Inventory number IRN Number of state registration
0325РК00178 AP22686474-KC-25 0124РК00219
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 2
International publications: 0 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 0
Patents Amount of funding Code of the program
0 9473072.2 AP22686474
Name of work
Антология арабоязычных источников казахских мыслителей в зарубежных архивах
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Жамашев Азамат Шутбаевич
0
0
0
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Казахский национальный университет имени аль-Фараби"
Abbreviated name of the service recipient НАО "КазНУ им. аль-Фараби"
Abstract

Труды казахских ученых в рукописной и печатной формах, сохранённые в мировых библиотеках и архивах, арабоязычные источники, содержащие биографии и названия работ ученых

Қазақ жерінен шыққан ғалымдардың әлемдік кітапханалар мен мұрағаттарда сақталған қолжазба түріндегі және басылып шыққан шығармалары, ғалымдардың өмірбаяны мен еңбектерінің атаулары қамтылған арабтілді дереккөздер

Цель проекта – создание антологии мысли казахской степи на основе изучения арабоязычных источников, материалов, баз, хранящихся в архивах различных стран мира и предоставление библиографических, кратких аннотаций произведений, трудов, известных в исламском мире, имеющих важную научную значимость

Жобаның мақсаты – әлемдік мұрағаттарда сақталған арабтілді дереккөздерді, материалдарды, базаларды зерттеу негізінде қазақ даласы ойшылдығының антологиясын жасау және ислам әлемінде танымал, ғылыми маңызға ие еңбектерге библиографиялық, тұжырымдамалық аннотация беру

Для решения задач, связанных с исследованиями казахских ученых, использовались герменевтический метод, анализ данных, историко-логический и общефилософские методы. На основе общего метода подготовки библиографического инструментария были составлены справочно-библиографические сводки для специальных ретроспективных научных пособий и указателей для частных лиц. Кроме того, метод биографического исследования позволил подготовить биографический очерк, создав хронологический порядок из сети фактов и событий, признанных учеными на основе биографических данных и рукописей

Қазақ жерінен шыққан ғалымдар зерттеуіне қатысты міндеттерді шешу үшін герменевтикалық әдіс, деректанулық талдау, тарихи-логикалық және жалпы философиялық әдістер қолданылды. Библиографиялық құралдарды дайындаудың жалпы әдісіне сүйене отырып, арнайы ретроспективті ғылыми көмекші құралдар және жеке тұлғаға арналған индекстерге анықтама-библиографиялық түйіндеме берілді. Оған қоса, биографиялық зерттеу әдісі ғалымдардың өмір деректері мен қолжазбаларға сүйеніп танылған дәйек пен оқиғалар желісінен хронологиялық реттілікті құрып, биографиялық очерк дайындауға мүмкіндік берді

В результате исследовательских работ были изучены и пересмотрены каталоги архивов арабского мира и Юго-Восточной Азии. Установлены связи с библиотеками и научно-исследовательскими институтами Каира, Александрии, Джидды, Эр-Рияда, Куала-Лумпура. В ходе работы с бумажными и электронными базами данных были исследованы сведения о личностях, выходцев из казахской степи, и их трудах, выявлен их вклад в исламскую цивилизацию и культуру. Кроме того, удалось систематизировать информацию и рукописи из библиотек и исследовательских центров Египта и Саудовской Аравии, которые свидетельствуют об истории становления науки и образования на казахской земле. В рамках исследовательского проекта была изучена библиотека Саида Мухаммеда Накиба аль-Аттаса Международного института исламской мысли и цивилизации, и фонды рукописей Куала-Лумпура в Малайзии, Центральная библиотека Малайского университета, Национальный архив Малайзии, и был проведен анализ особенностей сохраненных материалов. Результаты исследования были опубликованы в двух статьях в отечественных изданиях, рекомендованных КОКСНВО, а именно в социально-гуманитарном исследовательском журнале "Аль-Фараби" и "Вестнике КазНУ. Философия, культурология, политология." Новизна проекта заключается в предоставлении непосредственной информации из каталогов и справочников мировых архивов по арабоязычным рукописям, систематизации и классификации найденных материалов

