The object of research, development or design (in Russian) : Данное исследование является мультицентровым (2 научных центра), открытым, когортным и проспективным. Отбор участников проводился среди пациентов с политравмой, экстренно госпитализированных в ННЦ травматологии и ортопедии им. акад. Н.Д. Батпенова (г. Астана). Всего в исследование включено 100 пациентов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Аталған зерттеу көпорталықты (2 ғылыми орталық), ашық, когорттық және проспективті болып табылады. Қатысушыларды іріктеу бірнеше жарақат алған және Н.Д. Батпенов атындағы Ұлттық ғылыми Травматология және ортопедия орталығына (Астана қ.) шұғыл түрде госпитализацияланған пациенттер арасынан жүргізілді. Зерттеуге барлығы 100 пациент енгізілді.

Aim of work (in Russian) : Определить клинические, функциональные и иммунологические предикторы развития бессимптомной посттравматической дисфункции миокарда.

Aim of work (in Kazakh) : Асимптоматикалық жарақаттан кейінгі миокард дисфункциясы дамуының клиникалық, функционалдық және иммунологиялық предикторларын анықтау.

Методы исследования (на русском) : Пациенты наблюдались и проходили лечение в соответствии с Протоколом диагностики и лечения «Политравма» МЗ РК (2018 г.) и международными рекомендациями. После подписания нформированного согласия пациенты включались в исследование. Забор необходимых материалов для последующих анализов (клинических, иммунологических) проводился согласно данному протоколу. Наблюдение за пациентами осуществлялось в течение одного года от момента заболевания в соответствии с протоколом исследования. Для изучения применялись клинико-функциональные и иммунологические методы исследования в соответствии с республиканскими и международными рекомендациями лечения. Все пациенты, госпитализированные в ННЦТиО им. академика Н.Д. Батпенова и соответствующие критериям включения (пациенты в остром периоде политравмы), были включены в исследование после получения подписанного информированного согласия. Исследователями были собраны демографические, клинические и лабораторные данные пациентов на 0–3 сутки, а также через 1 и 6 месяцев, в течение последующего года от момента заболевания, в соответствии с протоколом исследования.

