The object of research, development or design (in Russian) : Вермикулит, диатомит, магнетит, карбонизованные сорбенты на основе початков кукурузы, скорлупы орехов и арахиса, веток дерева орехов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Вермикулит, диатомит, магнетит, жүгері собықтарының өзегі, жаңғақ пен жержаңғақ қабықтары, жаңғақ ағашының бұтақтары негізінде алынған карбонизацияланған сорбенттер.

Aim of work (in Russian) : Получение композиционных магнитных сорбентов на основе органического и минерального сырья.

Aim of work (in Kazakh) : Органикалық және минералдық шикізат негізінде композициялық магниттік сорбенттер алу.

Методы исследования (на русском) : : Электронная микроскопия, рентгенофазовый анализ, ИК-спектроскопия, БЭТ, рентгенофлюоресцентный анализ, термогравиметрия, измерение краевого угла смачивания, УФ-спектрофотометрия, динамическое светорассеяние (Z-сайзер).

Методы исследования (на казахском) : Электрондық микроскопия, рентгендік фазалық талдау, инфрақызыл (ИҚ) спектроскопия, БЭТ әдісімен меншікті бет ауданын анықтау, рентгенофлуоресценттік талдау, термогравиметрия, сулану шеткі бұрышын өлшеу, УК-спектрофотометрия, динамикалық жарық шашырауы (Z-sizer).

Obtained results and novelty (in Russian) : Показана возможность получения магнитных сорбентов на основе глинистых минералов и карбонизованного растительного сырья. Обоснована возможность синтеза частиц магнетита в порах диатомита и карбонизованного растительного сырья на основе початков кукурузы, скорлупы арахиса и грецких орехов, а также веток дерева орехов. Получены композиты диатомита и магнетита, гидрофобизированные с помощью катионного поверхностно-активного вещества — лаурилпропилендиамина. Гидрофобизация поверхности композита диатомит-магнетит обоснована по изменению значений угла смачивания его поверхности от 61 до 117 градусов. По данным БЭТ анализа удельная поверхность карбонизованной скорлупы орехов составляет 282,40 м2/г, а для композита карбонизованная скорлупа орехов-магнетит она равна 305,47 м2/г. По результатам РФА установлено, что магнитная модификация может способствовать упорядоченной укладке углеродных слоев и повышению степени графитизации углерода в сорбенте. Данные по адсорбции нефти на поверхности сорбентов показывают, что при переходе от карбонизованного сорбента на основе скорлупы орехов к его магнитному композиту адсорбция возрастает от 5,54 г/г до 6,01 г/г. Предложены технологические схемы получения гидрофобных магнитных сорбентов нефти на основе диатомита и карбонизованного растительного сырья.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Сазды минералдар мен көміртекті өсімдік материалдары негізінде магнитті сорбенттер алу мүмкіндігі көрсетілді. Диатомит пен көміртекті өсімдік материалдарының кеуектерінде магнетит бөлшектерін жүгері бағаналары, жержаңғақ және жаңғақ қабықтары, жаңғақ ағашының бұтақтары негізінде синтездеу мүмкіндігі дәлелденді. Катионды беттік белсенді зат лаурилпропилен диаминін қолдану арқылы гидрофобталған диатомит және магнетит композиттері алынды. Диатомитті-магнетиттік композиттік бетінің гидрофобтылығы оның бетінің жанасу бұрышының 61-ден 117 градусқа дейінгі өзгеруімен дәлелденді. БЭТ талдауына сәйкес көміртекті жаңғақ қабықтарының меншікті бетінің ауданы 282,40 м2/г, ал көміртекті жаңғақ-магнетит композиті үшін ол 305,47 м2/г құрайды. Рентгендік дифракциялық талдау магниттік модификация көміртекті қабаттардың реттелген орналасуына ықпал ете алатынын және сорбенттегі көміртектің графиттену дәрежесін арттыратынын көрсетті. Сорбенттердің бетіндегі майдың адсорбциясы туралы мәліметтер карбондалған жаңғақ негізіндегі сорбенттен оның магнитті композициясына ауысқанда адсорбция 5,54 г/г-дан 6,01 г/г дейін жоғарылайтынын көрсетеді. Диатомитті және көміртекті өсімдік материалдары негізінде гидрофобты магнитті мұнай сорбенттерін өндірудің технологиялық схемалары ұсынылған.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Показана возможность получения гидрофобных магнитных сорбентов нефти на основе гидрофильного минерального сырья – диатомита. Оптимизированы условия получения гидрофобных магнитных сорбентов нефти на основе путем карбонизации растительного сырья: початков кукурузы, скорлупы арахиса, грецких орехов и дерева орехов с величинами адсорбции нефти 3,6-8,4 г/г.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштер: Гидрофильді минералды шикізат – диатомит негізінде гидрофобты магниттік мұнай сорбенттерін алудың мүмкіндігі көрсетілді. Жүгері собықтарының өзегі, жержаңғақ, грек жаңғағы қабықтары және жаңғақ ағашының ағаш бөлігі сияқты өсімдік шикізатын карбонизациялау арқылы гидрофобты магниттік мұнай сорбенттерін алудың оңтайлы шарттары анықталды. Мұнай адсорбциясының шамасы 3,6–8,4 г/г аралығында.

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : жоқ

Efficiency (in Russian) : Экономическая эффективность полученных результатов состоит в том, что предлагаемые способы получения сорбентов нефти не требуют высоких затрат. Они основаны на использовании природного сырья диатомита и отходов пищевой промышленности: початков кукурузы, скорлупы арахиса и грецких орехов, утилизация которых требует специальных мероприятий по удалению их из окружающей среды. Степень извлечения нефти при их использовании составляет 90-95 %.

Efficiency (in Kazakh) : Алынған нәтижелердің экономикалық тиімділігі ұсынылған сорбенттерді алу тәсілдерінің арзан болуында. Олар табиғи диатомит пен тағам өнеркәсібінің қалдықтарына — жүгері собықтары өзегіне, жержаңғақ пен грек жаңғағы қабықтарына негізделген, бұл қалдықтарды қоршаған ортадан шығару арнайы шараларды қажет етеді. Бұл сорбенттерді қолданғанда мұнайды жинау тиімділігі 90–95% құрайды.

Field of application (in Russian) : Экология, очистка воды, нефтехимия.

Field of application (in Kazakh) : Экология, су тазарту, мұнай химиясы.