The object of research, development or design (in Russian) : Arabidopsis, ячмень

The object of research, development or design (in Kazakh) : Arabidopsis, арпа

Aim of work (in Russian) : Целью этого проекта является исследование ремобилизации питательных веществ во время вызванного стрессом старения Arabidopsis и двух сортов ячменя, уделяя особое внимание процессам переноса и перераспределения питательных веществ.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты — стресс индукцияланған қартаю кезінде Arabidopsis және екі түрлі арпа сорттарында қоректік заттардың ремобилизациясын зерттеу, сонымен қатар қоректік заттардың тасымалдануы мен қайта бөліну процестеріне ерекше көңіл бөлу.

Методы исследования (на русском) : морфологические, биохимические, физиологические

Методы исследования (на казахском) : морфологиялық, биохимиялық, физиологиялық

Obtained results and novelty (in Russian) : 1. Был разработан дизайн экспериментов и проведен подбор условий роста модельных растений Arabidopsis thaliana (Col-0 дикого типа, мутантные линии AT1G13690 (SAIL_356_D06) и AT4G35985 (SAIL_818_C12, SALK_022603)) и сельскохозяйственных растений Hordeum vulgare (Байшешек, Целинный 60, Астана 2001, Сабир). В качестве теплового стресса была подобрана температура - 40°C (растения помещались в камеры роста на 2 часа). Для УФ-стресса подобрано излучение с длиной волны 365 нм в течение 5 минут в течение 3 дней. 2. Для модельных растений показано, что мутантные линии показывают такую же всхожесть, как и дикий тип. Однако наблюдается значительное снижение всхожести SALK_603 по сравнению с диким типом при комбинированном стрессе. В данных условиях мутанты показали значительное уменьшение длины семядолей. Было показано незначительное уменьшение длины проростков ячменя при комбинированном стрессе на пятые сутки роста по сравнению с контролем. У всех сортов отмечалось снижение физиологических параметров, включая относительное содержание воды, свежую массу, содержание хлорофилла и ионную сопряжённость на пятые сутки после восстановления по сравнению с контролем. При этом наблюдалось повышение скорости отмирания листьев при всех вариантах стрессового воздействия (тепловом, УФ-излучении и их сочетании), что указывает на нарушение водного обмена, фотосинтетической активности и ионного гомеостаза в растениях ячменя. Такая же картина наблюдается для ряда модельных растений.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1. Эксперименттердің дизайны жасалып, модельді өсімдіктер Arabidopsis thaliana (жабайы тип Col-0, мутантты линиялар AT1G13690 (SAIL_356_D06) және AT4G35985 (SAIL_818_C12, SALK_022603)) мен ауылшаруашылық өсімдіктері Hordeum vulgare (Байшешек, Целинный 60, Астана 2001, Сабыр) үшін өсу жағдайлары таңдалды. Жылулық стресс ретінде 40°C температурасы таңдалды (өсімдіктер 2 сағат бойы өсу камераларына орналастырылды). УК стресс үшін 365 нм толқын ұзындығындағы сәулелену үш күн бойы күніне 5 минут қолданылды. 2. Модельді өсімдіктерге жүргізілген тәжірибелер нәтижесінде мутантты линиялардің өнгіштігі жабайы типпен салыстырғанда бірдей екендігі анықталды. Біріктірілген стресс жағдайында SALK_603 желісінің өнгіштігі жабайы типке қарағанда төмендеді. Осы жағдайда мутанттарда тұқым жарнақтарының ұзындығының едәуір қысқаруы анықталды. Біріктірілген стресс жағдайында арпаның (Hordeum vulgare) өскіндерінің ұзындығы өсуінің 5 тәулігінде бақылаумен салыстырғанда қысқарғаны байқалды. Барлық сорттарда физиологиялық көрсеткіштері төмендеді: салыстырмалы су мөлшері, жаңа биомасса, хлорофилл мөлшері және иондық байланыстылық көрсеткіштері қалпына келтіруден кейінгі 5 тәулікте бақылауға қарағанда азайды. Стресс жағдайларында (жылулық, УК және біріктірілген стресс) жапырақтардың қурау жылдамдығы артты. Бұл құбылыс арпа өсімдіктеріндегі су алмасуының, фотосинтетикалық белсенділіктің және иондық гомеостаздың бұзылуын көрсетеді. Осындай ұқсас нәтижелер модельді өсімдіктер үшін де байқалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : нет

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : жоқ

Level of implementation (in Russian) : проводится работа по подготовке к публикации полученных результатов в научных журналах

Level of implementation (in Kazakh) : алынған нәтижелерді ғылыми журналдарда жариялауға дайындау жұмыстары жүргізілуде

Efficiency (in Russian) : результаты экспериментов могут быть использованы для повышения урожайности сельскохозяйственных культур

Efficiency (in Kazakh) : тәжірибе нәтижелерін ауылшаруашылық дақылдарының өнімділігін арттыру үшін пайдалануға болады

Field of application (in Russian) : молекулярной биология, биотехнология растений

Field of application (in Kazakh) : молекулалық биология, өсімдіктер биотехнологиясы