Зерттеу жұмыстарының нәтижесінде араб әлемі мен Оңтүстік-Шығыс Азия мұрағаттарының каталогтары зерттеліп, қайта қаралды. Каир, Александрия, Джидда, Эр-Рияд, Куала-Лумпур кітапханалары және ғылыми-зерттеу институттарымен байланыс орнатылды. Қағаз және электронды деректер базасымен жұмыс жасау барысында қазақ даласынан шыққан тұлғалар және олардың еңбектері туралы мәліметтер зерттеуліп, ислам өркениеті мен мәдениетіне қосқан үлесі анықталды. Сонымен қатар, Египет пен Сауд Арабиясының кітапханалары мен зерттеу орталықтарындағы қазақ жерінде ғылым мен білімнің қалыптасу тарихынан хабар беретін ақпараттар мен қолжазбалар жүйеленді. Зерттеу жобасы аясында Халықаралық ислам ойы мен өркениеті институтының Сәйид Мұхаммед Нақиб әл-Аттас кітапханасы, Малайзиядағы Куала-Лумпур қолжазба қорлары, Малайя университетінің Орталық кітапханасы, Малайзияның ұлттық мұрағаты зерттеліп, сақталған материалдардың ерекшеліктеріне анализ жасалды. Зерттеудің нәтижелері ҒЖБССҚК ұсынған отандық басылымдарда екі мақалада, атап айтқанда «Әл-Фараби» әлеуметтік-гуманитарлық зерттеу журналы мен «ҚазҰУ Хабаршысы. Философия, мәдениеттану, саясаттану» журналында жарияланды. Жобаның жаңашылдығы – араб тіліндегі қолжазбалар бойынша әлемдік мұрағаттардың каталогтары мен анықтамалықтарынан тікелей ақпарат беру, табылған материалдарды жүйелеу және жіктеу

Результаты исследования могут быть использованы в преподавании университетских дисциплин, как «Казахские мыслители о религии», «История ислама», «Философия науки», «Источникознание», «Культурология», а также при подготовке научных материалов и учебно-методических пособий в области междисциплинарных гуманитарных наук. Кроме того, полученные данные могут существенно способствовать дополнению словарей религиозных терминов на казахском языке исламскими биографическими и библиографическими данными. Таким образом, результаты исследования послужат научно-методической основой для разработки качественной учебной литературы и учебных пособий, соответствующих культурным требованиям светского общества

Зерттеу нәтижелерін университеттік пәндерді оқытуда, атап айтқанда «Қазақ ойшылдарының дін туралы көзқарастары», «Ислам тарихы», «Ғылым философиясы», «Деректану», «Мәдениеттану» сияқты пәндерде, сондай-ақ пәнаралық гуманитарлық ғылымдар саласында ғылыми материалдар мен оқу-әдістемелік құралдарды дайындауда қолдануға болады. Бұған қоса, алынған мәліметтер қазақ тіліндегі діни терминдер сөздіктерін исламдық өмірбаяндық және библиографиялық деректермен толықтыруға елеулі үлес қоса алады. Осылайша, зерттеу нәтижелері зайырлы қоғамның мәдени талаптарына сай келетін сапалы оқу әдебиеті мен оқу құралдарын әзірлеуге ғылыми-әдістемелік негіз болмақ

Эффективность проекта проявляется в процессе проведения исламских биографических и библиографических исследований. Полученные результаты способствуют научному обоснованию необходимости создания единой информационной базы исламских образовательных центров с целью анализа состояния и тенденций развития казахстанского общества. Кроме того, проект способствует совершенствованию историографических и источниковедческих методологических подходов к изучению исламских образовательных институтов в Казахстане, а также обеспечивает эффективное использование единой системы документальных и литературных источников

Жобаның тиімділігі исламдық биографиялық және библиографиялық зерттеулер жүргізу үдерісінде айқын көрініс табады. Зерттеу нәтижелері Қазақстан қоғамының жай-күйі мен даму үрдістерін талдауға, сондай-ақ исламдық білім беру орталықтарының бірыңғай ақпарат базасын қалыптастыру қажеттілігін ғылыми тұрғыда негіздеуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге, жоба Қазақстандағы исламдық білім беру орталықтарын зерделеуде қолданылатын тарихнамалық және деректанулық әдістемелерді заманауи талаптарға сәйкес жетілдіруге, сонымен қатар әдебиеттердің бірыңғай деректік жүйесін тиімді пайдалануды қамтамасыз етеді

Исламоведение, история, источниковедение, библиография, архивоведение, библиотечное дело

Исламтану, тарих, деректану, библиография, мұрағаттану, кітапхана ісі

UDC indices
28(092)
International classifier codes
21.00.00;
Key words in Russian
ислам в Казахстане; религиозные деятели; методы исламоведения; арабская литература; рукопись; источниковедение; архив;
Key words in Kazakh
Қазақстандағы ислам; діни қайраткерлер; исламтану әдістері; арабтілді әдебиеттер; қолжазба; деректану; мұрағат;
Head of the organization Ибраимов Маргулан Касенович PhD / ассоциированный профессор (доцент)
Head of work Жамашев Азамат Шутбаевич PhD доктор / Қауымдастырылған профессор (доцент)