| Inventory number | IRN | Number of state registration |
|---|---|---|
| 0225РК00528 | AP19679524-OT-25 | 0123РК00558 |
| Document type | Terms of distribution | Availability of implementation |
| Заключительный | Gratis | Number of implementation: 0 Not implemented |
| Publications | ||
| Native publications: 4 | ||
| International publications: 1 | Publications Web of science: 0 | Publications Scopus: 1 |
| Number of books | Appendicies | Sources |
| 1 | 6 | 0 |
| Total number of pages | Patents | Illustrations |
| 65 | 0 | 0 |
| Amount of funding | Code of the program | Table |
| 21873592 | AP19679524 | 0 |
| Name of work | ||
| Типология городских детей в современной казахской прозе и национальная ментальность (сопоставление произведений английской и казахской литературы) | ||
| Report title | ||
| Type of work | Source of funding | The product offerred for implementation |
| Fundamental | Методическая документация | |
| Report authors | ||
| Оразбек Мақтагүл Социалқызы , Байтанасова Қарлығаш Медетқызы , Бегимова Гулжанат Абдрахмановна , Маслов Халил Борисович , Сагидуллиева Сандугаш Саматовна , Оразбекова Манар Социаловна , | ||
|
0
0
1
0
|
||
| Customer | МНВО РК | |
| Information on the executing organization | ||
| Short name of the ministry (establishment) | МНВО РК | |
| Full name of the service recipient | ||
| Некоммерческое акционерное общество "Евразийский Национальный университет имени Л.Н. Гумилева" | ||
| Abbreviated name of the service recipient | НАО "ЕНУ им.Л.Н.Гумилева" | |
| Abstract | ||
|
В новом мировом процессе для формирования в Казахстане интеллектуальной нации одним из ключевых факторов является исследование особенностей изображения в художественных произведениях менталитета и природы, психологического состояния городских детей. Поэтому основным объектом проекта является изучение литературных произведений в сочетании с другими гуманитарными науками, раскрывающих судьбу подрастающего поколения, его психологические особенности, формирующиеся на стыке мировых культур. Также большое внимание уделяется изучению особенностей менталитета городских детей, отраженного в мировой литературе и казахской литературе. Қазақстанның әлемдік жаңа даму үрдісінде интеллектуал ұлт қалыптастыру үшін басты ықпал ететін фактордың бірі қалалық балалардың менталитеті мен табиғатын, психологиялық хал-ахуалының көркем шығармада суреттеу ерекшелігін зерттеу маңызды мәнге ие екенін айтуға тиіспіз. Сондықтан қаланың қым-қуат тіршілігіндегі жас ұрпақтың тағдырын, жаһандық мәдениеттер тоғысындағы психологиялық ерекшелігін бейнелейтін әдеби шығармаларды басқа гуманитарлық ғылымдармен ұштастыра зерттеу жобаның негізгі нысаны. Сондай-ақ, әлемдік әдебиеттегі және қазақ әдебиетіндегі қалалық балалар менталитетіндегі ерекшелікті зерттеуге жете назар аударылады. Исследуются посредством психоаналитического, эстетического, философского изучения быта городских детей в условиях глобального развития, изображенного в художественной прозе, гармонизация национальной ментальности и городской культуры, факторы, способствущие этому. Анализ изображения таких проблем, как социальная ситуация в городе, контактирование с представителями других этносов, многоязычие, смешанные школы, воспитание в семье, религия является основной целью проекта. Көркем прозадағы қалалық балалардың жаһандық даму жағдайындағы тұрмыс-тіршілігін психоаналитикалық, эстетикалық және философиялық тұрғыда зерттеу арқылы ұлттық ментальдік пен қалалық мәдениеттің өзара үйлесімі мен оған ықпал ететін факторлар зерттеледі. Қаладағы әлеуметтік жағдайлар, түрлі ұлтпен араласу, көптілділік, аралас мектептер, отбасындағы тәрбие мен дін сияқты мәселелердің бейнеленуін талдап, түсіндіру жобаның мақсатын айқындайды. В