The object of research, development or design (in Russian) : проникающие компоненты космических лучей

The object of research, development or design (in Kazakh) : ғарыштық сәулелердің енетін компоненттері

Aim of work (in Russian) : Исследование развития широких атмосферных ливней (ШАЛ) в ионизационном калориметре «Адрон-55» для выяснения природы аномального поглощения адронной компоненты.

Aim of work (in Kazakh) : Адрон компонентінің қалыптан тыс сіңу сипатын анықтау үшін «Адрон-55» иондану калориметрінде кең атмосфералық нөсердің дамуын зерттеу.

Методы исследования (на русском) : экспериментальные, информационные, компьютерные

Методы исследования (на казахском) : эксперименттік, ақпараттық, компьютерлік

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведена реконструкция внешней ливневой системы, путем увеличения радиуса размещения СЦ-детекторов до 120 м от центра калориметра. В результате эффективная площадь регистрации возросла с 31 000 м² до 45 000 м², что позволило существенно увеличить объём статистического материала, повысить точность определения энергии первичной частицы E0 и углов прихода широких атмосферных ливней. Собран и обработан банк экспериментальных данных полученных при работе установки «АДРОН-55» в новой конфигурации. По экспериментальным данным получен интегральный спектр ПКИ и спектра поглощения адронов. Проведено моделирование развития ШАЛ в атмосфере и в ионизационном калориметре от различных моделей химсостава (протон, гелий, азот и железо) ПКИ и их прохождение через установку «Адрон-55». Полученные результаты позволят уточнить характеристики ливневого развития на высоте ТШВНС и использовать их для сопоставления с экспериментальными данными.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : СЦ-детекторларды орналастыру радиусын калориметр орталығынан 120 м дейін ұлғайту жолымен сыртқы нөсер жүйесін қайта құру жүргізілді. Нәтижесінде тиімді тіркеу алаңы 31 000 м² -ден 45 000 м² -ге дейін өсті, бұл статистикалық материалдың көлемін едәуір арттыруға, E0 бастапқы бөлшегінің энергиясын және кең атмосфералық нөсердің түсу бұрыштарын анықтау дәлдігін арттыруға мүмкіндік берді. Жаңа конфигурацияда «АДРОН-55» қондырғысының жұмысы барысында тіркелген эксперименттік деректер банкі жиналды және өңделді. Эксперименттік мәліметтерге сәйкес ПКИ интегралды спектрі және адрон жұту спектрі алынды. Атмосферадағы және иондану калориметріндегі кең атмосфералық нөсердің дамуын әртүрлі химия құрамының (протон, гелий, азот және темір) модельдерін және олардың «Адрон-55» қондырғысы арқылы өтуін модельдеу жүргізілді. Алынған нәтижелер тау (ТШВНС) биіктігіндегі нөсердің дамуының сипаттамаларын нақтылауға және оларды тәжірибелік деректермен әрі қарай салыстыру үшін пайдалануға мүмкіндік береді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Для исследований процессов в стволах ШАЛ при сверхвысоких энергиях создан новый экс-периментальный массив детекторов космических лучей, включая ионизационный кало-риметр АДРОН-55.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Аса жоғары энергиялардағы EAS біліктеріндегі процестерді зерттеу үшін ADRON-55 иондаушы калориметрін қоса алғанда, ғарыштық сәуле детекторларының жаңа тәжірибелік массиві жасалды.

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : нет

Efficiency (in Russian) : Исследования выделения свойств «истинных» проникающих компонент космических лучей выполненных с учетом сложной структуры калориметра «Адрон-55» полезны для научно исследовательских групп, работающих в области физики космических лучей.

Efficiency (in Kazakh) : Адрон-55 калориметрінің күрделі құрылымын ескере отырып жасалған ғарыштық сәулелердің «шынайы» енетін компоненттерінің қасиеттерін оқшаулауды зерттеу ғарыштық сәулелер физикасы саласында жұмыс істейтін ғылыми-зерттеу топтары үшін пайдалы болмақ.

Field of application (in Russian) : физика космических лучей, астрофизика

Field of application (in Kazakh) : ғарыштық сәулелер физикасы, астрофизика