The object of research, development or design (in Russian) : Лесной массив после пожара

The object of research, development or design (in Kazakh) : Өрттен кейінгі орман

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – определить влияние пожаров на состояние некоторых компонентов лесных экосистем и исследовать методы их эффективного восстановления.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты-өрттердің орман экожүйелерінің кейбір компоненттерінің жағдайына әсерін анықтау және оларды тиімді қалпына келтіру әдістерін зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Методика флористических и фитоценологических исследований послепожарных сукцессий. Методы определения количественных показателей, которые будут исследованы в растительных сообществах. Методы и шкалы для характеристики растительных сообществ, пригодные для маршрутных исследований, которые фактически являются полевыми работами в геоботанике. Физико-химические методы исследования почв. Стандартизированные методы исследования в рамках требований Закона Республики Казахстан от 7 июня 2000 года N 53-II. Статистические методы обработки полученных результатов, геоинформационные методы дистанционного зондирования растительного покрова и почвы с помощью БПЛА.

Методы исследования (на казахском) : Өрттен кейінгі сукцессияны флористикалық және фитоценологиялық зерттеулердің әдістемесі. Өсімдіктер бірлестігінде зерттелетін сандық көрсеткіштерді анықтау әдістері. Өсімдіктер қауымдастығын сипаттайтын әдістер мен шкалалар, маршруттық зерттеулерге жарамды, бұл геоботаникадағы іс жүзінде дала жұмыстары. Топырақты зерттеудің физика-химиялық әдістері. Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 7 маусымдағы N 53-II Заңының талаптары шеңберіндегі стандартталған зерттеу әдістері. Алынған нәтижелерді өңдеудің статистикалық әдістері, ҰАО көмегімен өсімдіктер мен топырақты қашықтықтан зондтау геоақпараттық әдістері.

Obtained results and novelty (in Russian) : Установлено: на гарях развиваются огнестойкие травы, конкурирующие с древес-ной растительностью. Наиболее успешное лесовозобновление (53,2 тыс. сеянцев/га) отме-чено там, где древесина не убиралась. В расчищенных гарях показатель снижается (16,4 тыс./га), а местами лес не восстанавливается вовсе. Новизна исследования - применение междисциплинарного подхода и современ-ных технологий мониторинга. Разработанная методика дала точные данные о плотности подроста (22 дерева/га) быстрее традиционных методов. Анализ микробиоты выявил преобладание Bacillus и Clostridium, а также наличие «микоризной ямы» - ключевого фактора, ограничивающего возобновление сосны. Впер-вые выполнено комплексное исследование энтомокомплексов, зафиксированы очаги стволовых вредителей.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Орнатылған: өртте ағаш өсімдіктерімен бәсекелес отқа төзімді шөптер дамиды. Ең сәтті орманды қалпына келтіру (53,2 мың көшет/га) ағаш алынбаған жерде байқалды. Та-зартылған өрттерде көрсеткіш төмендейді(16,4 мың / га), ал кейбір жерлерде орман мүл-дем қалпына келмейді. Зерттеудің жаңалығы-пәнаралық тәсілді және заманауи мониторинг технологияла-рын қолдану. Әзірленген әдіс дәстүрлі әдістерге қарағанда жүзден астам (22 ағаш/га) ты-ғыздық туралы нақты мәліметтер берді. Микробиотаны талдау Bacillus және Clostridium - дің басым болуын, сондай-ақ қарағайдың жаңаруын шектейтін негізгі фактор болып табылатын "микоризальды шұңқырдың" болуын анықтады. Алғаш рет энтомокешендерді кешенді зерттеу жүргізілді, бағаналы зиянкестердің ошақтары тіркелді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Показателями данной категории являются изменения видового растительного состава, количественные соотношения между видами растений при послепожарных сукцессиях, показатели естественного семенного и вегетативного возобновления леса, физико-химические показатели почв, распространенность лесных вредителей и болезней.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Өсімдіктердің түр құрамының өзгеруі, өрттен кейінгі сукцессия кезіндегі өсімдік түрлері арасындағы сандық байланыстар, табиғи тұқымдық және өсімдік орманды қалпына келтіру көрсеткіштері, топырақтың физикалық-химиялық көрсеткіштері, орман зиянкестері мен ауруларының таралуы осы категорияның көрсеткіштері болып табылады.

Level of implementation (in Russian) : Подготовлены рекомендации по восстановлению гарей, одобренные Управлением природных ресурсов Костанайской области. Результаты применимы в лесном хозяйстве, экологии, образовании и научных исследованиях.

Level of implementation (in Kazakh) : Қостанай облысының Табиғи ресурстар басқармасы мақұлдаған гарейлерді қалпы-на келтіру бойынша ұсыныстар дайындалды. Нәтижелер орман шаруашылығында, эколо-гияда, білім беруде және ғылыми зерттеулерде қолданылады.

Efficiency (in Russian) : Применение междисциплинарного подхода и современных технологий, включая дистанционное зондирование с БПЛА и микробиологический анализ, позволило значительно повысить точность и скорость мониторинга. Разработанные методы обеспечили практические рекомендации по управлению гарями и восстановлению древесной растительности. Результаты исследования имеют высокую прикладную значимость для лесного хозяйства и эколого-ресурсного планирования.

Efficiency (in Kazakh) : Пәнаралық тәсіл мен заманауи технологияларды, соның ішінде ұшқышсыз ұшу аппараттары арқылы қашықтықтан зондтауды және микробиологиялық талдауды қолдану мониторингтің дәлдігі мен жылдамдығын едәуір арттыруға мүмкіндік берді. Әзірленген әдістер орман өртінен кейінгі алқаптарды басқару және ағаш өсімдіктерін қалпына келтіру бойынша практикалық ұсынымдар ұсынды. Зерттеу нәтижелері орман шаруашылығы мен экологиялық-ресурстық жоспарлау үшін жоғары қолданбалы маңызға ие.

Field of application (in Russian) : Разработки научных методов восстановления и управления сгоревшими лесными массивами, экологические аспекты

Field of application (in Kazakh) : Өртенген ормандарды қалпына келтіру және басқарудың ғылыми әдістерін жасау, экологиялық аспектілер