The object of research, development or design (in Russian) : Лингвистическая основа составления толкового словаря.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Түсіндірме сөздік әзірлеудің лингвистикалық негізі.

Aim of work (in Russian) : Разработка методологии составления одноязычного словаря на латинской графике, охватывающего весь словарный состав казахского языка, обоснование через анализ недостатков ранее изданного 15-томного толкового словаря, демонстрация корректного варианта и подготовка лексикографического руководства.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақ тілінің сөздік құрамын түгел қамтитын латын графикалы біртілдік сөздік түзудің әдіснамасын жасау, бұған дейін шыққан 15 томдық түсіндірме сөздіктегі кемшіліктерді сараптама жүргізу арқылы дәлелдеу, дұрыс нұсқасын көрсету, лексикографиялық нұсқаулық дайындау.

Методы исследования (на русском) : В исследовательской работе используются методы описания, сравнения, историко-сравнительного, сопоставительного, лингвостатистического и экспериментального анализа.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу жұмысында сипаттама, салыстыру, тарихи-салыстырмалы, салғастырмалы, лингвостатистикалық, эксперименттік әдістер қолданылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна и значимость данной работы заключаются в следующем: Теоретические и методологические основы составления одноязычного толкового словаря впервые системно изучены и подтверждены научными выводами. Проведен комплексный анализ ранее опубликованного пятнадцатитомного толкового словаря, выявлены типичные недостатки и предложены альтернативные подходы. Научно систематизированы требования, правила и условные обозначения при создании толкового словаря на основе латинской графики казахского алфавита. Введены в научный оборот актуальные вопросы и преимущества, которые необходимо учитывать при создании электронных словарей казахского языка. Недостатки новых орфографических правил и проекта казахского алфавита на латинской графике проанализированы с точки зрения языковой нормы, даны рекомендации на основе лексикографических требований. Определена эффективность и перспективы разработки электронного словаря, а также дана критическая оценка новых орфографических правил и проектов казахского алфавита.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Аталмыш еңбектің мынадай ғылыми жаңалықтары мен маңызы бар: - Біртілді түсіндірме сөздік түзудің теориялық және әдіснамалық негіздері алғаш рет жүйелі түрде зерделеніп, ғылыми тұжырымдармен бекітілген. - Бұған дейін жарық көрген он бес томдық түсіндірме сөздікке кешенді талдау жасалып, типтік кемшіліктері дәлелді түрде сараланып, балама ұстанымдар ұсынылған. - Латын графикасындағы қазақ әліпбиіне негізделген түсіндірме сөздік жасаудың талаптары, ережелері мен шартты белгілері ғылыми түрде жүйеленген. - Қазақ тілінің электронды форматтағы сөздіктерін жасау ісінде ескерілетін өзекті мәселелер мен артықшылықтар ғылыми айналымға енгізілген. - Жаңа емле ережелері мен латын графикасындағы қазақ әліпбиі жобасының кемшіліктері тілдік норма тұрғысынан сараланып, лексикографиялық талаптар негізінде ұсыныстар берілген. - Электронды сөздік құрастырудың тиімділігі мен болашағы айқындалып, жаңа емле мен қазақ әліпбиінің жобаларына сын тұрғысынан баға берілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Толковый словарь должен быть не только научным трудом, выполняющим функцию справочника или пособия, но и дидактическим пособием.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Түсіндірме сөздік тек анықтамалық немесе оқу құралдарының қызметін атқаратын ғылыми еңбек қана емес, сондай-ақ ол дидактикалық құрал болуы керек.

Level of implementation (in Russian) : Полный

Level of implementation (in Kazakh) : Толық

Efficiency (in Russian) : В результате анализа, фильтрации и раскрытия значений слов и словосочетаний, вошедших в словарь, определяются лингвистические требования интерпретации простым языком; - при определении слов коренных народов учитываются элементы и этнолингвистические данные, сохраняющие особенности национального бытия в значениях слов

Efficiency (in Kazakh) : Мағыналары күңгірт жинақталған тіл бірліктерінің мағыналарын ашып, оларды талдаудан, сүзгіден өткізу нәтижесінде сөздікке енген сөздер мен сөз тіркестерінің мағыналарын ашуда қарапайым тілмен түсіндірудің лингвистикалық талаптары анықталады; - байырғы сөздерге анықтама беру кезінде сөз мағыналарындағы ұлттық болмыс ерекшеліктерін сақтайтын элементтер мен этнолингвистикалық деректер ескеріледі

Field of application (in Russian) : Языкознание

Field of application (in Kazakh) : Тіл білімі