Inventory number IRN Number of state registration
0225РК00889 AP19578213-OT-25 0123РК00669
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Заключительный Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 2
International publications: 0 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 1
Number of books Appendicies Sources
1 7 31
Total number of pages Patents Illustrations
109 0 0
Amount of funding Code of the program Table
15438450 AP19578213 0
Name of work
Актуализация археологического наследия Восточного Приаралья (систематизация новых архивных данных Хорезмской археолого-этнографической экспедиции)
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Fundamental Другая (укажите)
Report authors
Тәжекеев Әзілхан Әуезханұлы , Дарменов Рустем Турарбекович , Султанжанов Жетесби Канапияевич , Құрманиязов Ыслам Серікұлы ,
0
0
0
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) Нет
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество «Кызылординский университет имени Коркыт Ата»
Abbreviated name of the service recipient НАО «Кызылординский университет имени Коркыт Ата»
Abstract

Объектом исследования данной работы являются архивные данные и археологические экспонаты Хорезмской археолого-этнографической экспедиции АН СССР, хранящиеся в Институте этнологии и антропологии им. Н.Н. Миклухо-Маклая РАН, в фондах государственного музея искусство народов Востока и Кызылординского областного краеведческого музея.

РҒА Н.Н. Миклухо-Маклай атындағы Антропология және этнология институтында, Шығыс халықтары өнерінің мемлекеттік музейі және Қызылорда облыстық өлкетану музейінің қорларында сақталған Хорезм археологиялық-этнографиялық экспедициясының архив материалдары мен археологиялық экспонаттары зерттеу нысаны болып табылады.

Цель исследования – введение в научный оборот широкого круга археологического материала из фондов Хорезмской археолого-этнографической экспедиции (ХАЭЭ) АН СССР Института этнологии и антропологии им. Н.Н. Миклухо-Маклая РАН, их квалификацию, атрибуцию и перевод в цифровой формат архивных фото-видеоматериалов.

Зерттеудің мақсаты – КСРО ҒА-ның Н.Н. Миклухо-Маклай атындағы Этнология және антропология институтының қорындағы Хорезм археологиялық-этнографиялық экспедициясының (ХАЭЭ) археологиялық материалдарының кең ауқымын ғылыми айналымға енгізу. Олардың классификациясы, мұрағаттық фото және бейнематериалдардын атрибуциялау және цифрландыру.

Методы исследования будут опираться на историзм и хронологическую последовательность в рассмотрении историко-культурного наследия. Историко-культурное наследие можно понять в их историческом развитии и хронологическом порядке. Каждая эпоха воздействует на миропонимание людей и формирует их новое историческое сознание в связи с изменяющимися экономическими, политическими и социокультурными изменениями. При изучении историко-культурного наследия следует отрешиться от субъективного мнения, взгляда, суждения по поводу того или иного памятника, стиля, отрешиться от влияния общественного мнения. Любой памятник следует изучать, независимо от того, как он нами воспринимается, как он нами оценивается. Объективность предполагает принцип научного познания, а не субъективного толкования. Поэтому будут собраны все имеющие архивные материалы Хорезмской экспедиции за период от 1951-1991 годов. Опубликована книга с наиболее яркими материалами, связанных с самыми известными и значимыми работами экспедиции.

Зерттеу әдістері тарихи-мәдени мұраны қарастыруда тарихи және хронологиялық дәйектілікке сүйенеді. Тарихи-мәдени мұраны олардың тарихи дамуы мен хронологиялық тәртібінен түсінуге болады. Әрбір дәуір адамдардың дүниетанымына әсер етеді және экономикалық, саяси және әлеуметтік-мәдени өзгерістерге байланысты олардың жаңа тарихи санасын қалыптастырады. Тарихи-мәдени мұраны зерттеу кезінде субъективті пікірден, көзқарастан, белгілі бір ескерткішке, стильге қатысты пікірден жіне қоғамдық пікірдің әсерінен бас тарту керек. Кез-келген ескерткішті біз қалай қабылдағанымызға, оны қалай бағалайтынымызға қарамастан зерттеу керек. Объективтілік субъективтілікті түсіндіру емес, ғылыми таным принципін болжайды. Сондықтан Хорезм экспедициясының 1951-1991 жылдар аралығындағы зерттеулерінің архивтік материалдары жиналады. Экспедицияның ең танымал және маңызды жұмыстарымен байланысты ең жарқын материалдары кітап болып баспадан шығарылды.

- Проведен обзор научной литературы по археологии Центральной Азии. Хроника библиографических работ ХАЭЭ составила 841 единиц. - Проведен сбор и оцифровка археологических экспонатов, хранящихся в Кызылординском краеведческом музее. - Проведен сбор и оцифровка археологических экспонатов, хранящихся в архиве Института антропологии и этнологии им. Н.Н. Миклухо-Маклая РАН и фонда музея Востока. - Получены топографические планы, аэрофотоснимки памятников низовья р. Сырдарьи, полевые отчеты, полевые чертежи сотрудников экспедиции. - Подготовлен книга-альбом по теме «История исследований Хорезмской экспедиции на землях Сыра. Часть II». - Опубликованы 6 научных публикации по проекту за 2023-2025 гг.

- Орталық Азия археологиясы бойынша ғылыми әдебиеттерге шолу жасалды. Хорезм археологиялық-этнографиялық экспедициясының библиографиялық еңбектерінің хроникасы 841 бірлікті құрайды. - Қызылорда облыстық өлкетану мұражайында сақталған археологиялық жәдігерлерді жинау және цифрландыру жүргізілді. - РҒА Н.Н. Миклухо-Маклай атындағы Антропология және этнология институтының архивінде және Шығыс халықтары өнері мемлекеттік музейінің қорында сақталған археологиялық экспонаттарды жинай және цифрландыру жүргізілді. - Жұмыс барысында Сырдарияның төменгі ағысындағы ескерткіштердің топографиялық жоспарлары, аэрофотосуреттері, экспедиция мүшелерінің далалық есептері, сызбалары алынды. - «Хорезм экспедициясының Сыр өңіріндегі зерттеулер тарихы. ІI бөлім» атты кітап-альбом дайындалды.  - 2023-2025 жж. жоба бойынша 6 ғылыми мақала жарияланды.

Социально-экономический эффект проекта состоит в использовании полученных материалов для воссоздания исторического прошлого региона, в научных и культурно-просветительских целях. Электронная база материалов Хорезмской археолого-этнографической экспедиции послужит в дальнейшем для подготовки курсовых лекции, дипломных, магистерских работ, а также издания книги «История исследования Хорезмской экспедиции на землях Сыра». Часть II. Книга предназначена для широкого круга читателей, историков, археологов, искусствоведов, музейных работников, преподавателей и студентов и всех, кто интересуется истории науки и историко-культурным наследием древних народов Евразии.

Жобаның әлеуметтік-экономикалық әсері алынған материалдарды аймақтың тарихи өткенін қайта құру үшін, ғылыми және мәдени-ағартушылық мақсаттарда пайдаланудан тұрады. Хорезм археологиялық-этнографиялық экспедициясы материалдарының электрондық базасы бұдан әрі курстық дәрістер, дипломдық, магистрлік жұмыстарды, сондай-ақ «Хорезм экспедциясының Сыр өңіріндегі зерттеулері» ІІ томы кітабын дайындау үшін қызмет етеді. Кітап көптеген оқырмандарға, тарихшыларға, археологтарға, өнертанушыларға, мұражай қызметкерлеріне, оқытушылар мен студенттерге және Еуразияның ежелгі халықтарының Ғылым тарихы мен тарихи-мәдени мұрасына қызығушылық танытқандарға арналған.

По проекту были отобраны археологических коллекций, хранящихся в фондах Кызылординского областного историко краеведческого музея города Кызылорды Республики Казахстан, Музея Востока РФ. и ИАЭ им. Н.Н. Миклухо-Маклая РАН идет их каталогизация и копирование, а также обосноваться значимость сохранения и изучения этнокультурного наследия на современном этапе общественного развития.

Жоба бойынша Қазақстан Республикасы Қызылорда қаласындағы Қызылорда облыстық тарихи өлкетану музейі, Ресей Федерациясы Мемлекеттік Шығыс халықтарының музейі және Ресей Ғылым Академиясы Н.Н. Миклухо-Маклая атындағы Этнология және антропология институты қорларында сақталған археологиялық коллекциялар іріктеліп, көшіру, каталогтау жұмыстары жүргізілуде, сондай-ақ қоғамдық дамудағы этномәдени мұраны сақтау мен зерттеудегі маңыздылығын ашып көрсету үшін негіздеме, түсіндіру жұмыстары жүргізілуде.

Скопировано и оцифрованы более 800 документов, археологических находок, фотографии, аэроснимков, дневников и т.п. для создание книги-каталога «История исследований Хорезмской экспедиции на землях Сыра. Часть 2».

Жалпы саны 800-ден астам археологиялық олжалар, фотосуреттер, аэрофотолар, далалық күнделіктер және т.б. құжаттар көшіріліп цифрландырылды. Бұл жұмыстар «Хорезм экспедициясының Сыр өңіріндегі зерттеу тарихы. 2 том» кітап-жинағын дайындауға пайдаланылды.

Заключается в создании электронного архива материалов Хорезмской археолого-этнографической экспедиции ИАЭ им. Н.Н. Миклухо-Маклая РАН на базе НЦ археологии и этнографии КУ им. Коркыт Ата. Результаты проекта в виде электронной базы данных объектов истории и культуры дадут возможность решить одновременно несколько научно-прикладных задач в области историко-культурного наследия

Жоба қорытындысы бойынша РҒА Миклухо-Маклай атындағы этнология және антропология институты Хорезм археологиялық этнографиялық экспедициясының архив материалдарынан Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті жанындағы Археология және этнография ғылыми орталығында деректер базасын жасақтау. Тарих және мәдениет объектілерінің электрондық дерекқоры түріндегі жобаның нәтижелері бір мезгілде тарихи-мәдени мұра саласындағы бірнеше ғылыми-қолданбалы міндеттерді шешуге мүмкіндік береді.

UDC indices
903/904 "65" (574)
International classifier codes
03.41.00;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
археология; городская культура; Чирикрабатская культура; Джетыасар; Хорезмская экспедиция;
Key words in Kazakh
археология; қала мәдениеті; Шірікрабат мәдениеті; Жетіасар; Хорезм экспедициясы;
Head of the organization Каримова Бейбиткуль Сарсемхановна кандидат филологических наук / -
Head of work Тәжекеев Әзілхан Әуезханұлы PhD доктор / нет
Native executive in charge Дарменов Рустем Турарбекович нет