The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являются углеродсодержащие техногенные материалы ‒ угольная мелочь Экибастузского бассейна и отходы анодного производства (анодный огарок) электролиза алюминия.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі құрамында көміртегі бар техногендік материалдар ‒ Екібастұз бассейнінің көмір ұсақ бөлшектері және алюминий электролизінің анод өндірісінің (анодтық огар) қалдықтары болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Исследование, научное обоснование и разработка технологии получения металлургического кокса для агломерационного производства из отходов анодного производства и угольных брикетов.

Aim of work (in Kazakh) : Анодты өндіріс қалдықтарынан және көмір брикеттерінен агломерациялық өндіріс үшін металлургиялық коксты алу технологиясын зерттеу, ғылыми негіздеу және әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : В работе использовались лабораторные методы подготовки угольных брикетов; термический анализ (ДТА/ТГ) шихтовых материалов; испытания прочности брикетов; SEM/EDS для изучения микроструктуры и распределения элементов в коксе; ИК-Фурье-спектроскопия; оценка электрофизических свойств; лабораторная агломерация.

Методы исследования (на казахском) : Жұмыста көмір брикеттерін дайындаудың зертханалық әдістері қолданылды; шихта материалдарын термиялық талдау (ДТА/ТГ); брикеттердің беріктігін сынау; кокстағы элементтердің микроқұрылымын және таралуын зерттеу үшін SEM/EDS; ИҚ-Фурье-спектроскопия; электрофизикалық қасиеттерін бағалау; зертханалық агломерация.

Obtained results and novelty (in Russian) : Показана технологическая реализуемость получения кокса из смеси угольная мелочь ‒ отходы анодного производства ‒ каменноугольный пек и его применимость в агломерации. Новизна заключается в разработке и экспериментальном обосновании композитного кокса, что позволяет частично заменить традиционный металлургический кокс и одновременно утилизировать отходы производства.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Көмір ұнтағы – анодты өндіріс қалдықтары – таскөмір пегі қоспасынан кокс алудың технологиялық іске асырылатыны көрсетілді және оның агломерацияда қолдануға жарамдылығы дәлелденді. Жаңашылдығы — композиттік коксты әзірлеу және эксперименттік тұрғыда негіздеуінде; бұл дәстүрлі металлургиялық коксты ішінара алмастыруға әрі өндірістік қалдықтарды қатар утилизациялауға мүмкіндік береді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Отработаны состав шихты и режимы коксования на лабораторном оборудовании; обеспечены требуемые прочностные характеристики брикетов до коксования и стабильные свойства получаемого кокса. Экономический эффект формируется за счёт снижения стоимости сырьевых затрат, уменьшения расходов на обращение с отходами и сохранения капитальных вложений. Энергозатраты остаются на уровне стандартного коксования, логистика опирается на локально доступное сырьё, что стабилизирует себестоимость.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зертханалық жабдықта шихта құрамы мен коксалау режімдері пысықталды; коксалауға дейінгі брикеттердің талап етілетін беріктік сипаттамалары және алынатын кокстың тұрақты қасиеттері қамтамасыз етілді. Экономикалық әсер шикізат шығындарының құнын төмендету, қалдықтарды басқару шығындарын азайту және капиталдық салымдарды сақтап қалу есебінен қалыптасады. Энергия шығындары стандартты коксалау деңгейінде қалады, ал логистика жергілікті қолжетімді шикізатқа сүйеніп, өзіндік құнның тұрақтануына ықпал етеді.

Level of implementation (in Russian) : Проведена лабораторная апробация полученного кокса в условиях, моделирующих агломерационный процесс. Полученные результаты подтверждают его технологическую применимость в соответствующих условиях и стабильность целевых характеристик при лабораторных испытаниях.

Level of implementation (in Kazakh) : Зертханалық апробация алынған коксқа агломерация процесін модельдейтін жағдайларда жүргізілді. Алынған нәтижелер оның тиісті жағдайларда технологиялық қолдануға жарамдылығын және зертханалық сынақтар барысында мақсатты сипаттамалардың тұрақтылығын растайды.

Efficiency (in Russian) : Предложенная технология снижает затраты за счёт вовлечения доступных техногенных компонентов, уменьшает расходы на обращение с отходами и нагрузку на полигоны, расширяет сырьевую базу коксующихся материалов и тем самым повышает эффективность агломерационных переделов металлургических предприятий.

Efficiency (in Kazakh) : Ұсынылған технология қолжетімді техногендік компоненттерді тарту есебінен шығындарды қысқартады, қалдықтарды басқаруға және полигондарға түсетін жүктемені азайтады, кокс түзуші материалдардың шикізат базасын кеңейтеді және осылайша металлургиялық кәсіпорындардың агломерациялық кезеңдерінің тиімділігін арттырады.

Field of application (in Russian) : Результаты предназначены для научно-исследовательских организаций, предприятий коксохимии и чёрной металлургии, внедряющих ресурсосберегающие решения и утилизацию отходов.

Field of application (in Kazakh) : Нәтижелер ресурсты үнемдеу шешімдерін және қалдықтарды кәдеге жарату технологияларын енгізетін ғылыми-зерттеу ұйымдарына, кокс-химия және қара металлургия кәсіпорындарына арналған.