The object of research, development or design (in Russian) : являются астрофизически значимые молекулы газов на криогенных поверхностях

The object of research, development or design (in Kazakh) : криогендік беттердегі астрофизикалық тұрғыдан маңызды газ молекулалары

Aim of work (in Russian) : является комплексное изучение процессов адсорбции и десорбции в аморфных криоконденсатах при низких температурах на модельных поверхностях космических объектов. Изучение влияния температурных режимов поверхностей криогенного оборудования на взаимодействие молекул, представляющих астрофизический интерес. Определение условий их существования и сопровождающими криоконденсацию и адсорбцию газов

Aim of work (in Kazakh) : аморфты криоконденсаттарда төмен температураларда жүретін адсорбция және десорбция процестерін кешенді түрде зерттеу, сондай-ақ криогендік жабдық беттерінің температуралық режимдерінің астрофизикалық маңызы бар молекулалардың өзара әрекеттесуіне әсерін анықтау. Криоконденсация және газдардың адсорбциясымен қатар жүретін процестердің шарттарын айқындау

Методы исследования (на русском) : для решения поставленных задач использовался комплексный подход с одновременным применением нескольких экспериментальных методов: метод двухлучевой лазерной интерферометрии, ИК-спектрометрический метод, термодесорбционный метод, метод квадрупольной масс-спектрометрии

Методы исследования (на казахском) : қойылған міндеттерді шешу үшін бірнеше тәжірибелік әдістерді қатар қолдануды көздейтін кешенді тәсіл пайдаланылды: қоссәулелі лазерлік интерферометрия әдісі, ИҚ-спектрометриялық әдіс, термодесорбциялық әдіс және квадрупольді масс-спектрометрия әдісі

Obtained results and novelty (in Russian) : в ходе выполнения проекта были экспериментально определены условия адсорбции астрофизически значимых молекул аморфными криоконденсатами в процессе конденсации и термовариации на криогенных поверхностях. Были измерены оптические и ИК-спектроскопические характеристики образцов, полученных осаждением двух- и многокомпонентных смесей с содержанием примесных молекул от 1% до 25%. Методами инфракрасной спектроскопии и квадрупольной масс-спектрометрии были определены особенности адсорбции и десорбции газов на криогенных поверхностях. В результате исследований были определены температурные границы существования образцов и параметры термостимулированной десорбции астрофизически значимых молекул. На заключительном этапе был проведён анализ экспериментальных данных, и верификационная база была дополнена новыми параметрами, характеризующими адсорбционно-десорбционные процессы для астрофизически значимых веществ

Obtained results and novelty (in Kazakh) : жоба орындалу барысында аморфты криоконденсаттарда астрофизикалық маңызды молекулалардың адсорбция шарттары криогендік беттерде конденсация және термиялық вариациялар процесінде тәжірибелік түрде анықталды. Құрамында 1%-дан 25%-ға дейін қоспалы молекулалар бар екі және көп компонентті қоспалардан алынған үлгілердің оптикалық және ИҚ-спектроскопиялық сипаттамалары өлшенді. Инфрақызыл спектроскопия және квадрупольді масс-спектрометрия әдістері арқылы газдардың криогендік беттердегі адсорбция және десорбция ерекшеліктері анықталды. Зерттеу нәтижесінде үлгілердің өмір сүру температуралық шектері мен астрофизикалық маңызды молекулалардың термостимулденген десорбция параметрлері айқындалды. Соңғы кезеңде тәжірибелік деректер талданып, верификациялық база астрофизикалық маңызды заттардың адсорбция-десорбция процестерін сипаттайтын жаңа параметрлермен толықтырылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Научная лаборатория – все работы проведены в лаборатории криофизики и криотехнологий научно исследовательского института экспериментальной и теоретической физики Казахского Национального университета имени аль-Фараби.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Ғылыми-зерттеу зертханасы – барлық жұмыстар Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Эксперименттік және теориялық физика ғылыми-зерттеу институтының криофизика және криотехнология зертханасында жүргізілді.

Level of implementation (in Russian) : на данном этапе не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : Қазіргі кезеңде көзделмеген

Efficiency (in Russian) : Полученные результаты свидетельствуют об эффективности проведённых исследований: достигнута метрологическая устойчивость и сокращены издержки эксперимента, что позволило получить уникальные параметры образования и устойчивости клатратных гидратов и заложить базу для следующего проекта по замещению метана CO₂.

Efficiency (in Kazakh) : Алынған нәтижелер жүргізілген зерттеулердің тиімділігін көрсетеді: метрологиялық тұрақтылыққа қол жеткізілді және эксперимент шығындары қысқартылды, бұл клатрат гидраттарының түзілуі мен тұрақтылығының бірегей параметрлерін алуға және метанды CO₂-мен алмастыру жөніндегі жобаның келесі кезеңіне негіз қалауға мүмкіндік берді.

Field of application (in Russian) : Область применения – Криогенные технологии, астрофизические исследования.

Field of application (in Kazakh) : Қолданылуы: Криогендік технологиялар, астрофизикалық зерттеулер.