылмалы ІҚА-ның тышқан модельдерінде қабынудың айтарлықтай төмендеуін және клиникалық көрсеткіштердің жақсарғанын көрсетті. Осылайша, әзірленген микробиом ІҚА-ны емдеудің тиімділігін едәуір арттыра алатын, қолжетімді әрі қолдануға оңай терапиялық тәсіл ретінде әлеуетке ие екенін және бұл шешім Қазақстанда да, шетелде де пациенттер үшін пайдалы бола алатынын көрсетті.

Level of implementation (in Russian) : На промежуточном этапе реализации

Level of implementation (in Kazakh) : Іске асырудың аралық кезеңінде

Efficiency (in Russian) : На текущем этапе реализации проекта уже отмечаются первые результаты, подтверждающие его эффективность. Полученные данные свидетельствуют о положительной динамике и достижении запланированных промежуточных целей, что отражает успешное развитие проекта.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаны іске асырудың ағымдағы кезеңінде оның тиімділігін растайтын алғашқы нәтижелер байқалуда. Алынған деректер оң динамиканы және жоспарланған аралық мақсаттарға қол жеткізуді көрсетіп, жобаның табысты дамып келе жатқанын дәлелдейді.

Field of application (in Russian) : Естественные науки, Биологические науки, Биохимия и молекулярная биология

Field of application (in Kazakh) : Жаратылыстану ғылымдары, Биология ғылымдары, Биохимия және молекулалық биология