The object of research, development or design (in Russian) : Историко-культурные процессы, происходившие на территории Восточного Приаралья в эпоху камня.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Тас дәуірінде Шығыс Арал маңында орын алған тарихи-мәдени үдерістер.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является мониторинг ранее выявленных объектов, выявление новых памятников и комплексное изучение коллекций эпохи каменного века Восточного Приаралья.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – бұрын анықталған нысандарға мониторинг жүргізу, жаңа ескерткіштерді анықтау және Шығыс Арал маңындағы тас дәуірінің топтамаларын кешенді зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Полевые работы были проведены с применением наземной съемки на фотоаппарат и аэросъемки с использованием дрона. Произведена фиксация обнаруженных объектов и их картографирование. Междисциплинарное комплексное исследование является основой изучения материала. Анализ каменных коллекций осуществлены с помощью метода статистической обработки цифровых данных, типологического, технологического методов для обозначения облика индустрии, соотнесения с временным периодом, определения сырьевых стратегий древнего населения.

Методы исследования (на казахском) : Далалық жұмыстар фотоаппаратқа түсіру және дронды пайдалану арқылы аэротүсірілім жасау арқылы жүргізіді. Табылған нысандарды тіркеу және оларды картаға түсіру жүргізілді. Пәнаралық кешенді зерттеу материалды зерттеудің негізі болып табылады. Тас бұйымдар жинақтарын талдау индустрияның бейнесін айқындау, уақыттық кезеңмен сәйкестендіру және ежелгі халықтың шикізатты пайдалану стратегияларын анықтау мақсатында цифрлық деректерді статистикалық өңдеу, типологиялық және технологиялық әдістер арқылы жүзеге асырылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Была проведена камеральная обработка археологических материалов полевого сезона 2024–2025 гг., включавшая типологический и технологический анализ более 1500 артефактов из камня и керамики с памятников Восточного Приаралья. Были установлены особенности технологии расщепления и изготовления сосудов, выявлены типологические, технологические и орнаментальные характеристики неолитических и энеолитических комплексов. Было открыто 40 новых памятников в Приаральских Каракумах и низовьях Сырдарьи, собрано свыше 2600 артефактов, проведено шурфование 9 объектов. Были созданы 3D-модели 20 артефактов, выполнены ортофотоплан и топоплан стоянки Далдыбулак.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 2024–2025 жылдардағы далалық маусым материалдарына камералдық өңдеу жүргізіліп, Шығыс Арал өңіріндегі ескерткіштерден табылған 1500-ден астам тас пен керамика артефактілеріне типологиялық және технологиялық талдау жасалды. Тас жарықшақтау және керамика ыдыстарын дайындау технологиясының ерекшеліктері анықталып, неолит және энеолит дәуірлерінің кешендеріне тән типологиялық, технологиялық және өрнектік сипаттары айқындалды. Арал маңы Қарақұмдары мен Сырдарияның төменгі ағысында 40 жаңа ескерткіш табылып, 2600-ден астам артефакт жиналды, 9 нысанда сынама қазба жұмыстары жүргізілді. 20 артефактінің 3D үлгілері жасалып, Далдыбұлақ тұрағының ортофотосурет жоспары мен топографиялық жоспары әзірленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Были изучены технологические и типологические особенности каменной индустрии и керамики неолита–энеолита Восточного Приаралья. Определены локальные производственные традиции и культурно-хронологические связи с районами нижнего и среднего течения Сырдарьи и Приаральских Каракумов, отражающие процессы культурного взаимодействия и адаптации древнего населения.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Шығыс Арал маңының неолит-энеолит тас индустриясы мен керамикасының технологиялық және типологиялық ерекшеліктері зерттелді. Сырдарияның төменгі және орта ағысы мен Арал маңы Қарақұм аймақтарымен мәдени-хронологиялық байланыстарды және жергілікті өндірістік дәстүрлерді айқындай отырып, ежелгі қауымдардың мәдени өзара ықпалдасуы мен бейімделу үдерістері анықталды.

Level of implementation (in Russian) : Изученные материалы были введены в научный оборот посредством научных публикаций и докладов. Всего было опубликовано 6 статей (3 статьи SCOPUS, 1 статья, рекомендованная КОКНВО, 1 статья в сборнике конференции, 1 статья в отечественном журнале), представлен 1 доклад на международной научно-практической конференции «Маргулановские чтения-2024» , 1 доклад на международной конференции «Археология Казахстана: достижения и перспективы развития двухстороннего сотрудничества между Республиками»

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттелген материалдар ғылыми жарияланымдар мен баяндамалар арқылы ғылыми айналымға енгізілді. Барлығы 6 мақала жарияланды (оның ішінде 3 мақала — Scopus базасында, 1 мақала — ҒЖБСҚК ұсынған журналдарда, 1 мақала — конференция материалдары жинағында, 1 мақала — отандық журналда). Сонымен қатар, «Марғұлан оқулары – 2024» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясында 1 баяндама және «Қазақстан археологиясы: Екіжақты ынтымақтастықтың жетістіктері мен даму перспективалары» атты халықаралық конференцияда 1 баяндама ұсынылды.

Efficiency (in Russian) : Все этапы запланированных работ были полностью осуществлены, поставленные задачи выполнены. Исследования осуществлены на высоком уровне с привлечением междисциплинарных методов и методов спутникового геопозиционирования.

Efficiency (in Kazakh) : Жоспарланған жұмыстың барлық кезеңдері толығымен жүзеге асырылды, қойылған міндеттер орындалды. Зерттеулер пәнаралық әдістер мен спутниктік геопозициялау әдістерін қолдана отырып, жоғары деңгейде жүзеге асырылды.

Field of application (in Russian) : Результаты данных исследований могут использоваться для разработки монографий, пособий и курсов по археологии Казахстана и истории региона, а также для подготовки узких специалистов высшего и послевузовского образования.

Field of application (in Kazakh) : Осы зерттеулердің нәтижелері Қазақстан археологиясы және өңір тарихы бойынша монографиялар, оқу құралдары мен курстар әзірлеу үшін, сондай-ақ жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруде салалық мамандарды даярлау үшін пайдаланылуы мүмкін.