The object of research, development or design (in Russian) : двухфазные литиевые керамик хLi4SiO4 – (1-х)Li2TiO3, полученные методом твердофазного синтеза

The object of research, development or design (in Kazakh) : қатты фазалы синтез арқылы алынған екі фазалы литий керамикасы xLi4SiO4 – (1-x)Li2TiO3

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является изучение механизмов высокотемпературной деградации в процессе накопления повреждений, вызванных внедрением водорода в литиевых керамиках, а также определения влияния межфазных границ на устойчивость к деструкции керамик.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты литий керамикасына сутектің енуінен болатын зақымдардың жинақталу процесінде жоғары температуралық деградация механизмдерін зерттеу, сондай-ақ фазааралық шекаралардың керамиканың бұзылуына төзімділігіне әсерін анықтау болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования: метод электронного парамагнитного резонанса, метод определения теплопроводности, метод оценки коррозионной стойкости при высокотемпературном воздействии, метод индентирования, метод однократного сжатия.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістері: электрондық парамагниттік резонанс әдісі, жылуөткізгіштікті анықтау әдісі, жоғары температуралық әсер жағдайындағы коррозияға төзімділікті бағалау әдісі, инденттеу әдісі, бір реттік қысу әдісі.

Obtained results and novelty (in Russian) : С применением метода твердофазного синтеза отработаны режимы получения двухкомпонентных Li4SiO4–Li2TiO3 керамик с различным соотношением компонент в составе, а также прочностными и теплофизическими параметрами. Предложен трехэтапный режим синтеза литийсодержащих керамик, обладающий простотой и низкой себестоимостью по сравнению с другими методами синтеза литийсодержащих керамик. Проведены серийные эксперименты, направленные на изучение механизмов наводораживания приповерхностных слоев Li4SiO4–Li2TiO3 керамик, а также установлена роль вариации соотношения компонент в составе керамик на сопротивляемость к внешним воздействиям и процессам деструкции, вызванным накоплением продуктов радиолиза при высокодозном облучении. Определены основные механизмы эволюции структурных дефектов и продуктов радиолиза при высокотемпературной деградации, моделирующих условия эксплуатации. Установлено, что формирование межфазных границ в структуре Li4SiO4–Li2TiO3 керамик приводит к сдерживанию процессов высокотемпературной деградации в случае пострадиационного термического воздействия в течение длительного времени.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қатты фазалық синтез әдісін қолдану арқылы әртүрлі құрамдық арақатынастармен Li4SiO4–Li2TiO3 екікомпонентті керамикаларын алудың режимдері игерілді, сондай-ақ олардың беріктік және жылуфизикалық параметрлері анықталды. Литийқұрамды керамикаларды синтездеудің қарапайым әрі өзіндік құны төмен үш сатылы режимі ұсынылды. Li4SiO4–Li2TiO3 керамикаларының беткі қабаттарының сутектену механизмдерін зерттеуге бағытталған сериялы тәжірибелер жүргізілді, сондай-ақ керамика құрамындағы компоненттердің арақатынасының өзгеруі сыртқы әсерлерге және жоғары дозалық сәулелену кезіндегі радиолиз өнімдерінің жиналуынан туындайтын деструкция процестеріне төзімділікке ықпалы анықталды. Жоғары температуралық деградация жағдайында құрылымдық ақаулар мен радиолиз өнімдерінің эволюциясының негізгі механизмдері айқындалды. Анықталғандай, Li4SiO4–Li2TiO3 керамикалары құрылымындағы фазалар арасындағы шекаралардың түзілуі ұзақ уақыт бойы сәулеленуден кейінгі термиялық әсер жағдайында жоғары температуралық деградация процестерін баяулатуға мүмкіндік береді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основными конструктивными и технико-экономическими показателями проекта будут являться технологические решения в области создания новых керамических материалов для энергетики

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның негізгі жобалау және техникалық-экономикалық көрсеткіштері энергетика саласы үшін жаңа керамикалық материалдарды жасау саласындағы технологиялық шешімдер болады.

Level of implementation (in Russian) : Внедрение результатов проведенных исследований в рамках Программы не предполагается.

Level of implementation (in Kazakh) : Бағдарлама аясында жүргізілген зерттеулердің нәтижелерін енгізу қарастырылмаған.

Efficiency (in Russian) : Результаты, полученные в ходе реализации Программы, будут способствовать развитию возможностей производства высокотехнологичной продукции на казахстанских промышленных предприятиях, создадут обоснованные предпосылки для коммерциализации и дальнейшего развития технологий производства новых керамических материалов, в рамках разработанных подходов и методов обработки материалов.

Efficiency (in Kazakh) : Бағдарламаны іске асыру барысында алынған нәтижелер Қазақстанның өнеркәсіптік кәсіпорындарында жоғары технологиялық өнім өндіру мүмкіндіктерін дамытуға ықпал етеді, жаңа керамикалық материалдарды өндіру технологияларын коммерцияландыру және одан әрі дамыту үшін негізделген алғышарттар жасайды.

Field of application (in Russian) : Область применения: атомная энергетика, водородная энергетика, современные ядерные и термоядерные установки

Field of application (in Kazakh) : Қолданылу саласы: атом энергетикасы, сутегі энергетикасы, қазіргі заманғы ядролық және термоядролық қондырғылар