The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является рекомбинантный антиген GM6 возбудителя трипаносомоза Trypanosoma evansi, а также диагностическая тест-система на его основе для выявления трипаносомоза у лошадей. Работа включает полный цикл разработки - от биоинформатического анализа и создания генетической конструкции до получения готового диагностического препарата.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны - трипаносомоз қоздырғышы Trypanosoma evansi рекомбинантты GM6 антигені, сондай-ақ жылқыларда трипаносомозды анықтауға арналған оған негізделген диагностикалық тест жүйесі. Жұмыс биоинформатикалық талдаудан және генетикалық құрылымды жасаудан бастап дайын диагностикалық өнімді өндіруге дейінгі толық даму циклін қамтиды.

Aim of work (in Russian) : Целью работы являлась разработка и апробация высокочувствительной и специфичной иммуноферментной тест-системы для диагностики трипаносомоза лошадей на основе рекомбинантного антигена GM6.

Aim of work (in Kazakh) : Зерттеудің мақсаты рекомбинантты GM6 антигеніне негізделген жылқы трипаносомозын диагностикалауға арналған жоғары сезімтал және спецификалық ферментпен байланысты иммуносорбенттік талдау жүйесін әзірлеу және сынау болды.

Методы исследования (на русском) : В работе применялся комплекс современных методов: биоинформатический анализ для дизайна гена, молекулярное клонирование, ПЦР-синтез гена, бактериальная экспрессия белка, металл-хелатная хроматография для очистки, вестерн-блоттинг и ИФА для характеристики свойств антигена.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеуде заманауи әдістердің үйлесімі қолданылды: генді жобалауға арналған биоинформатикалық талдау, молекулалық клондау, ПТР ген синтезі, бактериялық ақуыз экспрессиясы, тазарту үшін металл хелат хроматографиясы, вестерн-блоттинг және антигеннің қасиеттерін сипаттау үшін ELISA.

Obtained results and novelty (in Russian) : Впервые в Казахстане создан рекомбинантный антиген GM6 T. evansi с подтвержденной специфичностью и диагностической ценностью. Разработана оптимизированная схема его производства и очистки. Новизна подтверждается созданием оригинальной тест-системы, способной детектировать антитела в разведениях до 1:6400.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қазақстанда алғаш рет расталған спецификалық және диагностикалық құндылығы бар рекомбинантты T. evansi GM6 антигені жасалды. Оңтайландырылған өндіріс және тазарту схемасы жасалды. Оның жаңалығы 1:6400 дейін сұйылтылған кезде антиденелерді анықтай алатын түпнұсқа сынақ жүйесін жасаумен расталады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Тест-система представляет собой стандартный 96-луночный планшет с иммобилизованным антигеном. Экономическая эффективность достигается за счет использования бактериальной системы экспрессии, обеспечивающей воспроизводимое и рентабельное производство диагностикума.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Сынақ жүйесі иммобилизацияланған антигені бар стандартты 96 ұңғымалы пластина болып табылады. Бактериялық экспрессия жүйесін пайдалану арқылы шығындардың тиімділігіне қол жеткізіледі, бұл диагностикалық ерітіндінің қайталанатын және үнемді өндірісін қамтамасыз етеді.

Level of implementation (in Russian) : Разработана полная нормативно-техническая документация (СТ ТОО 980340000548-052-2025). Проведена первичная апробация в условиях ТОО "Научно-производственное предприятие "Антиген". Тест-система готова к широкомасштабным полевым испытаниям.

Level of implementation (in Kazakh) : Толық нормативтік және техникалық құжаттама әзірленді (ST TOO 980340000548-052-2025). Бастапқы сынақ Антиген ғылыми-зерттеу және өндірістік кәсіпорнында жүргізілді. Сынақ жүйесі кең көлемді далалық сынақтарға дайын.

Efficiency (in Russian) : Показана высокая диагностическая эффективность: чувствительность тест-системы подтверждена с сыворотками больных животных разных видов, специфичность доказана в вестерн-блоттинге и ИФА. Система позволяет проводить массовый скрининг с высокой точностью.

Efficiency (in Kazakh) : Жоғары диагностикалық тиімділік көрсетілді: тест жүйесінің сезімталдығы әртүрлі жануарлар түрлерінен алынған сарысулармен расталды және оның ерекшелігі вестерн-блоттинг және ELISA көмегімен көрсетілді. Жүйе жоғары дәлдіктегі жаппай скрининг жүргізуге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Разработанная тест-система предназначена для использования в ветеринарных диагностических лабораториях для мониторинга трипаносомоза лошадей, проведения эпизоотологических исследований и контроля эффективности противоэпизоотических мероприятий.

Field of application (in Kazakh) : Әзірленген тест жүйесі ветеринарлық диагностикалық зертханаларда жылқы трипаносомиазын бақылау, эпизоотиялық зерттеулер жүргізу және эпидемияға қарсы шаралардың тиімділігін бақылау үшін пайдалануға арналған.