The object of research, development or design (in Russian) : Виноград

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жүзім

Aim of work (in Russian) : Разработка двух высокочувствительных методик на основе вакуумной и миниатюризованной твердофазной микроэкстракции для количественного определения остаточных количеств пестицидов в винограде. После валидации методики будут внедрены в лаборатории контроля качества, обеспечив более эффективный мониторинг и регулирование остаточных количеств пестицидов.

Aim of work (in Kazakh) : Жүзімдегі пестицидтердің қалдық мөлшерін анықтау үшін вакуумдық және миниатюризацияланған қатты фазалы микроэкстракцияға негізделген екі жоғары сезімтал әдісті әзірлеу. Валидациядан кейін әдістемелер пестицидтердің қалдық мөлшеріне неғұрлым тиімді мониторинг пен реттеуді қамтамасыз ете отырып, сапаны бақылау зертханасына енгізілетін болады.

Методы исследования (на русском) : Фундаментальное исследование ориентировано на разработку методологий, основанных на вакуумной твердофазной микроэкстракции и миниатюризированной твердофазной микроэкстракции с целью определения содержания пестицидов в винограде

Методы исследования (на казахском) : Іргелі зерттеу жүзімдегі пестицидтердің құрамын анықтау мақсатында вакуумды қатты фазалы микроэкстракцияға және миниатюризацияланған қатты фазалы микроэкстракцияға негізделген әдістемелерді әзірлеуге бағытталған

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработана методика определения пестицдов в винограде методом миниатюризированной твердофазной микроэкстракции в сочетании с газовой хроматографии с масс спектрометрическим детектированием (Мини-ТФМЭ/ГХ-МС). Была опубликована статья в международном рецензируемом научном журнале «Journal of Separation Science» по научному направлению проекта, индексируемый в Science Citation Index Expanded и входящий в 2 (второй) квартиль по импакт-фактору в базе Web of Science: - M. Alimzhanova, Y. Syrgabek*, P.A. García-encina, Eco‐Friendly Miniaturized Solid Phase Microextraction for Pesticide Analysis in Grapes, Journal of Separation Science. 48 (2025). https://doi.org/10.1002/jssc.702041of14. Научная новизна полученных результатов заключается в разработке методики определения остаточных количеств пестицидов в винограде с использованием «зеленых» аналитических методов

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жүзімдегі пестицидтерді анықтау үшін миниатюрленген қатты фазалық микроэкстракция әдісі мен газдық хроматографияны масс-спектрометриялық детектормен біріктіре қолдану (Мини-ҚФМЭ/ГХ-МС) әдістемесі әзірленді. Жобаның ғылыми бағыты бойынша халықаралық рецензияланатын «Journal of Separation Science» ғылыми журналында мақала жарияланды. Бұл журнал Science Citation Index Expanded базасында индекстелген және Web of Science мәліметтер базасы бойынша екінші квартильге (Q2) жатады: - M. Alimzhanova, Y. Syrgabek*, P.A. García-encina, Eco‐Friendly Miniaturized Solid Phase Microextraction for Pesticide Analysis in Grapes, Journal of Separation Science. 48 (2025). https://doi.org/10.1002/jssc.702041of14. Алынған нәтижелердің ғылыми жаңалығы жүзімдегі пестицидтердің қалдық мөлшерін анықтау үшін «жасыл» аналитикалық әдістерді әзірлеу болып табылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработанная методика характеризуется минимальным расходом реагентов и растворителей (100–300 мкл образца), сокращённым временем подготовки проб и анализа, снижением затрат на расходные материалы и утилизацию отходов. Метод отличается экологичностью и соответствует принципам «зелёной аналитической химии». По сравнению с существующими аналогами, предложенная методика обладает рядом преимуществ, включая упрощённую пробоподготовку, приемлемую чувствительность и воспроизводимость, пониженное воздействие на окружающую среду (оценка AGREEprep = 0.79), а также пригодность для применения в рутинных лабораторных анализах.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Әзірленген әдістеме реагенттер мен еріткіштердің минималды шығынымен (100–300 мкл сынама) ерекшеленеді, сынамаларды дайындау мен талдау уақытының қысқаруымен, сондай-ақ шығын материалдары мен қалдықтарды талдау жасауға кететін шығындардың азаюымен сипатталады. Әдіс экологиялық тиімді және «жасыл аналитикалық химия» қағидаттарына сәйкес келеді. Қолданыстағы ұқсас әдістермен салыстырғанда ұсынылған әдістеме бірқатар артықшылықтарға ие, соның ішінде сынамаларды дайындаудың жеңілдігі, қолайлы сезімталдық пен қайталанушылық, қоршаған ортаға әсердің төмендігі (AGREEprep бағасы = 0.79), сондай-ақ зертханалық талдауларда тұрақты түрде қолдануға жарамдылығы.

Level of implementation (in Russian) : По результатам исследований оформлен акт внедрения двух методик в ТОО «Казахский научно-исследовательский институт плодоовощеводства».

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері бойынша екі әдістемені «Қазақ жеміс-көкөніс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС-іне енгізу туралы акт рәсімделді.

Efficiency (in Russian) : Коэффициенты корреляции для всех пестицидов были близки к единице (R≈1), подтверждающим точность, надёжность и пригодность методики мини-ТФМЭ для анализа пестицидов в винограде.

Efficiency (in Kazakh) : Барлық пестицидтердің корреляция коэффициенттері жүзімдегі пестицидтерді талдау үшін шағын-ҚФМЭ әдісінің дәлдігін, сенімділігін және жарамдылығын растайтын бірге (R≈1) жақын болды.

Field of application (in Russian) : Полученные результаты в рамках данного проекта будут предназначены для ученых, работающих в области пищевой химии, а также специалистов пищевой промышленности и лабораторий, занимающихся контролем качества продуктов питания

Field of application (in Kazakh) : Осы жоба аясында алынған нәтижелер тамақ химиясы саласында жұмыс істейтін ғалымдарға, сондай-ақ тамақ өнеркәсібінің мамандарына және тамақ өнімдерінің сапасын бақылаумен айналысатын зертханаларға арналған