The object of research, development or design (in Russian) : Ресурсный потенциал аграрного производства

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы өндірісінің ресурстық потенциалы

Aim of work (in Russian) : Разработка организационно-экономических мер повышения эффективности использования ресурсного потенциала аграрного производства Казахстана.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстанның ауыл шаруашылығы өндірісінің ресурстық әлеуетін пайдалану тиімділігін арттыру бойынша ұйымдастырушылық және экономикалық шараларды әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : системный анализ, абстрактно-логический, расчётно-конструктивный, экономико-математический, экономико-статистический, геоинформационный методы и методы цифрового моделирования.

Методы исследования (на казахском) : жүйелік талдау, абстрактілі-логикалық, есептік-конструктивті, экономикалық-математикалық, экономикалық-статистикалық, геоақпараттық әдістер және цифрлық модельдеу әдістері.

Obtained results and novelty (in Russian) : Определены оптимальные размеры земельных угодий в сельхозформированиях с учетом специализации и зоны размещения. Представлена аналитическая информация по действующим водохозяйственным системам в аграрном производстве со SWOT-анализом. Оценены и выявлены проблемы действующих водохозяйственных систем в аграрном производстве. Определена роль ЛПХ в продовольственном обеспечении населения страны. Разработаны организационно-экономические меры по развитию кооперации ЛПХ. Разработаны рекомендации по формированию парка технических средств и оборудования сельскохозяйственных формирований, представлены основные направления развития сельскохозяйственного машиностроения. Разработаны организационно-экономические меры по укреплению технической базы сельскохозяйственных формирований. Изучены и адаптированы для применения в условиях Казахстана CGE-модели системы «RUSEC» и модели MONASH для прогнозирования потребности в кадрах в сельском хозяйстве. Осуществлен прогноз потребности в трудовых ресурсах в сельскохозяйственном производстве на 2026-2030 гг. и на период до 2040 г. Осуществлен комплексный анализ приоритетов и перспектив глубокой переработки сельскохозяйственной продукции. Проведен детальный анализ институционального развития и размещения системы глубокой переработки сельскохозяйственной продукции. Разработана и протестирована прикладная программа для анализа влияния условий государственной поддержки отрасли на формирование и принятие решений и их эффективность в агробизнесе.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы құрылымдарындағы жер учаскелерінің оңтайлы мөлшері мамандандыру және орналасу аймақтарын ескере отырып анықталды. Ауыл шаруашылығы өндірісіндегі қолданыстағы суды басқару жүйелері туралы аналитикалық ақпарат SWOT талдауымен бірге ұсынылған. Ауыл шаруашылығы өндірісіндегі қолданыстағы суды басқару жүйелерінің мәселелері бағаланып, анықталды. Елдің азық-түлік қауіпсіздігіндегі жеке үй шаруашылықтарының рөлі анықталды. Жеке үй шаруашылықтары кооперациясын дамыту бойынша ұйымдастырушылық және экономикалық шаралар әзірленді. Ауыл шаруашылығы құрылымдары үшін техникалық құралдар мен жабдықтар паркін қалыптастыру бойынша ұсыныстар әзірленді және ауыл шаруашылығы техникасын дамытудың негізгі бағыттары ұсынылған. Ауыл шаруашылығы құрылымдарының техникалық базасын нығайту бойынша ұйымдастырушылық және экономикалық шаралар әзірленді. RUSEC жүйесінің CGE модельдері және ауыл шаруашылығындағы еңбекке деген сұранысты болжауға арналған MONASH моделі зерттеліп, бейімделді. 2026-2030 жылдарға және 2040 жылға дейінгі кезеңге ауыл шаруашылығы өндірісіндегі еңбекке деген сұраныстың болжамы дайындалды. Ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеудің басымдықтары мен перспективаларына кешенді талдау жүргізілді. Ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу жүйесін институционалдық дамыту мен енгізуге егжей-тегжейлі талдау жүргізілді. Мемлекеттік қолдау шарттарының шешім қабылдауға әсерін және олардың агробизнестегі тиімділігін талдау үшін қолданбалы бағдарлама әзірленіп, сынақтан өткізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : По результатам исследований опубликованы 34 работы (из них согласно Календарного плана - 17), включая: 19 статей (в т.ч. по плану – 9 статей), из которых: 8 статей в журналах базы Scopus (в т.ч. по плану – 4 статьи в рецензируемых научных изданиях, имеющих процентиль по CiteScore в базе Scopus не менее 35), 11 статей в изданиях, включенных в перечень КОКНВО МНВО РК (в т.ч. по плану – 5 статей); 7 рекомендаций (по плану); получены 4 свидетельства о регистрации прав интеллектуальной собственности (в т.ч. по плану – 1 свидетельство), а также дополнительно опубликованы 4 главы в книгах зарубежного издательства IGI Global Scientific Publishing.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері бойынша 34 жұмыс жарияланды (соның ішінде Күнтізбелік жоспарға сәйкес – 17), оның ішінде: 19 мақала (жоспар бойынша – 9 мақала), олардың ішінде: 8 мақала Scopus базасындағы журналдарда (жоспар бойынша – 4 мақала, CiteScore бойынша Scopus базасында кемінде 35 процентилі бар рецензияланатын ғылыми басылымдарда), 11 мақала ҚР БҒМ ҒЖБСҚК тізіміне енгізілген басылымдарда (жоспар бойынша – 5 мақала); 7 ұсыным (жоспар бойынша); зияткерлік меншік құқықтарын тіркеу туралы 4 куәлік алынды (жоспар бойынша – 1 куәлік), сондай-ақ шетелдік IGI Global Scientific Publishing баспасында 4 кітап тарауы қосымша жарияланды.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Не внедрено

Efficiency (in Russian) : Разрабатываемые рекомендации и предложения позволят комплексно решить задачи повышения конкурентоспособности отечественной продукции АПК, производительности труда предприятий АПК, рационального использования ресурсного потенциала, формирования инфраструктуры.

Efficiency (in Kazakh) : Әзірленген ұсынымдар мен ұсыныстар отандық ауыл шаруашылығы өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігін, ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының еңбек өнімділігін арттыру, ресурстық әлеуетті ұтымды пайдалану, инфрақұрылымды қалыптастыру мәселелерін кешенді шешуге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Сельское хозяйство

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы