The object of research, development or design (in Russian) : технологии искусственного интеллекта, компьютерная лингвистика, онтологические модели предметной области, смарт-учебники, казахский язык, математика, информатика

The object of research, development or design (in Kazakh) : жасанды интеллект технологиялары, компьютерлік лингвистика, пәндік салалардың онтологиялық моделдері, смарт-оқулықтар, қазақ тілі, математика, информатика

Aim of work (in Russian) : Разработка технологии создания смарт-учебников, способных проводить интерактивное обучение, консультирование и оценку знаний обучающегося с индивидуальной траекторией обучения по предметам, изучаемым на казахском языке.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақ тілінде берілген пәндер бойынша оқушыны жеке оқыту траекториясымен интерактивті оқытуға, оған консультация беруге және оның білімін бағалауға қабілетті смарт-оқулықтарды тудыру технологиясын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : - метод создания базы знаний, характеризующих свойства и связи понятий онтологии и тезауруса по данной дисциплине на казахском языке; - метод определения индивидуальной траектории обучения учащегося на базе знаний; - метод сравнения онтологии вопроса учащегося с онтологией ответа из базы знаний с помощью нечеткой логики; - метод сравнения онтологии вопроса, основанного на базе знаний, с онтологией ответа учащегося через нечеткую логику.

Методы исследования (на казахском) : - берілген пән бойынша онтология мен тезаурустағы ұғымдарының қасиеттері мен байланыстарын қазақ тілінде сипаттайтын білім базасын тудыру әдісі; - білім базасында оқушының жеке оқу траекториясын анықтау әдісі; - оқушы сұрағының онтологиясын білім базасынан алынған жауаптың онтологиясымен бұлдыр логика арқылы салыстыру әдісі; - білім базасына негізделген сұрақтың онтологиясын оқушы жауабының онтологиясымен бұлдыр логика арқылы салыстыру әдісі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Для достижения поставленной цели в ходе исследования были решены следующие задачи: 1. Изучены интеллектуальные учебники и технологии их создания, проанализированы требования стандартов, разработан проект нового стандарта «Интеллектуальное образовательное издание», созданы корпусы образовательных данных; 2. Формализована и обработана грамматика казахского языка, разработаны грамматический процессор, онтологии и базы знаний; 3. Разработана технология создания интеллектуальных учебников и интернет-портала. Научная новизна исследования заключается в том, что впервые представлена комплексная технология создания смарт учебников, способных осуществлять интерактивное обучение, консультирование и оценку знаний по предметам, преподаваемым на казахском языке, объединяющая обработку казахского языка, онтологическое моделирование и семантический анализ.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қойылған мақсатқа жету үшін зерттеу барысында келесі міндеттер шешілді: 1. смарт-оқулықтарды және оларды жасау технологияларын зерттеліп, стандарттар талаптарына талдау жүргізіліп, жаңа «Интелектуалды оқу басылымы» стандартының жобасы әзірленді және оқу деректерінің корпустары құрылды; 2. қазақ тілінің грамматикасы формалданып, өңделді және грамматикалық процессор, онтологиялар мен білім базалары әзірленді; 3. смарт-оқулықтар мен интернет-порталды жасау технологиясы әзірленді. Зерттеудің ғылыми жаңалығы - қазақ тілін өңдеу, онтологиялық модельдеу және семантикалық талдауды біріктіретін қазақ тілінде оқытылатын пәндер бойынша интерактивті оқытуға, кеңес беруге және білімді бағалауға қабілетті смарт-оқулықтарды жасау технологиясы алғаш рет кешенді түрде ұсынылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Смарт-учебники можно использовать не только в сфере образования, но и в медицине, законодательстве, электронном правительстве и при разработке различных смарт-систем. В результате повышается производительность труда обучаемых и переподготовленных специалистов, что, в свою очередь, сказывается на снижении себестоимости продукции и технологий. Реализация результатов проекта поможет повысить качество и имидж казахстанского образования. Все это позволяет получить высокий технико-экономический результат.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Смарт-оқулықтарды тек білім беру саласында ғана емес, сонымен қатар, медицинада, заңнамада, электрондық үкіметте және т.б. смарт жүйелерді әзірлеуде қолдануға болады. Нәтижесінде оқытылатын және қайта даярланған мамандардың еңбек өнімділігі артады, бұл өз кезегінде өнім мен технологиялардың өзіндік құнының төмендеуіне әсер етеді. Жоба нәтижелерін іске асыру қазақстандық білім берудің сапасы мен имиджін арттыруға көмектеседі. Мұның бәрі жоғары техникалық-экономикалық нәтиже алуға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : не требуется

Level of implementation (in Kazakh) : қажет етілмейді

Efficiency (in Russian) : не требуется

Efficiency (in Kazakh) : қажет етілмейді

Field of application (in Russian) : Образование, педагогика, казахский язык, математика, информатика, компьютерная лингвистика, искусственный интеллект.

Field of application (in Kazakh) : Білім беру, педагогика, қазақ тілі, математика, информатика, компьютерлік лингвистика, жасанды интеллект.