The object of research, development or design (in Russian) : Озимая пшеница, желтая ржавчина, листовая ржавчина, стеблевая ржавчина.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Күздік бидай, сары тат, жапырақ таты, сабақ таты.

Aim of work (in Russian) : Отбор генотипов озимой пшеницы с групповой устойчивостью к стеблевой, желтой и листовой ржавчинам с использованием селекционно-генетических и фитопатологических методов.

Aim of work (in Kazakh) : Селекциялық-генетикалық және фитопатологиялық әдістерді қолдана отырып, сабақ, сары және жапырақ татына топтық төзімді күздік бидай генотиптерін сұрыптау.

Методы исследования (на русском) : Полевые и лабораторные.

Методы исследования (на казахском) : Танаптық және зертханалық.

Obtained results and novelty (in Russian) : Селекционно-генетическими методами оценены 110 современные сорта и линии озимой пшеницы отечественной и зарубежной селекции по устойчивости к природной популяции видов ржавчины в различных условиях Казахстана. Фитопатологическими методами определена вирулентность по 50 образцов стеблевой, желтой и листовой ржавчины на стандартных восприимчивых сортах и изучен их расовый состав с использованием сортов-дифференциаторов и Sr-, Yr-, Lr-линий. Среди коллекционного и селекционного материалов озимой пшеницы отобраны 30 сортов и образцов, устойчивые к двум-трем видам ржавчины. Получены гибридные семена озимой пшеницы по 225 гибридным комбинациям скрещиваний с привлечением ржавчиноустойчивых сортов и современных продуктивных сортов, и линии. Выделены новые сорта и линии озимой пшеницы с Sr-, Yr-, Lr генами устойчивости к видам ржавчины.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Селекциялық-генетикалық әдістермен Қазақстанның әртүрлі жағдайларында заманауи отандық және шетелдік күздік бидайдың 110 сорты мен линиясы табиғи жағдайда тат түрлеріне төзімділігі бойынша бағаланды. Фитопатологиялық әдістермен стандартты сезімтал сорттарда сабақ, сары және жапырақ татының әрқайсысы бойынша 50 үлгінің вируленттілігі анықталып, дифференциалды сорттар мен Sr-, Yr-, Lr- линияларды пайдалана отырып, олардың расалық құрамы зерттелді. Коллекциялық және селекциялық материалдардан екі-үш тат түріне төзімді 30 сорт пен үлгі сұрыпталып алынды алынды. Тат ауруларына төзімді сорттар мен заманауи өнімді сорттарды, және линияларды қолдана отырып, 225 комбинациясы бойынша будандар алынды. Күздік бидайдың тат ауруларына төзімді, құрамында Sr, Yr, Lr гендері бар жаңа сорттар мен линиялар анықталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Опубликовано 9 научных работ, в том числе 2 – в рецензируемых научных изданиях, индексируемых в Science Citation Index Expanded базы Web of Science с процентилем по CiteScore в базе Scopus не менее 50, 3 – в журналах КОКСНВО, 3 – в материалах конференции, 1 каталог.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : 9 ғылыми жұмыс жарияланды, оның ішінде 2 – Science Citation Index Expanded Web of Science дерекқорында индекстелген және Scopus дерекқорында CiteScore пайыздық көрсеткіші 50 кем емес рецензияланған ғылыми жарияланымдарда, 3 – КОКСНВО ұсынған рецензияланған басылымдарда, 3 – конференция материалдарында және 1 каталог жарияланды.

Level of implementation (in Russian) : Получены 3 акта внедрения новых сортов озимой пшеницы.

Level of implementation (in Kazakh) : Күздік бидайдың жаңа сорттарын 3 енгізу актісі алынды.

Efficiency (in Russian) : Отобранные генотипы переданы селекционерам в качестве доноров болезнеустойчивости озимой пшеницы. Выделенные селекционные материалы также переданы в Генофонд растительных ресурсов ТОО "КазНИИЗиР", они будут основой для создания и сохранения признаковой коллекции сортов пшеницы, обладающих устойчивостью к видам ржавчины.

Efficiency (in Kazakh) : Сұрыпталған генотиптер селекционерлерге күздік бидайдың ауруға төзімділігінің доноры ретінде берілді. Бөлінген селекциялық материалдар сонымен қатар ҚазЕӨШҒЗИ ЖШС Өсімдіктердің Гендік қорына берілді, олар тат ауруларына төзімділікке ие бидай сорттарының белгілер коллекциясын құрудың және сақтаудың негізі болып табылады.

Field of application (in Russian) : Сельское хозяйство, растениеводство, аграрная наука.

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы, өсімдік шаруашылығы, аграрлық ғылым.