The object of research, development or design (in Russian) : антикоррозионные фосфатные и керамические покрытия для применения на нефтехимическом оборудовании, ингибиторы коррозии и солеотложения в нефтепромысловом оборудовании, химадсорбенты для очистки углеводородного сырья от тяжелых металлов, покрытия на основе эпоксидных смол для защиты трубопроводов и технологического оборудования от коррозии в условиях транспорта нефти и нефтепродуктов

The object of research, development or design (in Kazakh) : мұнай-химия жабдықтарында қолдануға арналған коррозияға қарсы фосфат және керамикалық жабындар, мұнай кен орындары жабдықтарындағы коррозия және қақ ингибиторлары, көмірсутек шикізатын ауыр металдардан тазартуға арналған химиялық адсорбенттер, мұнай мен мұнай өнімдерін тасымалдау кезінде құбырлар мен технологиялық жабдықтарды коррозиядан қорғауға арналған эпоксидті шайыр негізіндегі жабындар

Aim of work (in Russian) : создание теоретических основ разработки материалов и технологии, направленных на комплексную противокоррозионную защиту технологического оборудования в нефтехимической, машинно- и приборостроительной отраслях промышленности

Aim of work (in Kazakh) : мұнай-химия, машина жасау және аспап жасау салаларындағы технологиялық жабдықтарды кешенді коррозияға қарсы қорғауға бағытталған Materialдар мен технологияларды әзірлеудің теориялық негізін жасау

Методы исследования (на русском) : сбор первичной (исходной) информации (анализ литературных источников, включая книжные и периодические издания, а также материалы статей, докладов, конференций и патентов); метод сопротивления линейной поляризации (метод LPR); гравиметрический метод измерения скорости коррозии; метод измерения вязкости ISO 12058-1 (ISO 12058-1, 2018); испытание на растяжение; метод оценки устойчивости покрытия изделия к растрескиванию и/или отслоению от металлической основы ASTM D522 (2001); шаровой тест (тест с падением груза) ASTM D2794 (2019); оценка адгезии (сцепления) покрытий на подложке (cross hatch test); метод отрыва

Методы исследования (на казахском) : бастапқы (бастапқы) ақпаратты жинау (әдеби дереккөздерді, соның ішінде кітаптар мен мерзімді басылымдарды, сондай-ақ мақалалардан, есептерден, конференциялардан және патенттерден алынған Materialдарды талдау); сызықтық поляризацияға төзімділік әдісі (LPR әдісі); коррозия жылдамдығын өлшеуге арналған гравиметриялық әдіс; тұтқырлықты өлшеу әдісі ISO 12058-1 (ISO 12058-1, 2018); созылу сынағы; металл негізден өнім жабынының жарылуға және/немесе деламинацияға төзімділігін бағалауға арналған ASTM D522 (2001) әдісі; ASTM D2794 (2019) шар сынағы (тамшы сынағы); көлденең люк сынағы; тарту әдісі

