The object of research, development or design (in Russian) : Промежуточные характеристики грунтов

The object of research, development or design (in Kazakh) : Топырақтың аралық сипаттамалары

Aim of work (in Russian) : Разработка и валидация методики определения промежуточных геотехнических характеристик грунтов и их пространственной репрезентации в ГИС

Aim of work (in Kazakh) : Топырақтың аралық геотехникалық сипаттамаларын және олардың ГАЖ да кеңістіктік көрінісін анықтау әдістемесін әзірлеу және валидациялау

Методы исследования (на русском) : Методы исследования по определению промежуточных характеристик грунтов включали моделирование и пространственный анализ в ГИС. Для этого использовались интерполяционные методы IDW, Kriging, Natural Neighbor, Topo to Raster, Empirical Bayesian Kriging 3D. Модель была разработана с применением инструментов ArcToolbox, таких как XY table to point, calculate field, feature to geodatabase, raster to geodatabase и других, для обработки данных в ArcGIS и автоматизации расчетов в Model Builder. Применялись логические операторы для проверки полей и выполнения условий. 80% данных использовались для обучения и 20% для валидации модели. Результаты были сравнены по точности и погрешности, а параметры среды учитывались для корректной работы инструментов.

Методы исследования (на казахском) : Топырақтың аралық сипаттамаларын анықтау бойынша зерттеу әдістері ГАЖ-да модельдеу және кеңістіктік талдауды қамтыды. Бұл үшін IDW, Kriging, Natural Neighbor, Topo to Raster Empirical Bayesian Kriging 3D интерполяция әдістері қолданылды. Модель ArcGIS-те деректерді өңдеу және есептеулерді автоматтандыру үшін XY table to point, calculate field, feature to geodatabase, raster to geodatabase сияқты ArcToolbox құралдарын пайдалану арқылы әзірленді. Деректерді тексеру және шарттарды орындау үшін логикалық операторлар қолданылды. Деректердің 80%-ы оқытуға, ал 20%-ы модельді тексеру және растауға пайдаланылды. Нәтижелер дәлдік пен қателікке сәйкес салыстырылды, құралдардың дұрыс жұмыс істеуі үшін орта параметрлері ескерілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : В проекте реализован геопроцессинговый рабочий процесс на основе Empirical Bayesian Kriging 3D интерполяции для ключевых геотехнических свойств грунтов; внедрены алгоритмические правила классификации типов грунтов и индикаторы доверия прогноза по каждому вокселю. Валидация методики через сопоставление интерполированных значений с натурными подтвердила согласованность по прочностным и деформационным характеристикам и выявила переходность прослоев грунтов между выработками. Практическая ценность результатов проекта – инструмент геообработки, автоматизирующий загрузку исходных данных, построение 3D-моделей, представляющий интерактивные срезы/изолинии, экспорт слоев для ГИС и BIM, а также формирование отчетных 3D-карт по сценариям проектирования. Полученные результаты повышают полноту информации в межскважинном пространстве, снижают неопределенность предпроектных расчетов и поддерживают риск-ориентированное принятие решений для городских условий. Предложенная методика масштабируема на сопоставимые геотехнические обстановки.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жобада топырақтың негізгі геотехникалық қасиеттері үшін Empirical Bayesian Kriging 3D интерполяциясы негізінде геопроцессингтік жұмыс процесі жүзеге асырылды; топырақ түрлерін жіктеудің алгоритмдік ережелері және әрбір воксель бойынша болжам сенімінің индикаторлары енгізілді. Интерполяцияланған мәндерді заттай мәндермен салыстыру арқылы әдістемені растау беріктік пен деформациялық сипаттамалардың сәйкестігін растады және қазбалар арасындағы топырақ қабаттарының өтімділігін анықтады. Жоба нәтижелерінің практикалық құндылығы-бастапқы деректерді жүктеуді автоматтандыратын геоөңдеу құралы, интерактивті кесінділерді/изоляцияларды білдіретін 3D модельдерін құру, ГАЖ және BIM үшін қабаттарды экспорттау, сондай-ақ жобалау сценарийлері бойынша есепті 3D карталарын қалыптастыру. Нәтижелер ұңғымааралық кеңістіктегі ақпараттың толықтығын арттырады, жобалау алдындағы есептеулердің белгісіздігін азайтады және қала жағдайлары үшін тәуекелге бағытталған шешім қабылдауды қолдайды. Ұсынылған әдіс салыстырмалы геотехникалық ортаға масштабталады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Повышенная точность расчета промежуточных характеристик грунтов. Пространственный аспект. Послойность геолого-литологической репрезентации и визуализации. Снижение трудоемкости и экономия времени на выполнение камеральных изысканий.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Топырақтың аралық сипаттамаларын есептеу дәлдігінің жоғарылауы. Кеңістіктік аспект. Геологиялық-литологиялық көрінісінің және бейнелеуінің қабаттылығы. Еңбек сыйымдылығын төмендету және камералдық ізденістерді орындауға уақытты үнемдеу.

Level of implementation (in Russian) : Проектом не предусмотрено внедрение. Однако степень внедрения представляется достаточно высоким, особенно в процессы выполнения инженерно-геологических изысканий.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобада енгізу қарастырылмаған. Алайда, енгізу дәрежесі өте жоғары болып саналады, әсіресе инженерлік-геологиялық зерттеулерді орындау процестерінде.

Efficiency (in Russian) : Реализация проекта оценивается как достаточно высокая. Все задачи проекта реализованы в полном объеме, цель достигнута, получены достаточно весомые результаты. В перспективе практическое применение результатов проекта поможет сэкономить расходы на выполнение трудоемких изыскательских работ, в частности камеральных работ, а также сократит время на их выполнение.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаны іске асыру өте жоғары деп бағаланады. Жобаның барлық міндеттері толық көлемде іске асырылды, мақсатқа қол жеткізілді, айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізілді. Болашақта жоба нәтижелерін іс жүзінде қолдану көп уақытты қажет ететін іздестіру жұмыстарын, атап айтқанда камералдық жұмыстарды орындау шығындарын үнемдеуге, сондай-ақ оларды орындау уақытын қысқартуға көмектеседі.

Field of application (in Russian) : Инженерно-геологические изыскания в строительстве.

Field of application (in Kazakh) : Құрылыстағы инженерлік-геологиялық ізденістер.