Методы исследования (на казахском) : Пациенттер «Политравма» ауруларын диагностикалау және емдеу хаттамасына (Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі, 2018 ж.) және халықаралық ұсынымдарға сәйкес бақылауда болып, ем қабылдады. Пациенттер зерттеуге ақпараттандырылған келісімге қол қойғаннан кейін енгізілді. Кейінгі талдауларға қажетті материалдар (клиникалық, иммунологиялық) осы хаттамаға сәйкес алынды. Пациенттер ауру басталған сәттен бастап бір жыл бойы зерттеу хаттамасына сәйкес бақылауда болды. Зерттеу барысында республикалық және халықаралық емдеу ұсынымдарына сай клинико-функционалдық және иммунологиялық зерттеу әдістері қолданылды. Академик Н.Д. Батпенов атындағы Ұлттық ғылыми Травматология және ортопедия ұлттық ғылыми орталығына (ҰҒТОО) госпитализацияланған және зерттеу критерийлеріне сай келген (политравманың жедел кезеңіндегі) барлық пациенттер ақпараттандырылған келісім алынғаннан кейін зерттеуге енгізілді. Зерттеушілер пациенттердің демографиялық, клиникалық және зертханалық деректерін ауру басталғаннан кейінгі 0–3 тәулікте, сондай-ақ 1 және 6 ай өткен соң жинақтады. Бақылау ауру басталғаннан кейінгі бір жыл бойы жүргізілді және зерттеу хаттамасына толық сәйкес жүзеге асырылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате проведенного исследования выявлено, что количество баллов по модели ISS (при отсутствии травмы грудной клетки, ушиба/контузии сердца) не отражают риск развития посттравматической дисфункции миокарда. Степень дисфункции миокарда выявляемая биохимическим (тропонин Т) и функциональными маркерам (GLS. S’med, E), являются наиболее чувствительными показателями бессимптомной посттравматической дисфункции миокарда. Из иммунологических показателей только IL-6 имел положительную корреляцию с тяжестью политравмы, что отражает стадийность процесса воспаления. Новизна исследования, связан с изучением пациентов с политравмой (легкой, средней и тяжелой), без травмы грудной клетки и сердца, посттравматической дисфункцией миокарда обусловленной только системной воспалительной реакцией, цитокинами и DAMP-комплексами. В перспективе это позволит разработать методики коррекции данного состояния, что наряду со стандартными подходами к данной категории пациентов, позволит улучшить непосредственные и отдаленные результаты лечения и реабилитации.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жүргізілген зерттеу нәтижесінде анықталғандай, ISS моделінің баллдары (кеуде қуысының жарақаты, жүрек жарақаты/контузиясы болмаған жағдайда) посттравматикалық миокард дисфункциясының даму қаупін көрсете алмайды. Миокард дисфункциясының дәрежесі, биохимиялық көрсеткіштер (тропонин Т) және функционалдық маркерлер (GLS, S’med, E) арқылы анықталған, симптомсыз посттравматикалық миокард дисфункциясының ең сезімтал көрсеткіштері болып табылады. Иммунологиялық көрсеткіштер арасында тек IL-6 политравма ауырлығымен оң корреляцияға ие болып, қабыну процесінің кезеңділігін көрсетеді. Зерттеудің жаңалығы – кеуде қуысы мен жүрек жарақаты жоқ, жеңіл, орташа және ауыр политравмалы пациенттерде посттравматикалық миокард дисфункциясын тек жүйелік қабыну реакциясы, цитокиндер және DAMP-комплекстер тудыратынын зерттеуінде. Болашақта бұл жағдайды түзету әдістемелерін әзірлеуге мүмкіндік береді, бұл пациенттерге стандартты емдеу тәсілдерімен қатар, емдеу мен қалпына келтірудің ағымдағы және ұзақ мерзімді нәтижелерін жақсартуға жол ашады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В данной технологии используется портативный ультразвуковой аппарат с датчиками 1–5 МГц и программным обеспечением для оценки деформации миокарда, с возможностью архивации изображений. Исследование проводится трансторакально у кровати пациента (point of care, POCUS) в положении на спине, что затрудняет визуализацию по сравнению со стандартным положением на боку. Забор крови на тропонин Т проводится без специальной подготовки, 2–4 мл венозной крови в пробирку с литий-гепарином. Концентрации внеклеточных гистонов, HMGB1, активированных фрагментов комплемента C3a и C5a, а также цитокинов IL-1β и TNF-α определяли методом твёрдофазного иммуноферментного анализа (ELISA). Для сыворотки кровь собирали в пробирки с активатором свертывания и гелем-сепаратором, для плазмы — с антикоагулянтом EDTA-K2 или литий-гепарином. Образцы инвертировали 5–8 раз для равномерного смешивания с антикоагулянтом, избегая интенсивного встряхивания. Пробирки оставляли при комнатной температуре на 30 минут для полного образования сгустка (сыворотка), после чего центрифугировали при 1500–2000 g в течение 10–15 минут. Полученную сыворотку/плазму аккуратно переносили в чистые полипропиленовые микротрубки. Образцы замораживали при –80 °C не позднее 1 часа после центрифугирования; повторное замораживание и размораживание не допускалось, использовались аликотированные образцы. Перед анализом пробы размораживали при +4 °C и мягко перемешивали, избегая пенообразования и механического воздействия.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Бұл технологияда 1–5 МГц датчиктері бар портативті ультрадыбыстық аппарат және миокард деформациясын бағалау бағдарламалық қамтамасыздандыруы қолданылады, нәтижелерін архивтеуге болады. Зерттеу пациент төсек жағасында (point of care, POCUS) арқамен жатқан кезде трансторакальды жүргізіледі, бұл стандартты бүйірлік позициямен салыстырғанда визуализацияны қиындатады. Тропонин Т үшін қан жинау арнайы дайындықсыз, 2–4 мл веноздық қан литий-гепарин бар пробиркаға алынады. Внеклеткалық гистондар, HMGB1, белсенділенген комплемент фрагменттері C3a және C5a, сондай-ақ цитокиндер IL-1β және TNF-α концентрациясын қатты фазалы иммунферменттік талдау әдісімен (ELISA) анықтады. Сыворотка алу үшін қан қанды ұю активаторы мен гель-сепаратор бар пробиркаға, плазма үшін — антикоагулянт EDTA-K2 немесе литий-гепарин бар пробиркаға алынды. Үлгілер антикоагулянтпен біркелкі араласуы үшін 5–8 рет инверттелді, қатты шайқалудан аулақ болынды. Пробиркалар 30 минут бөлме температурасында ұйытылды (сыворотка), содан кейін 1500–2000 g-де 10–15 минут орталықтандырылды. Алынған сыворотка/плазма таза полипропилен микротрубкаларға абайлап ауыстырылды. Үлгілерді центрифугалаудан кейін 1 сағат ішінде –80 °C-де мұздатып сақтады; қайта мұздату және ерітуге жол берілмеді, аликотталған үлгілер қолданылды. Талдау алдында пробаларды +4 °C-де ерітіп, жұмсақ аудару арқылы араластырды, көбік түзілуден және механикалық зақымданудан сақтанды.

