The object of research, development or design (in Russian) : Инклюзивный рынок труда и инклюзивная занятость

The object of research, development or design (in Kazakh) : Инклюзивті еңбек нарығы және инклюзивті жұмыспен қамту

Aim of work (in Russian) : Разработать концепцию инклюзивной модели рынка труда на основе многомерного подхода к исследованию тенденций инклюзивной занятости и формирования профессиональной идентичности в условиях цифровизации экономики.

Aim of work (in Kazakh) : Экономиканы цифрландыру аясында инклюзивті жұмыспен қамту және кәсіби сәйкестікті қалыптастыру үрдістерін зерттеуге көпөлшемді тәсілге негізделген инклюзивті еңбек нарығы моделінің тұжырымдамасын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : В исследовании применен междисциплинарный синтез и многомерный подход, включающий три последовательных этапа анализа проблем инклюзивной занятости и формирования инклюзивного рынка труда. Методологическая основа сочетает как качественные, так и количественные методы исследования. Использованы описательные и объяснительные методы для интерпретации социально-экономических явлений, монографический метод для систематизации теоретических положений и анализа научных источников, сравнительный анализ для выявления различий и сходств в институциональных практиках, а также методы многомерного статистического и факторного анализа для выявления структурных взаимосвязей и ключевых факторов конкурентоспособности инклюзивного рынка труда. Эмпирическая часть исследования базируется на социологическом методе, включающем анкетирование, интервьюирование и экспертный опрос, что позволило получить комплексное представление о барьерах, мотивации и возможностях участников инклюзивного рынка труда.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеуде инклюзивті жұмыспен қамту мәселелерін талдаудың үш тізбекті кезеңін және инклюзивті еңбек нарығын дамытуды қамтитын пәнаралық синтез және көп өлшемді тәсіл қолданылады. Әдістемелік негіз сапалық және сандық зерттеу әдістерін біріктіреді. Әлеуметтік-экономикалық құбылыстарды түсіндіру үшін сипаттамалық және түсіндірмелік әдістер, теориялық ұсыныстарды жүйелеу және ғылыми дереккөздерді талдау үшін монографиялық әдіс, институционалдық тәжірибелердегі айырмашылықтар мен ұқсастықтарды анықтау үшін салыстырмалы талдау және инклюзивті еңбек нарығының бәсекеге қабілеттілігіндегі құрылымдық байланыстар мен негізгі факторларды анықтау үшін көп айнымалы статистикалық және факторлық талдау қолданылды. Зерттеудің эмпирикалық бөлігі инклюзивті еңбек нарығына қатысушылардың кедергілерін, мотивацияларын және мүмкіндіктерін жан-жақты түсінуге мүмкіндік беретін сауалнамаларды, сұхбаттарды және сараптамалық сауалнаманы қамтитын әлеуметтанулық әдіске негізделген.

Obtained results and novelty (in Russian) : Резюмируя, в ходе исследования получены теоретико-методологические и прикладные результаты, имеющие научную и практическую значимость. Уточнена экономическая сущность и структура инклюзивного рынка труда, проведён комплексный анализ его состояния и факторов конкурентоспособности уязвимых групп населения. Разработан инструментарий социологического исследования и выполнен факторный анализ, позволивший выявить детерминанты включённости в трудовые отношения. Сформирована матрица востребованных компетенций и обоснована концепция развития инклюзивного рынка труда в условиях цифровизации экономики. Научная новизна состоит в разработке междисциплинарной модели анализа и формулировании авторской концепции инклюзивного рынка труда, направленных на повышение его конкурентоспособности и расширение возможностей занятости уязвимых групп.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қорытындылай келе, зерттеу ғылыми және практикалық маңызы бар теориялық, әдіснамалық және қолданбалы нәтижелер берді. Инклюзивті еңбек нарығының экономикалық мәні мен құрылымы нақтыланды, оның мәртебесі мен осал топтардың бәсекеге қабілеттілігіне әсер ететін факторлар кешенді талдау жүргізілді. Әлеуметтанулық зерттеу құралдары әзірленді және еңбек қатынастарындағы инклюзивтіліктің детерминанттарын анықтауға мүмкіндік беретін факторлық талдау жүргізілді. Сұранысқа ие құзыреттіліктер матрицасы жасалды және экономикалық цифрландыру жағдайында инклюзивті еңбек нарығын дамыту тұжырымдамасы негізделді. Ғылыми жаңалық пәнаралық аналитикалық модельді әзірлеуде және оның бәсекеге қабілеттілігін арттыруға және осал топтар үшін жұмыспен қамту мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған автордың инклюзивті еңбек нарығы тұжырымдамасын тұжырымдауында жатыр.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Получены уточненные теоретические положения, модели и дефиниции, раскрывающие сущность понятий уязвимость, инклюзивная занятость, инклюзивная рабочая сила, субъект и структура инклюзивного рынка труда. А также количественные и качественные результаты социологического исследования, результаты факторного анализа, матрица востребованных компетенций и навыков и концепция развития инклюзивного рынка труда в условиях цифровизации экономики.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Осалдық, инклюзивті жұмыспен қамту, инклюзивті жұмыс күші және инклюзивті еңбек нарығының пәні мен құрылымы ұғымдарының мәнін ашатын нақтыланған теориялық ұсыныстар, модельдер және анықтамалар алынды. Сондай-ақ, әлеуметтанулық зерттеулердің сандық және сапалық нәтижелері, факторлық талдау нәтижелері, сұранысқа ие құзыреттер мен дағдылар матрицасы және экономикалық цифрландыру аясында инклюзивті еңбек нарығын дамыту тұжырымдамасы ұсынылған.

