The object of research, development or design (in Russian) : Зарубежные и казахстанские высшие учебные заведения, экологическое образование,учебные программы, «зеленый университет», показатели.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Шетелдік және қазақстандық жоғары оқу орындары, экологиялық білім беру, оқу бағдарламалары жасыл университет, көрсеткіштер

Aim of work (in Russian) : Исследовать теоретические и методологические аспекты концепции создания казахстанской модели «зеленого университета», определить механизмы формирования понятий экологического образования и культуры в контексте устойчивого развития в вузах, а также разработать модельный вариант казахстанского рейтинга «зеленых университетов» для оценки высших учебных заведений страны.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстандық жасыл университет моделін құру концепциясының теориялық және әдістемелік әспектіліерін зерттей отырып, жоғары оқу орындарында тұрақты даму контекстінде экологиялық білім беру мен мәдениет ұғымдарын қалыптастыру механизімдерін іздестіру және еліміздегі жоғары білім саласын бағалауда Қазақстандық жасыл университет рейтингісінің модель нұсқасын дайындау.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования включают сочетание качественных и количественных подходов для оценки концепции «зеленого университета». Во-первых, проведён документальный анализ стратегических планов вузов, отчетов по устойчивому развитию, информации с официальных сайтов и учебных программ. Во-вторых, с помощью анкетирования и интервью собраны данные от администрации университетов, преподавателей, студентов и технического персонала. В-третьих, на основе экологического аудита были собраны и сравнительно проанализированы показатели по энергопотреблению, водопользованию, управлению отходами, транспортным системам и инфраструктуре. Кроме того, при оценке использовались адаптированные критерии международных индикаторов UI GreenMetric, STARS, THE Impact Rankings.

Методы исследования (на казахском) : Жасыл университет тұжырымдамасын бағалау үшін сапалық және сандық әдістер үйлестірілді. Біріншіден, құжаттық талдау арқылы жоғары оқу орындарының стратегиялық жоспарлары, тұрақтылық туралы есептері, веб-сайттарындағы ақпараттар және оқу бағдарламалары сарапталды. Екіншіден, сауалнама және сұхбат әдістері арқылы университет әкімшілігі, оқытушылар, студенттер және техникалық қызметкерлерден деректер жинақталды. Үшіншіден, энергия тұтыну, су пайдалану, қалдықтарды басқару, көлік жүйелері және инфрақұрылым бойынша нақты көрсеткіштер экологиялық аудит негізінде жинақталып, салыстырмалы талдау жүргізілді. Сонымен қатар, UI GreenMetric, STARS, THE Impact Rankings секілді халықаралық индикаторлар негізінде бағалау критерийлері бейімделіп қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Данное исследование впервые в Казахстане направлено на разработку концепции «зеленого университета» и предлагает научные основы системного внедрения принципов устойчивого развития и экологической культуры в отечественные вузы. Новизна работы заключается в разработке научно обоснованных подходов к совершенствованию экологической культуры, переходу вузов к системе экологического управления и формированию «зеленой» инфраструктуры. Результаты исследования опубликованы в журналах Web of Science, Scopus и ККСОН, а также представлен макет-модель в программе 3D-MAX. Разработаны предложения и учебные программы по усилению экологического образования, а также стратегия повышения экологической грамотности студентов на основе анкетирования. Работа может служить основой для реализации стратегии «зеленого образования» в Казахстане и подготовки к участию в международном рейтинге «UI GreenMetric». Результаты имеют практическое значение при планировании образовательных программ, разработке законодательных и нормативных документов в области экологического образования на государственном уровне

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Бұл зерттеу Қазақстандағы жоғары оқу орындары үшін алғаш рет жасыл университет концепциясын әзірлеуге бағытталған және отандық ЖОО-лардағы тұрақты даму мен экологиялық мәдениетті жүйелі түрде енгізудің ғылыми негіздерін ұсынады. Бұл жаңалық экологиялық мәдениетті жетілдіруге, жоғары оқу орындарын экологиялық басқару жүйесіне көшіруге және жасыл инфрақұрылым қалыптастыруға септігін тигізеді. Зерттеу нәтижелері Web of Science, Scopus және БҒСҚК журналдарында жарияланып, 3D-MAX бағдарламасында макет үлгі-моделі ұсынылды. Экологиялық білім беруді күшейтуге арналған ұсыныстар мен оқу бағдарламалары, сондай-ақ сауалнама негізінде жасалған студенттердің экологиялық сауаттылығын арттыру стратегиясы дайындалды. Бұл жұмыс Қазақстанда жасыл білім беру стратегиясын жүзеге асыруға және халықаралық «UI GreenMetric» рейтингіне дайындыққа негіз бола алады. Жоба нәтижелері экологиялық білім беру саласындағы оқу бағдарламаларын жоспарлауда, мемлекеттік деңгейде қабылданатын заңнамалық және нормативтік құжаттарды жетілдіруде практикалық маңызға ие.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Организация экологического образования в вузах способствовала переходу университетов к модели «зеленого развития» и исследованию стратегии устойчивого развития. Применение комплекса методов позволило всесторонне охарактеризовать институциональную реализацию принципов «зеленого университета».

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Экологиялық білім беру жұмыстарын ұйымдастыру университеттердің жасыл модельге көшуге, тұрақты даму стратегиясының зерттеуге жол ашты. Сонымен қатар пайдаланған әдістер кешені жасыл университет қағидаттарының институционалдық деңгейде жүзеге асырылуын жан-жақты сипаттауға мүмкіндік берді.

Level of implementation (in Russian) : В результате проекта был представлен макет-модель коридора здания «зеленого университета» в программе 3D-MAX, уточнены его теоретические и практические параметры. Впервые в Казахстане разработана модель национального рейтинга «зеленых университетов» на основе экологических показателей вузов.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаның нәтижесінде жасыл университет ғимаратының дәліздерінде 3D-MAX бағдарламасында макет үлгі-моделі ұсынылып, теориялық және практикалық параметрлері нақтыланды. Қазақстандық ЖОО-лардың экологиялық көрсеткіштері бойынша алғаш рет ұлттық жасыл рейтинг моделінің үлгісі жасалды.

Efficiency (in Russian) : Результаты исследования могут быть использованы при разработке стратегии «зеленого» развития вузов, внедрении экологического образования, оптимизации инфраструктуры, участии университетов в международных рейтингах, формировании экологического сознания, а также при совершенствовании экологической политики и нормативных документов.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері жоғары оқу орындарының жасыл даму стратегиясын әзірлеуде, экологиялық білім беруді енгізуде, инфрақұрылымды оңтайландыруда, университеттердің халықаралық рейтингтерге қатысуын қамтамасыз етуде, экологиялық сана қалыптастыруда және экологиялық саясат пен нормативтік құжаттарды жетілдіруде кеңінен қолданыла алады.

Field of application (in Russian) : Сферы применения результатов: высшие учебные заведения, экология, научные исследования, просвещение, общество и культура, в области здравоохранения.

Field of application (in Kazakh) : Нәтижелерді қолдану салалары: жоғары оқу орындары, экология, ғылыми-зерттеу, ағарту ісі, қоғам мен мәдениет, денсаулық сақтау салаларында.