The object of research, development or design (in Russian) : Процесс изображения персонажей в казахских эпических песнях в современных визуальных форматах (комикс, анимация, иллюстрация).

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақ эпостық жырларындағы кейіпкерлерді заманауи визуалды форматтарда (комикс, анимация, иллюстрация) бейнелеу үдерісі.

Aim of work (in Russian) : Выявить филологические основы рассмотрения казахского фольклора как части национальной культуры, показать воспитательную значимость унификации героев народной устной литературы, обосновать роль героического пения в формировании патриотизма у подрастающего поколения.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақ фольклорын ұлттық мәдениеттің бір бөлігі ретінде қарастырудың филологиялық негіздерін анықтау, хaлық aуыз әдебиеті кейіпкерлерін біріздендірудің тәрбиелік маңызын көрсету, батырлар жырының жас ұрпақтың бойында патриотизмді қалыптастырудағы рөлін негіздеу.

Методы исследования (на русском) : В соответствии с целью и задачами исследовательской работы были использованы комплексные научные методы. В частности, метод теоретического анализа с целью научной систематизации образа героев фольклорного наследия и эпических псалмов, определения их художественного и воспитательного значения, сравнительно-типологический метод, позволяющий выявить общие архетипические, символические особенности эпических и мифических персонажей, художественно-интерпретационный метод в процессе интерпретации традиционных фольклорных образов в современных визуальных форматах, метод поэтического и при создании визуальных моделей использовался метод визуального моделирования. Также с целью выявления особенностей наблюдения, анкетирования и восприятия результатов исследования на практике применялись методическое проектирование и эмпирические методы, при экспертизе фольклорных текстов и современных анимационных материалов применялись индуктивные, дедуктивные и контент-аналитические методы. Теоретические основы исследования опираются на труды отечественных и зарубежных ученых в области фольклористики, искусствоведения, педагогики, психологии и визуальной культуры.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттеріне сәйкес кешенді ғылыми әдістер қолданылды. Атап айтқанда, фольклорлық мұралар мен эпостық жырлардағы кейіпкерлер бейнесін ғылыми тұрғыдан жүйелеу, олардың көркемдік және тәрбиелік мәнін айқындау мақсатында теориялық талдау әдісі, эпостық және мифтік кейіпкерлердің ортақ архетиптік, символдық ерекшеліктерін ашуға мүмкіндік беретін салыстырмалы-типологиялық әдіс, дәстүрлі фольклорлық бейнелерді заманауи визуалды форматтарда интерпретациялау барысында көркемдік-интерпретациялық әдіс, жыр кейіпкерлерін бейнелеудің поэтикалық және визуалды модельдерін жасау барысында көрнекі модельдеу әдісі пайдаланылды. Сондай-ақ зерттеу нәтижелерін тәжірибеде байқау, сауалнама мен қабылдау ерекшеліктерін анықтау мақсатында әдістемелік жобалау және эмпирикалық әдістер қолданылса, фольклорлық мәтіндер мен заманауи анимациялық материалдарды сараптауда индуктивтік, дедуктивтік және контент-талдау әдістері пайдаланылды. Зерттеудің теориялық негіздері фольклортану, өнертану, педагогика, психология және визуалды мәдениет салаларындағы отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріне сүйенеді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Образ персонажей в казахских эпических песнях впервые был рассмотрен комплексно с точки зрения современной визуальной коммуникации (комикс, анимация, иллюстрация). В частности, была проанализирована поэтическая природа и архетипическая структура героев поэм в преемственности с их современной образной трансформацией. Разработаны поэтические и наглядные модели визуализации эпических персонажей, предложена научная основа изобразительной методики. В ходе проекта специальная авторская структура сказок и популярных псалмов в форме комиксов была внедрена в исследовательскую практику как новый образец, созданный на стыке фольклорной традиции и современной художественной формы.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қазақ эпостық жырларындағы кейіпкерлер бейнесі алғаш рет заманауи визуалды коммуникация (комикс, анимация, иллюстрация) тұрғысынан кешенді түрде қарастырылды. Нақтылай түссек, жыр кейіпкерлерінің поэтикалық табиғаты мен архетиптік құрылымы олардың заманауи бейнелік трансформациясымен сабақтастықта талданды. Эпостық кейіпкерлерді визуалдаудың поэтикалық және көрнекі модельдері жасалып, бейнелеу әдістемесінің ғылыми негізі ұсынылды. Жоба барысында арнайы авторлық ертегілер мен танымал жырлардың комикс түріндегі құрылымы фольклорлық дәстүр мен заманауи көркем форма тоғысында жасалған жаңа үлгі ретінде зерттеу тәжірибесіне енгізілді. Батырлар жырындағы бас қаһармандарды насихаттау мен оларды танымал етудің бала психикасына, эстетикалық талғамына және ұлттық құндылықты қалыптастыруға тигізетін игі әсері тәжірибелік тұрғыда дәлелденді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Содержание проекта направлено на систематический анализ фольклорных текстов, эпических псалмов и художественных произведений и научное обоснование процесса их изображения в современных визуальных форматах (комикс, анимация, иллюстрация). В структуре