The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследования являются земельные ресурсы и водные объекты.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектілеріне жер ресурстары мен су объектілері жатады.

Aim of work (in Russian) : Разработать научно-прикладное обоснование устойчивого управления земельными ресурсами и водными объектами территории бывшего Семипалатинского испытательного полигона, расположенными на участках, планируемых к передаче в народно-хозяйственный оборот, позволяющее обеспечить экологическую безопасность населения.

Aim of work (in Kazakh) : Жұмыстың мақсаты – халықтың экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін, халық-шаруашылық айналымға беруге жоспарланған учаскелерде орналасқан бұрынғы Семей сынақ полигоны аумағының жер ресурстары мен су объектілерін орнықты басқарудың ғылыми-қолданбалы негіздемесін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Для исследований применены эмпирические, теоретические и общелогические методы и приемы исследования, которые включали эксперимент (полевой и лабораторный), непосредственное и опосредованное наблюдение, описание, измерение, расчеты, сравнение, дедукцию, формализацию и системный подход.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу үшін эксперимент (далалық және зертханалық), тікелей және жанама бақылау, сипаттау, өлшеу, есептеу, салыстыру, дедукция, формализация және жүйелік тәсілді қамтитын эмпирикалық, теориялық және жалпы логикалық әдістер мен зерттеу әдістері қолданылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : В ходе выполнения НИР получены результаты геохимических исследований; выявлены механизмы формирования источников загрязнения радионуклидами и тяжелыми металлами; выявлена динамика изменения концентраций тяжелых металлов во времени и пространстве; выполнено зонирование исследуемых участков по типу и уровню загрязнения; оценка химического, эпидемиологического и радиационного состава объектов водопользования на соответствие санитарно-эпидемиологическим требованиям качества питьевой воды; характеристика современного радиоэкологического состояния окружающей среды в зоне влияния р. Шаган; анализ и обобщение полученных данных биоаккумуляции радионуклидов в трофические звеньях (в растениях и животных); дозовые нагрузки на население при проживании и ведении хозяйственной деятельности на территории в зоне возможного риска; результаты определения уровня мутагенеза у местного населения в микроядерном тесте клеток мишеней; разработаны научно-методологические основы управления, оценки и картографирования природных систем, загрязненных радионуклидами; Web-приложение по устойчивому управлению земельными ресурсами и водными объектами территории бывшего Семипалатинского испытательного полигона, расположенными на участках, планируемых к передаче в народно-хозяйственный оборот; семинары, тренинги по популяризации мер радиационной и экологической безопасности и внедрению научных результатов Программы.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : ҒЗЖ орындау барысында геохимиялық зерттеулердің нәтижелері алынды; радионуклидтермен және ауыр металдармен ластану көздерін қалыптастыру механизмі анықталды; уақыт пен кеңістікте ауыр металдар шогғырлануының өзгеру динамикасы анықталды; зерттелетін учаскелерді ластану түрі мен деңгейі бойынша аймақтарға бөлу орындалды; су пайдалану объектілерінің химиялық, эпидемиологиялық және радиациялық құрамын ауыз су сапасының санитариялық-эпидемиологиялық талаптарына сәйкестігі бағаланды; Шаған өз. әсер ету аймағындағы қоршаған ортаның қазіргі радиоэкологиялық жай-күйіне сипаттама берілді; радионуклидтердің трофикалық буындардағы (өсімдіктер мен жануарлардағы) биоаккумуляциясы жайлы алынған деректері талданды және жиынтықталды; қатері ықтимал аймақта аумақта тұруы және шаруашылық қызметті жүргізуі кезінде халыққа түсетін дозалық жүктемелері зерттелді; нысаналы жасушалардың микро ядролық сынағында жергілікті тұрғындардағы мутагенез деңгейін айқындау нәтижелері алынды; радионуклидтермен ластанған табиғи жүйелерді басқарудың, бағалаудың және картаға түсірудің ғылыми-әдіснамалық негіздері әзірленді; халық-шаруашылық айналымына беру жоспарланған учаскелерде орналасқан бұрынғы Семей сынақ полигоны аумағының жер ресурстары мен су объектілерін тұрақты басқару жөніндегі web-қосымша жасалды; радиациялық және экологиялық қауіпсіздік шараларын танымал ету бойынша семинарлар, тренингтер жүргізілді және Бағдарламаның ғылыми нәтижелері енгізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Полученные данные могут быть экстраполированы на территории зоны влияния предприятий атомной промышленности и будут применены для организации радиационного мониторинга, а также послужат входными параметрами моделей для оценки радиационных рисков для территорий с напряженной радиационной обстановкой.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Алынған деректер атом өнеркәсібі кәсіпорындарының ықпал ету аймағының аумағында экстраполяциялануы мүмкін және радиациялық мониторингілеу, сондай-ақ шиеленіскен радиациялық жағдайы бар аумақтар үшін радиациялық қатерлерді бағалау үшін модельдердің кіріс параметрлері ретінде қызмет етеді.

Level of implementation (in Russian) : Разработка и создание Web-приложения по устойчивому управлению земельными ресурсами и водными объектами территории бывшего СИП, расположенными на участках, планируемых к передаче в народно-хозяйственный оборот, станет единственным электронным ресурсом, включающим максимально обширную информацию, посвященную данному вопросу, наличие которого будет иметь существенный социальный эффект, снизит радиофобию и повысит экономическую привлекательность региона.

Level of implementation (in Kazakh) : Халық-шаруашылық айналымға беру жоспарланып отырған учаскелерде орналасқан бұрынғы ССП аумағының жер ресурстары мен су объектілерін тұрақты басқару жөніндегі Web-қосымшаны әзірлеу және құру осы мәселеге арналған барынша ауқымды ақпаратты қамтитын жалғыз Электрондық ресурс болады, оның болуы елеулі әлеуметтік әсер ететін, радиофобияны төмендететін және өңірдің экономикалық тартымдылығын арттыратын болады.

Efficiency (in Russian) : Обмен полученными данными с международной общественностью будет полезным, так как повысит эффективность борьбы с возможными последствиями радиоактивного загрязнения, которое может произойти в результате аварийных ситуаций на ядерных объектах в других странах.

Efficiency (in Kazakh) : Халықаралық қауымдастықпен туралы алынған мәліметтермен алмасу пайдалы болады, өйткені бұл басқа елдердегі ядролық қондырғылардағы төтенше жағдайлар нәтижесінде туындауы мүмкін радиоактивті ластанудың ықтимал салдарымен күрестің тиімділігін арттырады.

Field of application (in Russian) : В результате осуществления данной Программы разработаны рекомендации по минимизации негативного радиационного влияния на природные объекты на СИП и мероприятия по минимизации возможных рисков на население, проживающих на его территории или в прилегающей зоне, создано Web-приложение по устойчивому управлению земельными ресурсами и водными объектами территории бывшего Семипалатинского испытательного полигона, расположенными на участках, планируемых к передаче в народно-хозяйственный оборот.

Field of application (in Kazakh) : Осы бағдарламаны жүзеге асыру нәтижесінде ССП-дағы табиғи объектілерге теріс радиациялық әсерді барынша азайту жөніндегі ұсынымдар және оның аумағында немесе іргелес аймақта тұратын халыққа ықтимал тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі іс-шаралар әзірленетін болады, бұрынғы Семей сынақ полигоны аумағының жер ресурстары мен су объектілерін тұрақты басқару жөніндегі Web-қосымша құрылатын болады. халық-шаруашылық айналымға беру.