этом проекте мы использовали несколько методов изучения гуманитарных наук. Прежде всего, мы использовали герменевтический метод анализа текста. Для анализа типа персонажей в городской прозе основой является метод интерпретации текста. Мы также использовали метод компаративистского анализа художественного произведения. В ходе психоаналитического и эстетического исследования образа ребенка в зарубежной литературе и образа ребенка в казахской литературе сопоставлялись и анализировались сходства и различия в описании характера и судьбы ребенка. Бұл жобада гуманитарлық ғылымды зерттеудің бірнеше әдісін пайдаландық. Ең әуелі мәтінді талдаудың герменевтикалық әдісін қолдандық. Қалалық прозадағы кейіпкерлер типін талдау үшін мәтінді түсіндіру әдісі негіз болып табылады. Сонымен қатар көркем шығарманы компаративистік талдау әдісін қолдандық. Шетел әдебиетіндегі бала образы мен қазақ әдебиетіндегі бала образын психоаналитикалық, эстетикалық зерттеу барысында бала табиғатын, тағдырын суреттеудегі ұқсастықтар мен айырмашылықтар салыстыра талданды. В научной работе всесторонне рассмотрены труды ученых, сделаны научные выводы. В статьях «Образ городского подростка в казахской литературе», «Детство: эволюция формирования самостоятельного сознания», а также «Поэтические особенности современной казахской и английской детской прозы» при рассмотрении произведений, посвящённых жизни городских детей, были выявлены несколько значимых проблем. В произведениях поднимаются темы: малочисленности детей в городских семьях, одиночества из-за трудностей общения со сверстниками, психологических переживаний детей из разведённых семей, проявлений насилия и агрессии среди подростков, давления и буллинга через телефон и социальные сети, а также воровства, различных правонарушений и морально-психологического напряжения, которое испытывают дети, переехавшие из сельской местности или других стран и пытающиеся адаптироваться к городской жизни. В проекте на основе психоаналитического анализа образов городских детей в произведениях казахских и зарубежных писателей была разработана классификация типов детей. В казахской литературе впервые исследованы образ игрушек в художественных произведениях, определено, когда, в какие периоды и у каких писателей куклы изображались в мировой и казахской литературе. Исследованы развитие и становление жанра триллера, сюжеты «ужасов», а также влияние страшных жанров мировой литературы на детскую литературу и их поэтические особенности. Были исследованы мифологические сюжеты в детском фэнтези и городских детей Жоба жұмысын орындауда шетелдік және отандық ғалымдардың еңбектерін жан-жақты қарап, ғылыми қорытынды жасалды. «Қазақ әдебиетіндегі қалалық жасөспірімдер образы», «Балалық шақ: дербес сананың қалыптасу эволюциясы «Қазіргі қазақ және ағылшын балалар прозасының поэтикалық ерекшелігі» мақалаларында қалалық балалар өмірі туралы бірнеше ауқымды мәселелер анықталды. Отбасында баланың аздығы, айналасындағы құрбыларымен тіл табыса алмағандықтан жалғыздыққа ұшырауы, ата-анасы ажырасқан балалардың психологиялық күйзеліске ұшырауы, жасөспірімдер арасындағы бір-біріне әлімжеттік көрсету, телефон арқылы қысым – буллинг, ұрлық, әр түрлі қылмыс, өзге елден немесе ауылдан көшіп келген қазақ балаларының қалалық өмірге бейімделудегі моральдық-психологиялық қысым көруі сияқты тақырыптар көтерілген. Қаладағы Жетім балалар өмірі суреттелген шығармалар зерттелді. Жобада қазақ және шетелдік жазушылар шығармаларындағы қалалық балалардың образына психоаналитикалық талдау жасау нәтижесінде балалар типтерінің классификациясы жасалды.