The object of research, development or design (in Russian) : Объекты исследования: катодные материалы литий-кобальтовых батарей (LiCoO₂); глубокие эвтектические растворители «холина хлорид – мочевина», «холина хлорид – этиленгликоль», «холина хлорид – щавелевая кислота»; осадки и продукты термообработки; регенерированные катодные материалы.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектілері: литий-кобальтты батареялардың (LiCoO₂) катодтық материалдары; терең эвтектикалық еріткіштер – «холин хлориді – мочевина», «холин хлориді – этиленгликоль», «холин хлориді – қымыздық қышқылы»; тұнбалар мен термиялық өңдеу өнімдері; регенерацияланған катодтық материалдар.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта - разработка принципиальной схемы механохимического рециклинга катодов литий-ионных батарей в среде глубокого эвтектического растворителя, обеспечивающей высокое извлечение кобальта и лития при сниженных энергозатратах и минимальном воздействии на окружающую среду.

Aim of work (in Kazakh) : Бағдарламаның мақсаты - терең эвтектикалық еріткіш ортасында литий-иондық батарея катодтарын механохимиялық қайта өңдеудің (рециклингтің) принциптік технологиялық сызбасын әзірлеу. Ұсынылған тәсіл кобальт пен литийдің жоғары дәрежеде алынуын қамтамасыз етіп, энергия тұтынуды айтарлықтай төмендетеді және қоршаған ортаға техногендік әсерді минимал деңгейге дейін азайтады.

Методы исследования (на русском) : Рентгенофазовый анализ; инфракрасная спектроскопия; сканирующая электронная микроскопия; атомно-эмиссионная спектроскопия; термогравиметрический анализ.

Методы исследования (на казахском) : Рентгенфазалық талдау; инфрақызыл спектроскопия; сканерлеуші электрондық микроскопия; атомдық-эмиссиялық спектроскопия; термогравиметриялық талдау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработана принципиальная схема механохимического рециклинга катодов литий-ионных батарей в среде глубокого эвтектического растворителя «холина хлорид – пирогаллол». Схема включает последовательные стадии совместной механоактивации катодного материала с прекурсорами растворителя, жидкофазного выщелачивания при 70–80 °C, фильтрации, осаждения кобальта и лития, их термообработки и регенерации растворителя. Показано, что совмещение стадий активации и выщелачивания обеспечивает до 90 % извлечения кобальта и полное растворение лития при снижении энергозатрат более чем на 50 %. Полученные продукты характеризуются высокой чистотой и пригодностью для синтеза катодных материалов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : «Холин хлориді – пирогаллол» терең эвтектикалық еріткіш ортасында литий-иондық батарея катодтарын механохимиялық қайта өңдеудің принциптік сызбасы әзірленді. Сызба катодтық материалды еріткіш прекурсорларымен бірлескен механоактивациялау, 70–80 °C температурада сұйық фазалық шаймалау, сүзу, кобальт пен литийді тұндыру, олардың термиялық өңдеуі және еріткішті регенерациялау сатыларын қамтиды. Активация мен шаймалау сатыларын біріктіру кобальттың 90 %-ға дейін алынуын және литийдің толық ерітілуін қамтамасыз ететіні, сондай-ақ энергия шығынын 50 %-дан астам қысқартатыны анықталды. Алынған өнімдер жоғары тазалығымен және катодтық материалдарды синтездеуге жарамдылығымен сипатталады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Cовмещение стадий механоактивации и выщелачивания обеспечивает до 90 % извлечения кобальта и почти полное растворение лития; энергопотребление снижено более чем вдвое по сравнению с кислотными методами; достигнута регенерация растворителя 96-98 %; уровень технологической готовности - TRL 3.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Механоактивация мен сілтісіздендіру сатыларын бірге қолдану кобальттың 90 %-ға дейінгі бөліп алынуын және литийдің дерлік толық ерітілуін қамтамасыз етеді; энергия тұтыну қышқылдық әдістермен салыстырғанда екі еседен артық төмендетілді; еріткіштің регенерация деңгейі 96–98 % жетті; технологиялық дайындық деңгейі – TRL 3.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеді

Efficiency (in Russian) : Эффективность процесса выражается в совмещении стадий механоактивации и выщелачивания, сокращении энергозатрат и времени реакции, устойчивости растворителя к многократному использованию, воспроизводимости результатов и получении целевых продуктов с высокой фазовой чистотой

Efficiency (in Kazakh) : Процестің тиімділігі механоактивация мен сілтісіздендіру сатыларының біріктірілуі, энергия шығындары мен реакция уақытының қысқаруы, еріткіштің көп мәрте пайдалануға төзімділігі, нәтижелердің қайта өндірілуі және жоғары фазалық тазалығы бар мақсатты өнімдердің алынуымен сипатталады.

Field of application (in Russian) : Области применения: химическая промышленность; электрохимическая промышленность; металлургия цветных металлов; производство аккумуляторных материалов; переработка техногенного сырья.

Field of application (in Kazakh) : Қолдану салалары: химия өнеркәсібі, электрохимия өнеркәсібі, түсті металлургия, аккумуляторлық материалдар өндірісі, техногендік шикізатты қайта өңдеу.