Level of implementation (in Russian) : Лечение пациентов с политравмой осуществлялось на основании клинического протокола МЗ РК «Политравма» (2018 г.) с использованием стратегии «damage control». Для стандартизации и повышения качества эхокардиографических исследований была проведена эхокардиографии у постели пациента («улучшенный POCUS»), исследование по полному протоколу экспертного трансторакального ЭХОКГ, у кровати пациента , в положении на спине.

Level of implementation (in Kazakh) : Политравмамен ауыратын науқастарды емдеу Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің «Политравма» (2018) клиникалық хаттамасына «зақымдануды бақылау» стратегиясын қолдана отырып жүргізілді. Эхокардиографиялық тексерулерді стандарттау және сапасын жақсарту үшін төсек жанында эхокардиография («жақсартылған POCUS»), сондай-ақ төсек жанында шалқасынан жатқан қалыпта толық сараптамалық трансторакальды эхокардиография хаттамасы жүргізілді.

Efficiency (in Russian) : По результатам проведённого исследования выявлены основные маркеры бессимптомного повреждения миокарда (GLS. S’med, E, тропонин Т, IL-6), что, в последующих научных исследованиях политравмы, позволит не проводить полного исследования цитокинового профиля, фракций комплемента, DAMP-комплексов, а сконцентрироваться на интегральных маркера повреждения и воспаления. В перспективе, при планировании дальнейших исследований по коррекции кардиоваскулярных нарушений у травматологических пациентов, эти маркеры могут определять клиническую эффективность вмешательства.

Efficiency (in Kazakh) : Жүргізілген зерттеу нәтижелері бойынша симптомсыз миокард зақымдануын көрсететін негізгі маркерлер анықталды (GLS, S’med, E, тропонин Т, IL-6). Бұл келешектегі көпжабдықты жарақаттар бойынша ғылыми зерттеулерде цитокиндер профилін, комплемент фракцияларын, DAMP-комплектілерін толық зерттеудің қажеті жоқ екенін, тек зақымдану мен қабынуды көрсететін интегралды маркерлерге назар аударуға мүмкіндік береді. Болашақта травматологиялық пациенттерде кардиоваскулярлық бұзылуларды түзету бойынша зерттеулерді жоспарлау кезінде осы маркерлер араласудың клиникалық тиімділігін анықтай алады.

Field of application (in Russian) : Кардиология, Иммунология, Травматология

Field of application (in Kazakh) : Кардиология, Иммунология, Травматология