The object of research, development or design (in Russian) : Природные популяции и культура клеток и тканей растений из семейств Asteraceae Bercht. & J.Presl, Crassulaceae DC., Nitrariaceae Lindl., Orobanchaceae Vent., Polygonaceae Juss. и растительные экстракты.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Asteraceae Bercht. & J.Presl, Crassulaceae DC., Nitrariaceae Lindl., Orobanchaceae Vent., Polygonaceae Juss тұқымдас өсімдіктердің табиғи популяциялары мен жасушалары, ұлпаларының дақылдары және өсімдік сығындысы.

Aim of work (in Russian) : Разработка программы по обеспечению сохранения и развития ресурсной базы перспективных для медицины и ветеринарии растений Казахстана в условиях изменяющегося климата.

Aim of work (in Kazakh) : Өзгермелі климат жағдайында медицина және ветеринария ғылымы үшін тиімді қазақстандық өсімдіктердің ресурстық базасын сақтау мен дамытуды қамтамасыз ету бағдарламасын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Ботанические, климатологические, морфоанатомические, физиологические, фитохимические, молекулярно-генетические, биотехнологические, фармакологические, статистические.

Методы исследования (на казахском) : Ботаникалық, климаттық, морфоанатомиялық, физиологиялық, фитохимиялық, молекулярлы-генетикалық, биотехнологиялық, фармакологиялық, статистикалық.

Obtained results and novelty (in Russian) : Впервые выявлены принципы формирования экопопуляций растений Казахстана, значимых для фармации и ветеринарии, и формирование их ресурсной базы данных для последующего мониторинга в условиях изменяющегося климата; изучены климатические ресурсы и проведен мониторинг территорий Казахстана, пригодных для культивирования и формирования прогностической модели развития ресурсной базы ценных для медицины и ветеринарии растений Казахстана в условиях изменяющегося климата; изучены морфофизиологические и молекулярно-генетические особенности потенциально перспективных для медицины и ветеринарии видов растений Казахстана в условиях изменяющегося климата; проведен анализ ценных растительных метаболитов у отдельных значимых для медицины и ветеринарии видов растений Казахстана и дано экспериментальное обоснование возможности их индуцированного накопления в условиях in vivo и in vitro; оценены фармакологические свойства ряда значимых биологически активных веществ растений для разработки фармацевтических препаратов широкого спектра действия для нужд медицины и ветеринарии. Разработана Программа по обеспечению сохранения и развития ресурсной базы перспективных для медицины и ветеринарии растений Казахстана в условиях изменяющегося климата

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Алғаш рет Қазақстанда фармацевтика және ветеринария ғылымы үшін маңызы бар өсімдіктердің экопопуляциясын қалыптастыру және өзгермелі климат жағдайында кейіннен мониторинг жүргізу үшін олардың ресурстық деректер базасын қалыптастыру қағидаттары анықталды; Қазақстанның климаттық ресурстары зерттелді және өсіруге жарамды аумақтардың мониторингі және өзгермелі климат жағдайында Қазақстанның медицина және ветеринария үшін бағалы өсімдіктердің ресурстық базасын дамытудың болжамдық моделін қалыптастыру жүргізілді; Қазақстандағы медицина мен ветеринария ғылымы үшін потенциалды тиімді өсімдік түрлерінің морфофизиологиялық және молекулалық-генетикалық сипаттамалары өзгермелі климат жағдайында зерттелді; Медицина және ветеринария ғылымы үшін маңызы бар Қазақстанның жекелеген өсімдік түрлеріндегі бағалы өсімдік метаболиттеріне талдау жүргізіліп, олардың in vivo және in vitro жағдайында индукциялық жинақтау мүмкіндігінің тәжірибелік негіздемесі келтірілді; Медицина мен ветеринария ғылымының қажеттіліктері үшін кең спектрлі фармацевтикалық препараттарды әзірлеу үшін бірқатар маңызды биологиялық белсенді өсімдік заттарының фармакологиялық қасиеттері бағаланды. Климаттың өзгеруі жағдайында медицина мен ветеринария үшін перспективалы қазақстандық өсімдіктердің ресурстық базасын сақтау мен дамытуды қамтамасыз ету бағдарламасы әзірленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : опубликовано 61 работ, из них 3 монографии, 13 статей в базах данных Web of Science/Scopus, 16 статей в издательствах рекомендованных КОКСНВО, 2 статьи и 19 тезисов в материалах международных конференций.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : 61 жұмыс нәтижесі жаряланды, оның ішінде 3 монографиялар, Web of Science/Scopus дерекқор базасында 13 мақала, БҒСБК ұсынған баспаларда 16 мақала, 2 мақала және 19 тезистер халықаралық конференциялар басылымдарында.

Level of implementation (in Russian) : получено 4 патента РК на полезную модель, 1 патент РК на изобретение, 1 Евразийский патент и 2 Свидетельства о внесении сведений в государственный реестр прав на объекты, охраняемые авторским правом.

Level of implementation (in Kazakh) : Пайдалы модельге арналған Қазақстан Республикасының 4 патенті, өнертабысқа арналған Қазақстан Республикасының 1 патенті, 1 Евразиялық патент және 2 Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтерді енгізу туралы куәліктер.

Efficiency (in Russian) : Полученные результаты имеют прямое прикладное значение и высокую эффективность для разработки прогностической модели ресурсной базы лекарственных растений в условиях изменяющегося климата, для разработки стратегии сохранения в условиях in situ, ex situ и in vitro и интродукции ценных видов, не имеющих достаточной природной ресурсной базы. Разработанные технологии переработки растительного сырья и новые фитопрепараты имеют высокую эффективность для целей медицины и ветеринарии.

Efficiency (in Kazakh) : Алынған нәтижелердің тікелей практикалық маңызы бар және өзгермелі климат жағдайында дәрілік өсімдіктердің ресурстық базасының болжамды моделін жасау, in situ, ex situ және in vitro жағдайында сақтау стратегиясын әзірлеу және жеткілікті табиғи ресурстық базасы жоқ бағалы түрлерді интродукциялау үшін жоғары тиімді.

Field of application (in Russian) : климатология, геоботаника, физиология растений, генетика растений, фитохимия, фармакология.

Field of application (in Kazakh) : климатология, геоботаника, өсімдіктер физиологиясы, өсімдіктер генетикасы, фитохимия, фармакология.Разработанные технологии переработки растительного сырья и новые фитопрепараты имеют высокую эффективность для целей медицины и ветеринарии.