The object of research, development or design (in Russian) : Растительный материал устойчивых к патогенам, хозяйственно-ценных видов груши

The object of research, development or design (in Kazakh) : Патогендерге төзімді, шаруашылық тұрғыдан құнды алмұрт түрлерінің өсімдік материалы

Aim of work (in Russian) : Разработка биотехнологии сохранения in vitro устойчивых к патогенам генотипов ценных видов груши

Aim of work (in Kazakh) : Патогендерге төзімді, құнды алмұрт генотиптерін in vitro жағдайында сақтау биотехнологиясын әзірлеу

Методы исследования (на русском) : Биотехнологические, культуральные

Методы исследования (на казахском) : Биотехнологиялық және культуралық әдістер

Obtained results and novelty (in Russian) : За 2023 год проведены экспедиционные выезды для сбора растительного материала (побеги, плоды) диких видов груши. Сбор растительного материала груши Регеля и груши обыкновенной проводили в Сайрам-Угамском государственном национальном природном парке, грушу уссурийскую собрали в Ботаническом саду г. Астаны. Каждого вида груши отобрано по 3 популяций. Изучен генетический потенциал устойчивости к патогенам с использованием MAS (marker-assisted selection) для отбора ценных генотипов и введения в культуру in vitro. За 2024 год разработаны биотехнологии размножения, хранения в условиях in vitro. Разработана биотехнология среднесрочного (+4°С) хранения груши. Создана in vitro коллекция.За 2025 год разработаны биотехнологии долгосрочного (-196⁰С) хранения. Создана криогенная коллекция. Новизна полученных результатов заключается, в сборе и отборе устойчивых к патогенам ценных генотипов груши Регеля, груши уссурийской и груши обыкновенной на основе MAS, разработана технология микроклонального размножения, биотехнологии среднесрочного хранения (+4°С) в условиях in vitro, биотехнология долгосрочного хранения (-196⁰С), создана in vitro и криогенная коллекция.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 2023 жылы жабайы алмұрт түрлерінің өсімдік материалдарын (өркендер, жемістер) жинау мақсатында экспедициялық жұмыстар жүргізілді. Регель алмұрты және кәдімгі алмұрттың өсімдік материалдары Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркінде жиналды, Уссурий алмұртының үлгілері Астана қаласындағы Ботаникалық бақтан алынды. Әрбір алмұрт түрінен 3 популяциядан материал жиналды. Құнды генотиптерді іріктеу және оларды in vitro культурасына енгізу мақсатында MAS (маркерлік-селекция әдісі) көмегімен патогендерге төзімділіктің генетикалық потенциалы зерттелді. 2024 жылы in vitro жағдайында көбейту және сақтау биотехнологиялары әзірленді. +4°С температурада орта мерзімді сақтау биотехнологиясы әзірленіп, in vitro коллекциясы құрылды. 2025 жылы -196°С температурада ұзақ мерзімді сақтау биотехнологиялары әзірленіп, криогендік коллекция жасалды. Алынған нәтижелердің жаңалығы: MAS әдісі негізінде патогендерге төзімді Регель алмұрты, Уссури алмұрты және кәдімгі алмұрттың құнды генотиптері жиналып, іріктелді. In vitro жағдайында микроклоналды көбейту технологиясы, орта мерзімді (+4°С) және ұзақ мерзімді сақтау (-196°С) биотехнологиясы әзірленді. Нәтижесінде in vitro және криогендік коллекциялар құрылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Научные исследования проводились в специализированных лабораториях с необходимым приборно-аппаратным оборудованием.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Ғылыми зерттеулер қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілген мамандандырылған зертханаларда жүргізілді

Level of implementation (in Russian) : Создана in vitro коллекция из устойчивых к патогенам 650 микропобегов груши Регеля, 520 микропобегов грушии уссурийской, 500 микропобегов груши обыкновенной. Создана криогенная коллекция из 150 апексов in vitro груши Регеля, 75 пазушных почек груши уссурийской и 50 апексов in vitro груши обыкновенной.

Level of implementation (in Kazakh) : патогендерге төзімді Регель алмұртының 650 микроөркені, Уссури алмұртының 520 микроөркені және кәдімгі алмұрттың 500 микроөркенінің in vitro коллекциясы құрылды. Регель алмұртының in vitro жағдайында 150 апексі, Уссури алмұртының 75 қолтық бүршігі және кәдімгі алмұрттың in vitro жағдайында 50 апексінің криогендік коллекциясы құрылды.

Efficiency (in Russian) : Создана in vitro коллекция из 1670 микропобегов, устойчивых к патогенам груши Регеля, груши уссурийской, груши обыкновенной. Создана криогенная коллекция из 275 апексов in vitro и пазушных почек груши Регеля, груши уссурийской и груши обыкновенной.

Efficiency (in Kazakh) : Регель алмұртының, Уссури алмұртының және кәдімгі алмұрттың патогенге төзімді 1670 микроөркендерінің коллекциясы in vitro құрылды. Регель алмұртының, Уссури алмұртының және кәдімгі алмұрттың 275 in vitro апексі мен бүршіктерінен тұратын криогендік коллекция жасалды.

Field of application (in Russian) : НИО, природоохранные ведомства Казахстана для сохранения и восстановления биоразнообразия, селекционные станции, питомники

Field of application (in Kazakh) : Ғылыми-зерттеу ұйымдары, биоалуантүрлілікті сақтау және қалпына келтіру мақсатында Қазақстанның табиғатты қорғау мекемелері, селекциялық станциялар, питомниктер