Level of implementation (in Russian) : За 2023–2025 гг. выполнен следующий комплекс публикационных результатов: Всего подготовлено: 22 (двадцать две) публикации. Отечественные издания: 20 (двадцать) публикаций, в том числе: • 2 (две) монографии; • 8 (восемь) статей, опубликованных в изданиях, рекомендованных КОКНВО; • 10 (десять) статей в сборниках материалов отечественных научных конференций. Зарубежные публикации: • 2 (две) статьи в сборниках международных конференций. Иные результаты, подтверждающие научную и практическую ценность работы: • 1 (одно) свидетельство об авторском праве; • 2 (два) акта внедрения материалов монографии в учебный процесс.

Level of implementation (in Kazakh) : 2023–2025 жылдары келесі жарияланым нәтижелеріне қол жеткізілді: Барлығы: 22 (жиырма екі) жарияланым. Отандық жарияланымдары: 20 (жиырма) жарияланым, оның ішінде: • 2 (екі) монография; • Білім беру сапасын қамтамасыз ету және сапа комитеті ұсынған журналдарда жарияланған 8 (сегіз) мақала; • Отандық ғылыми конференция материалдарының жинақтарында 10 (он) мақала. Халықаралық жарияланымдары: • Халықаралық конференция материалдарының жинақтарында 2 (екі) мақала. Жұмыстың ғылыми және практикалық құндылығын растайтын басқа нәтижелер: • 1 (бір) авторлық құқық туралы куәлік; • Монография материалдарын оқу процесіне енгізу туралы 2 (екі) куәлік.

Efficiency (in Russian) : Эффективность исследования проявляется в получении теоретически и методологически обоснованных положений, раскрывающих закономерности формирования инклюзивного рынка труда в условиях цифровизации экономики. Фундаментальный характер работы выражается в развитии теоретико-методологического аппарата анализа инклюзивной занятости и формировании научных моделей, создающих предпосылки для прикладных разработок и аналитической поддержки решений в сфере занятости.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеудің тиімділігі экономикалық цифрландыру жағдайында инклюзивті еңбек нарығының қалыптасу заңдылықтарын ашатын теориялық және әдіснамалық тұрғыдан негізделген ұсыныстарды әзірлеу арқылы көрінеді. Жұмыстың негізгі сипаты инклюзивті жұмыспен қамтуды талдаудың теориялық және әдіснамалық негізін әзірлеуде және қолданбалы зерттеулер мен жұмыспен қамтуға қатысты шешімдерді аналитикалық қолдаудың алғышарттарын жасайтын ғылыми модельдерді қалыптастыруда көрініс табады.

Field of application (in Russian) : Полученные теоретические положения и концептуальные выводы могут быть использованы в научных исследованиях по проблемам занятости, социальной инклюзии и цифровой трансформации рынка труда. Разработанные модели и методологические подходы применимы для аналитических и экспертных оценок процессов инклюзивного развития, при подготовке рекомендаций и программ поддержки уязвимых групп населения. Материалы исследования могут быть использованы в учебном процессе высших учебных заведений при преподавании дисциплин социально-экономического профиля и в программах подготовки специалистов по направлениям «Экономика», «Социология», «Государственное и муниципальное управление», а также в курсах, посвящённых вопросам занятости и рынка труда.

Field of application (in Kazakh) : Нәтижесінде алынған теориялық ұсыныстар мен тұжырымдамалық қорытындыларды жұмыспен қамту, әлеуметтік инклюзия және еңбек нарығының цифрлық трансформациясы бойынша ғылыми зерттеулерде пайдалануға болады. Әзірленген модельдер мен әдіснамалық тәсілдер инклюзивті даму процестерін аналитикалық және сараптамалық бағалау және осал топтарға арналған ұсыныстар мен қолдау бағдарламаларын дайындау үшін қолданылады. Зерттеу материалдарын жоғары оқу орындарында әлеуметтік-экономикалық пәндерді оқытуда және экономика, әлеуметтану, мемлекеттік және муниципалдық басқару салаларындағы мамандарды оқыту бағдарламаларында, сондай-ақ жұмыспен қамту және еңбек нарығы бойынша курстарда пайдалануға болады.