The object of research, development or design (in Russian) : MXene материалы, Диоксид кремния, порошки кремния, восстановленный кремния, композиты MXene с кремнием.

The object of research, development or design (in Kazakh) : MXene материалдары, кремний диоксиді, кремний ұнтақтары, тотықсыздандырылған кремний, MXene-кремний композиттері.

Aim of work (in Russian) : Разработка и оптимизация методов модификации MXene материалов соединениями кремния (SiO₂, SiOx, Si) для улучшения их структурных и электрохимических свойств, а также получение (SiO₂/SiOx/Si) из рисовой шелухи.

Aim of work (in Kazakh) : Кремний қосылыстарымен (SiO₂, SiOx, Si) MXen материалдарын олардың құрылымдық және электрохимиялық қасиеттерін жақсарту үшін модификациялау әдістерін әзірлеу және оңтайландыру, сондай-ақ күріш қауызынана (SiO₂/SiOx/Si) алу.

Методы исследования (на русском) : Модификация MXene проводилась in situ и постмодификацией с использованием кислот и H₂O₂. Получение SiO₂ из рисовой шелухи, последующий восстановление до SiOx/Si магнийтермическим методом. Характеризация материалов проводилась методами СЭМ, ЭДС, РСА, ИК-Фурье, Раман и БЭТ.

Методы исследования (на казахском) : MXenе модификациясы қышқылдар мен H₂O₂ көмегімен орнында және модификациядан кейін жүргізілді. SiO₂ күріш қабығынан алынды, содан кейін магний-термиялық әдісті қолдана отырып, SiOx/Si дейін тотықсыздандырылды. Материалды сипаттау SEM, EDS, рентгендік дифракция, FTIR, раман және BET көмегімен жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработан способ получения аморфного SiO₂ из рисовой шелухи и его восстановление до SiOx/Si. Оптимизирована технология функционализации MXene материалов и синтезированы новые композиты MXene–SiO₂/SiOx/Si. Технология не требует дорогостоящего оборудования и легко масштабируется.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Күріш қауызынан аморфты SiO₂ алу және оны SiOx/Si дейін тотықсыздандыру әдісі жасалды. MXene материалдарын функционалдау технологиясы оңтайландырылды және жаңа MXene–SiO₂/SiOx/Si композиттері синтезделді. Технология қымбат жабдықты қажет етпейді және оңай масштабталады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработана простая и энергоэффективная технология с высоким потенциалом масштабирования для получения MXene–Si композитов из рисовой шелухи. Процесс получения композитных материалов не требует дорогостоящего оборудования, снижает себестоимость сырья и может обеспечит экономическую целесообразность производства и использования.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Күріш қауызынан MXene-Si композиттерін алу үшін жоғары масштабталу әлеуеті бар қарапайым, энергия үнемдейтін технология жасалды. Композиттік материалдарды өндіру процесі қымбат жабдықты қажет етпейді, шикізат шығындарын азайтады және өндіріс пен пайдалануды экономикалық тұрғыдан тиімді ете алады.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследований опубликованы в зарубежных рецензируемых научных журналах, индексируемых в международных базах данных Scopus и Web of Science, что подтверждает их научную новизну и значимость. Основные положения работы были представлены на международных научно-практических конференциях, что способствовало их признанию в профессиональном сообществе и повышению видимости проекта на международном уровне.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері Scopus және Web of Science халықаралық дерекқорларында индекстелген халықаралық сараптамалық ғылыми журналдарда жарияланды, бұл жұмыстың ғылыми жаңалығы мен маңыздылығын растады. Жұмыстың негізгі нәтижелері халықаралық ғылыми конференцияларда жарияланды, бұл кәсіби қауымдастықта танылуға және жобаның халықаралық деңгейде көрінуін арттырды.

Efficiency (in Russian) : Использование биосырья снижает себестоимость прекурсоров кремния, упрощает процесс синтеза и улучшает характеристики композитов, повышая их потенциал для практического применения в устройствах хранения электроэнергии.

Efficiency (in Kazakh) : Биологиялық негіздегі шикізатты пайдалану кремний прекурсорларының құнын төмендетеді, синтез процесін жеңілдетеді және композиттердің қасиеттерін жақсартады, олардың энергия сақтау құрылғыларында практикалық қолданылу әлеуетін арттырады.

Field of application (in Russian) : Анодные материалы для литий- и натрий-ионных батарей, суперконденсаторы и других устройств хранения и преобразования энергии.

Field of application (in Kazakh) : Литий және натрий-ионды аккумуляторларға, суперконденсаторларға және басқа да энергия сақтау және түрлендіру құрылғыларына арналған анодтық материалдар.