исследования разработаны поэтические и образные модели визуализации фольклора, определены галерея персонажей и их архетипические образы. В качестве материально-содержательной базы использованы казахские эпические песни («Кобыланды батыр», «Ер Таргын», «Алпамыс батыр» и др.), национальное культурное наследие, а также авторские комиксы и анимационные образцы. Технические показатели В проекте использованы современные информационные и визуальные технологии: - при адаптации к комиксным и анимационным форматам использовались цифровые иллюстрации и мультимедийные средства; - при разработке визуального моделирования и композиционных решений использовались графические редакторы и методы визуального моделирования; - опытно-педагогические экспертизы осуществлялись с помощью методов анкетирования, восприятия и восприятия-понимания.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба мазмұны фольклорлық мәтіндерді, эпостық жырлар мен көркем туындыларды жүйелі талдау және оларды заманауи визуалды форматтарда (комикс, анимация, иллюстрация) бейнелеу үдерісін ғылыми тұрғыдан негіздеуге бағытталған. Зерттеу құрылымында фольклорды визуалдаудың поэтикалық және бейнелік модельдері жасалып, кейіпкерлер галереясы мен олардың архетиптік бейнелері айқындалған. Материалдық-мазмұндық база ретінде қазақ эпостық жырлары («Қобыланды батыр», «Ер Тарғын», «Алпамыс батыр» және т.б.), ұлттық мәдени мұралар, сондай-ақ авторлық комикс және анимациялық үлгілер пайдаланылды. Техникалық көрсеткіштері Жобада заманауи ақпараттық және визуалды технологиялар қолданылды: – комикстік және анимациялық форматтарға бейімдеу барысында цифрлық иллюстрация және мультимедиа құралдары пайдаланылды; – визуалды модельдеу мен композициялық шешімдерді әзірлеуде графикалық редакторлар мен көрнекі модельдеу әдістері қолданылды; – тәжірибелік-педагогикалық сараптамалар сауалнама, қабылдау және қабылдау-түсінік әдістері арқылы жүзеге асырылды.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследования подходят для широкого внедрения в практической и научной сферах. Во-первых, научно-методическая система визуализации фольклорных персонажей, представленная в монографии, может быть включена в образовательные программы высших учебных заведений гуманитарного направления («Фольклористика», «художественное изобразительное искусство», «Этнопедагогика», «Культурология») в качестве дополнительного учебного материала. Во-вторых, разработанные поэтические и визуальные модели могут служить методической основой для развития современных форм обучения и пропаганды фольклора (комикс, анимация, иллюстративный проект). В-третьих, использование результатов исследования в качестве дополнительного учебного пособия на уроках литературы и художественного труда в школьной программе позволяет повысить национальное мировоззрение, эстетический вкус и творческие способности учащихся. В-четвертых, результаты проекта можно использовать в качестве практического руководства в анимационных студиях и отечественных организациях-производителях контента для детей. Представленные галереи персонажей и визуальные модели могут быть использованы при создании новых продуктов (комиксов, мультфильмов, иллюстраций) с соблюдением национального культурного кода.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері практикалық және ғылыми бағыттарда кеңінен енгізілуге жарамды. Біріншіден, монографияда ұсынылған фольклорлық кейіпкерлерді визуалдаудың ғылыми-әдістемелік жүйесі жоғары оқу орындарының гуманитарлық бағыттағы білім беру бағдарламаларына («Фольклортану», «Көркем бейнелеу өнері», «Этнопедагогика», «Мәдениеттану») қосымша оқу материалы ретінде енгізуге болады. Екіншіден, әзірленген поэтикалық және визуалды модельдер фольклорды оқыту мен насихаттаудың заманауи формаларын (комикс, анимация, иллюстрациялық жоба) дамытуда әдістемелік негіз бола алады. Үшіншіден, зерттеу нәтижелерін мектеп бағдарламасындағы әдебиет және көркем еңбек сабақтарында қосымша оқу құралы ретінде қолдану оқушылардың ұлттық дүниетанымын, эстетикалық талғамын және шығармашылық қабілетін арттыруға мүмкіндік береді. Төртіншіден, жоба нәтижелері анимациялық студиялар мен балаларға арналған отандық контент өндіруші ұйымдарда тәжірибелік нұсқаулық ретінде пайдалануға болады. Ұсынылған кейіпкерлер галереясы мен визуалды модельдер ұлттық мәдени кодты сақтай отырып, жаңа өнімдер (комикстер, мультфильмдер, иллюстрациялар) жасау ісінде қолданылуы мүмкін.

Efficiency (in Russian) : Полученные в результате проекта монографии или исследовательские работы могут использоваться обучающимися высших учебных заведений, учреждениями, производящими продукцию для детей, и специалистами в области искусствоведения в качестве дифференцированного информационного фонда, относящегося к области фольклористики.

Efficiency (in Kazakh) : Жоба нәтижесінде шыққан монография немесе зерттеу жұмыстарын жоғарғы оқу орындарының білім алушылары, балаларға арналған өнім шығаратын мекемелер мен өнертану саласының мамандары фольклортану саласына қатысты сараланған ақпарат қоры ретінде пайдалана алады.

Field of application (in Russian) : области фольклористики, искусствоведения, культурологии и педагогики

Field of application (in Kazakh) : фольклортану, өнертану, мәдениеттану және педагогика салалары