Obtained results and novelty (in Russian) : Сформирована схема нанесения оксидноциркониевых нанокерамических покрытий с учётом ключевых технологических параметров (pH, температура, концентрация H2[ZrF6], время осаждения, сушка). Установлены закономерности влияния параметров процесса фосфатирования (температуры, времени, скорости перемешивания и состава раствора) на морфологию и плотность покрытия. Определены оптимальные условия формирования кремнийорганических покрытий. Получены покрытия с повышенной плотностью и устойчивостью к воздействию агрессивных факторов. Проведён комплекс аналитических испытаний (СЭМ, ЭДС, RAMAN), подтвердивших корректность методик синтеза эпоксидных покрытий. Изучено коррозионное поведение стальных сплавов (09Г2С, Ст20) в водонефтяных и нефтяных средах. Показано, что органический ускоритель на основе пирокатехина не уступает по совокупности характеристик нитритным ускорителям, а кремнийорганические и циркониевые покрытия обладают выраженным барьерным эффектом при толщине слоя 0,1–0,2 мкм. Разработаны факторные модели коррозии с разным числом определяющих параметров, интегрированные в пакеты COMSOL Multiphysics и ANSYS Fluent. Разработан безсольвентный эпоксидно-акрилатный гибридный материал (E0/2-HEMA/TEA), обеспечивающий рост адгезии, твёрдости и химической стойкости при оптимальном содержании 2-HEMA около 20 %.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Негізгі технологиялық параметрлерді (РН, температура, H2[ZrF6], концентрациясы тұндыру уақыты, кептіру) ескере отырып, оксидноцирконий нанокерамикалық жабындарды қолдану схемасы құрылды. Фосфаттау процесінің параметрлерінің (температура, уақыт, араластыру жылдамдығы және ерітінді құрамы) морфологияға және жабынның тығыздығына әсер ету заңдылықтары анықталды. Органикалық кремний жабындарының пайда болуының оңтайлы шарттары анықталды. Тығыздығы жоғары және агрессивті факторлардың әсеріне төзімді жабындар алынды. Эпоксидті жабындарды синтездеу әдістерінің дұрыстығын растайтын аналитикалық сынақтар кешені (СЭМ, ЭДС, RAMAN) жүргізілді. Су-Мұнай және мұнай орталарында болат қорытпаларының (09Г2С, Ст20) коррозиялық әрекеті зерттелді. Пирокатехин негізіндегі органикалық үдеткіш нитрит үдеткіштерінен төмен емес екендігі көрсетілген, ал кремний органикалық және цирконий жабындары қабаттың қалыңдығы 0,1-0,2 мкм болатын айқын тосқауыл әсеріне ие. COMSOL Multiphysics және ANSYS Fluent пакеттеріне біріктірілген әр түрлі анықтаушы параметрлері бар коррозияның факторлық модельдері жасалды. Ерімейтін эпоксидті-акрилатты гибридті материал (E0/2-HEMA/TEA) әзірленді, ол адгезияның, қаттылықтың және химиялық төзімділіктің өсуін қамтамасыз етеді, оңтайлы 2-HEMA мөлшері шамамен 20% құрайды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Собраны три установки для определения эффективности защитного действия ингибиторов коррозии, что способствовало достоверности данных. Разработан вычислительный комплекс позволяющий оценивать защитную способность совокупности методик защиты от коррозии.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Коррозия ингибиторларының қорғаныс әсерінің тиімділігін анықтау үшін үш қондырғы жиналды, бұл деректердің сенімділігіне ықпал етті. Коррозиядан қорғау әдістерінің жиынтығының қорғаныс қабілетін бағалауға мүмкіндік беретін есептеу кешені жасалды.

Level of implementation (in Russian) : Безсольвентный эпоксидно-акрилатный гибридный материал (E0/2-HEMA/TEA) может быть рекомендован к внедрению для защиты от коррозии такого технологического оборудования как резервуары хранения нефтепродуктов

Level of implementation (in Kazakh) : Ерімейтін эпоксидті-акрилатты гибридті материал (E0/2-HEMA/TEA) мұнай өнімдерін сақтау цистерналары сияқты технологиялық жабдықты коррозиядан қорғау үшін енгізуге ұсынылуы мүмкін.

Efficiency (in Russian) : Полиольно-спиртовые ингибиторы, обеспечивают комплексное торможение коррозионных процессов и формирование устойчивых гидрофобных защитных плёнок.

Efficiency (in Kazakh) : Полиол-алкоголь ингибиторлары коррозиялық процестердің кешенді тежелуін және тұрақты гидрофобты қорғаныс пленкаларының қалыптасуын қамтамасыз етеді.

Field of application (in Russian) : Они могут применяться при первичной обработке нефти на НПЗ.

Field of application (in Kazakh) : Олар МӨЗ-де мұнайды бастапқы өңдеу кезінде қолданылуы мүмкін.