Inventory number IRN Number of state registration
0225РК00662 AP19675827-OT-25 0123РК00724
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Заключительный Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 7
International publications: 3 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 2
Number of books Appendicies Sources
1 2 68
Total number of pages Patents Illustrations
73 0 0
Amount of funding Code of the program Table
16017664.85 AP19675827 0
Name of work
Философия языка и язык философии Абу Насра аль-Фараби
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Fundamental Материалы
Report authors
Курманалиева Айнура Дурбелиновна , Аликбаева Маржан Башановна , Балтымова Мира Рашидовна , Тулеубаева Самал Абаевна , Хаван Айдынгул , Байжума Самет , Мустафаева Анар Абдикадиевна ,
8
2
0
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Казахский национальный университет имени аль-Фараби"
Abbreviated name of the service recipient НАО "КазНУ им. аль-Фараби"
Abstract

Творчество аль-Фараби

Әл-Фараби шығармашылығы.

Исследование основных вопросов философии языка и языка философии в учении Абу Насра аль-Фараби, выявление взаимосвязи языка и мысли, речи и мышления, логики и грамматики и особенностей формирования философских терминов и категориального аппарата на арабском языке, изучение альтернативных интерпретаций их переводов на казахский и русский языки.

Әбу Насыр әл-Фараби іліміндегі тіл философиясы мен философия тілі мәселелерін: тіл мен ойдың, сөйлеу мен ойлаудың арақатынасы, логика мен грамматиканың сабақтастығын және араб тіліндегі философиялық терминдер мен ұғымдық аппараттың қалыптасу ерекшеліктерін, олардың қазақ және орыс тілдеріне аудармаларының баламалы интерпретацияларын зерттеу.

методы сравнительных исследований, изучения исторических фактов и событий, теоретического анализа научной информации, систематизации, сравнительного анализа исторических данных, контекстуального анализа, синтеза, классификации, хронологического и проблемного исследования.

Ғылыми зерттеу жұмысын жүргізу барысында дәстүрлі салыстырмалы және теориялық сараптама, тарихи фактілер мен оқиғаларды пәнаралық зерттеу тәсілдерімен тарихи зерттеудің түрлі әдістерін қамтыған кешенді зерттеу қолданылды. Ғылыми ақпараттарға теориялық талдау жасау, жүйелеу, салыстыру, топтау, тарихи деректерге салыстырмалы талдау жасау, контекстуалды анализ, синтез, классификациялау, хронологиялық-проблемалық зерттеу әдістері қолданылды.

исследованы и систематизированы этапы изучения наследия аль-Фараби в советский период и в годы независимости; изучены ранее не переведенные и не вошедшие в научный оборот произведения мыслителя; выявлены основные аспекты философии языка, философские основы учения аль-Фараби о языке; связь языка и мышления, взаимосвязь грамматики и логики, проведен сравнительный анализ параллелей локальности языка и универсальности мышления, логики; на основе анализа актуальных проблем и методологических принципов лингвистических исследований аль-Фараби была проведена реконструкция языка философии мыслителя и составлен словарь его философских терминов.

әл-Фараби мұрасының зерттелу кезеңдері анықталып, кеңестік дәуірдегі, тәуелсіздік жылдарындағы фарабитану саласындағы зерттеулер сарапталды және ойшылдың аударылмаған, ғылыми айналымға түспеген еңбектері зерттелді. Әл-Фараби іліміндегі тіл философиясының негізгі аспектілері, оның тіл туралы ілімінің философиялық негіздері анықталды, тіл мен сананың байланысы, грамматика мен логиканың өзара сабақтастығы, тілдің локалдығы және ойлау мен логиканың универсалдығы параллельдері әл-Фарабидің трактаттары негізінде зерттелді; әл-Фарабидің лингвистикалық зерттеулерінің өзекті мәселелері мен әдіснамалық принциптерін зерттеу негізінде ойшылдың философия тілі зерттеліп, енгізген философиялық терминдерінің сөздігі дайындалды.

Результаты проекта могут быть использованы в рамках дисциплин «Аль-Фараби и современность», «Философия», «Культурология», преподаваемых в вузе, а также для разработки учебно-методических материалов, для междисциплинарных научных разработок гуманитарных направлений. Результаты, полученные в ходе изучения методологии аль-Фараби, его философского наследия и языка философии мыслителя могут быть эффективно применены в совершенствовании философских терминов на казахском языке.

Жобаның нәтижелері ЖОО-да оқытылатын «Әл-Фараби және қазіргі заман», «Философия», «Мәдениеттану» секілді пәндерді оқытуда, пәнаралық гуманитарлық ғылымдар аясында оқу-әдіснамалық және ғылыми материалдарды дайындауға негіз бола алады. Әл-Фараби қолданған методологияны, оның философиялық мұрасын, философия тілін зерттеу барысында алынған нәтижелерді қазақ тіліндегі философиялық терминдерді жетілдіруде тиімді пайдалануға болады.

Результаты проекта могут быть использованы в рамках дисциплин «Аль-Фараби и современность», «Философия», «Культурология», преподаваемых в вузе, а также для разработки учебно-методических материалов, для междисциплинарных научных разработок гуманитарных направлений. Результаты, полученные в ходе изучения методологии аль-Фараби, его философского наследия и языка философии мыслителя могут быть эффективно применены в совершенствовании философских терминов на казахском языке.

Жобаның нәтижелері ЖОО-да оқытылатын «Әл-Фараби және қазіргі заман», «Философия», «Мәдениеттану» секілді пәндерді оқытуда, пәнаралық гуманитарлық ғылымдар аясында оқу-әдіснамалық және ғылыми материалдарды дайындауға негіз бола алады. Әл-Фараби қолданған методологияны, оның философиялық мұрасын, философия тілін зерттеу барысында алынған нәтижелерді қазақ тіліндегі философиялық терминдерді жетілдіруде тиімді пайдалануға болады.

Эффективность результатов проекта отразится в изучении наследия арабо-мусульманских философов, в раскрытии малоизученных аспектов исследуемой темы в отечественной науке.

Жоба нәтижелерінің эффективтілігі араб-мұсылман философтарының мұраларын зерттеуде көрініс табады, мәселеге қатысты отандық ғылыми тұжырымдардың аз зерттелген тұстары ашылады.

Область социальных и гуманитарных наук.

Әлеуметтік және гуманитарлық сала.

UDC indices
1.091.101.3
International classifier codes
02.91.00;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
Учение аль-Фараби; Философия языка и язык философии; Язык и мышление; Арабо-мусульманская философия; Философская терминология; Логико-грамматическая взаимосвязь;
Key words in Kazakh
Әл-Фараби ілімі; Тіл философиясы мен философия тілі; Тіл және ойлау; Араб-мұсылман философиясы; Философиялық терминология; Логика мен грамматика сабақтастығы;
Head of the organization Ибраимов М.К. PhD / ассоциированный профессор
Head of work Курманалиева Айнура Дурбелиновна Доктор философских наук / профессор
Native executive in charge