The object of research, development or design (in Russian) : территории, территориальные социально-экономические подсистемы, качество жизни населения, социальный потенциал

The object of research, development or design (in Kazakh) : аумақтар, аумақтық әлеуметтік-экономикалық кіші жүйелер, халықтың өмір сүру сапасы, әлеуметтік әлеует

Aim of work (in Russian) : На основе исследования и обобщения теорий, моделей и современных подходов обеспечения социального равенства, оценить уровень региональной социальной дифференциации, разработать механизмы снижения социального неравенства и повышения уровня жизни населения различных территорий Казахстана (в разрезе городов, поселков городского типа и сел).

Aim of work (in Kazakh) : Әлеуметтік теңдікті қамтамасыз етудің теорияларын, модельдерін және қазіргі заманғы тәсілдерін зерттеу және жалпылау, өңірлік әлеуметтік саралау деңгейін бағалау, әлеуметтік теңсіздікті төмендету және Қазақстанның әртүрлі аумақтары (қалалар, қалалық үлгідегі кенттер және ауылдар бөлінісінде) халқының өмір сүру деңгейін арттыру тетіктерін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Методология исследования основана на междисциплинарном подходе, сочетающем количественные и качественные методы анализа для комплексной оценки социального неравенства и территориальной дифференциации в Казахстане. В рамках количественного анализа использовались статистические и эконометрические методы — нормализация данных, корреляционно-регрессионный анализ, факторный и кластерный анализ, панельное моделирование с фиксированными эффектами (FE), реализованные с применением программ Stata, R и Excel. Для визуализации пространственных различий и построения карт региональной стратификации применялся Power BI. Качественный анализ включал проведение полуструктурированных интервью и последующий контент-анализ экспертных мнений с использованием программы MAXQDA, что позволило выявить скрытые социальные механизмы, не отражающиеся в статистических данных. В прогнозной части исследования использовался сценарный метод и инструменты моделирования динамики показателей до 2050 года, обеспечившие целостность и системность анализа факторов, определяющих уровень и качество жизни населения различных типов территорий Казахстана.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістемесі Қазақстандағы әлеуметтік теңсіздікті және аумақтық саралауды кешенді бағалау үшін талдаудың сандық және сапалық әдістерін біріктіретін пәнаралық тәсілге негізделген. Сандық талдау шеңберінде статистикалық және эконометрикалық әдістер қолданылды-деректерді қалыпқа келтіру, корреляциялық-регрессиялық талдау, факторлық және кластерлік талдау, stata, R және Excel бағдарламаларын қолдана отырып жүзеге асырылған тұрақты эффектілері бар панельдік модельдеу (FE). Кеңістіктік айырмашылықтарды визуализациялау және аймақтық стратификация карталарын құру үшін Power BI қолданылды. Сапалық талдау maxqda бағдарламасын қолдана отырып, жартылай құрылымдалған сұхбаттар жүргізуді және кейіннен сараптамалық пікірлердің мазмұнын талдауды қамтыды, бұл статистикалық мәліметтерде көрінбейтін жасырын әлеуметтік механизмдерді анықтауға мүмкіндік берді. Зерттеудің болжамды бөлігінде 2050 жылға дейінгі көрсеткіштер динамикасын модельдеудің сценарий әдісі мен құралдары пайдаланылды, олар Қазақстанның әр түрлі типтегі тұрғындарының өмір сүру деңгейі мен сапасын анықтайтын факторларды талдаудың тұтастығы мен жүйелілігін қамтамасыз етті.

Obtained results and novelty (in Russian) : На начальном этапе проекта (2023 г.) были сформированы теоретические основы исследования социального неравенства и территориальной дифференциации на основе зарубежных и отечественных источников. На втором этапе (2024 г.) разработана авторская методика оценки влияния неравенства доходов на региональную социальную дифференциацию. На третьем этапе (2025 г.) разработаны стратегические механизмы, направленные на переход от компенсационной политики к модели “справедливого и устойчивого роста”.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жобаның алғашқы кезеңінде (2023 ж.) шетелдік және отандық дереккөздер негізінде әлеуметтік теңсіздік пен аумақтық саралауды зерттеудің теориялық негіздері қалыптастырылды. Екінші кезеңде (2024 ж.) табыс теңсіздігінің өңірлік әлеуметтік саралауға әсерін бағалаудың авторлық әдістемесі әзірленді. Үшінші кезеңде (2025 ж.) өтемақы саясатынан “әділ және тұрақты өсу” моделіне көшуге бағытталған стратегиялық тетіктер әзірленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : По результатам исследований за 2023-2025гг. опубликованы: 6 статьи, в том числе 2 статьи в рецензируемых научных изданиях из базы Scopus (выше 0,35 процентиль); 1 статья в рецензируемых отечественных изданиях, рекомендованных КОКНВО, 2 статьи в международных конференциях, 1 – в отечественном изданий.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : 2023-2025жж. зерттеу нәтижелері бойынша: 6 мақала, оның ішінде Scopus базасынан рецензияланатын ғылыми басылымдарда 2 мақала (0,35 процентильден жоғары); БҒССҚК ұсынған рецензияланатын отандық басылымдарда 1 мақала, халықаралық конференцияларда 2 мақала, отандық басылымдарда 1 мақала жарияланды.

Level of implementation (in Russian) : Нет акта внедрения

Level of implementation (in Kazakh) : Іске асыру актісі жоқ

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта заключается в его комплексном подходе к выявлению и снижению региональных диспропорций в уровне жизни населения Казахстана. Разработанная методика позволяет не только количественно измерять масштабы социальной дифференциации, но и выявлять её структурные причины, что обеспечивает научную основу для адресной государственной политики. Проект способствует повышению обоснованности управленческих решений, укреплению институциональных механизмов регулирования, а также формированию стратегии “справедливого роста”, направленной на развитие человеческого капитала, сокращение бедности и выравнивание возможностей между регионами.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі оның Қазақстан халқының өмір сүру деңгейіндегі өңірлік теңгерімсіздіктерді анықтауға және төмендетуге кешенді көзқарасынан тұрады. Әзірленген әдістеме әлеуметтік саралаудың ауқымын сандық түрде өлшеп қана қоймай, оның құрылымдық себептерін анықтауға мүмкіндік береді, бұл атаулы мемлекеттік саясаттың ғылыми негізін қамтамасыз етеді. Жоба басқарушылық шешімдердің негізділігін арттыруға, реттеудің институционалдық тетіктерін нығайтуға, сондай-ақ адами капиталды дамытуға, кедейлікті азайтуға және өңірлер арасындағы мүмкіндіктерді теңестіруге бағытталған "әділ өсу" стратегиясын қалыптастыруға ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : Результаты исследования могут использоваться государственными органами управления местного, муниципального и государственного уровня, администрацией Президента РК, Министерством Труда и Социальной защиты РК, Комитетом науки МНВО РК, различными международными организациями (Всемирный банк, Азиатский банк развития, ООН и др.), высшими учебными заведениями и научно-исследовательскими институтами, акиматами разных уровней и территорий и другие.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелерін жергілікті, муниципалды және мемлекеттік деңгейдегі мемлекеттік басқару органдары, ҚР Президенті Әкімшілігі, ҚР Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі, ҚР ҒЖБ Ғылым комитеті, түрлі халықаралық ұйымдар (Дүниежүзілік банк, Азия Даму Банкі, БҰҰ және т. б.), жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу институттары, түрлі деңгейдегі және аумақтардағы әкімдіктер пайдалана алады және басқалар.