Қазақ әдебиетінде тұңғыш рет ойыншақтардың ролі, қуыршақтардың әлемдік әдебиетте және қазақ әдебиетінде қашан, қай кезеңде, қандай жазушыларда суреттелгені анықталды. Балалар әдебиетіндегі «үрейлі» сюжеттер», балалар әдебиетіндегі триллер жанрының дамуы мен қалыптасуы, әлем әдебиетіндегі қорқынышты жанрлардың балалар әдебиетіне тигізген әсері мен поэтикалық ерекшелігі зерттелді. Балалар фэнтезиіндегі мифологиялық сюжеттер, қаладағы балалардың фантастикалық әлемі зерттелді Результаты проекта позволят сформировать новые социальные и экономические инициативы. Результаты исследовании по проекту опубликованы в отечественных и зарубежных научных журналах. Жоба нәтижелері жаңа әлеуметтік және экономикалық бастамалар қалыптастыруға мүмкіндік береді. Жоба бойынша зерттеулердің нәтижесі Отандық және шетелдік ғылыми журналдарда жарияланды. Результаты проекта вносят активный вклад в выполнение задач, указанных в статье Президента РК К. Токаева «Абай и Казахстан в XXI веке», Посланиях народу Казахстана от 2024 года и государственной программе развития образования Республики Казахстан до 2025 года, государственной программе «Цифровой Казахстан». Жоба нәтижелері ҚР Президенті Қ. Тоқаевтың «Абай және ХХІ ғасырдағы Қазақстан» мақаласы мен 2024 жылғы Қазақстан халқына Жолдаулары және Қазақстан Республикасында Білім беруді дамытудың 2025 жылға дейінгі мемлекеттік бағдарламасын, «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасында көрсетілген міндеттердің орындалуына белсенді үлес қосады. У ожидаемых результатов проекта имеется экономический, социальный, научно-технический, экологический, мультипликативный и (или) иной эффект. Данный проект, исследующий на материале произведений писателей природу становления, запросы, достижения и недостатки, детали, изображающие социальное положение городских детей, имеет непосредственное отношение к проблемам социальным, научно-техническим, экономическим, экологическим. Күтілетін жоба нәтижелерінің экономикалық, әлеуметтік, ғылыми-техникалық, экологиялық, мультипликативтік және (немесе) өзге де әсері бар. Қалалық балалар мәселесін зерттеген бұл жоба жазушылар шығармаларындағы қалалық тіршіліктегі балалардың өсіп-жетілу табиғатын, сұранысын, жетістігі мен кемшілігін, әлеуметтік жағдайын суреттейтін детальдарды талдау барысында әлеуметтік, ғылыми-техникалық, экономикалық, экологиялық мәселелерге тікелей қатысы бар болып табылады. Выводы, полученные в результате исследования могут быть использованы при обучении в школе казахской литературе, на 3 ступенях подготовки (бакалавриат, магистратура, докторантура) специалистов в сфере литературоведения и гуманитарных наук. Также используется при обучении казахскому языку и литературе в общеобразовательных школах и колледжах гуманитарного образования. Жоба барысында орындалған жұмыс нәтижелері филология және қазақ тілі мен әдебиеті білім беру бағдарламалары бойынша білім алушылардың 3 сатысында да (бакалавриат, магистратура, докторантура) пайдаланылады. Сондай-ақ жалпыға білім беретін орта мектептер мен гуманитарлық білім беретін колледждерде қазақ тілі мен әдебиетін оқытуда қолданылады. |
||
| UDC indices | ||
| 82.091 | ||
| International classifier codes | ||
| 17.07.21; 17.07.29; 17.07.65; | ||
| Readiness of the development for implementation | ||
| Key words in Russian | ||
| Художественная проза; историко-культурный код; городская цивилизация; интеллектуальная нация; образ городских детей; психоаналитический анализ текста; психология творчества; | ||
| Key words in Kazakh | ||
| Көркем проза; тарихи-мәдени код; қалалық өркениет; интеллектуал ұлт; қалалық балалар образы; мәтінді психоаналитикалық талдау; шығармашылық психологиясы; | ||
| Head of the organization | Сыдыков Ерлан Батташевич | доктор исторических наук / Профессор |
| Head of work | Оразбек Мақтагүл Социалқызы | Доктор филологических наук / доцент |
| Native executive in charge | ||