The object of research, development or design (in Russian) : Композиционные материалы полученные методом горения

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жаңу әдісімен алынған композиттік материалдар

Aim of work (in Russian) : Исследование и разработка технологических основ синтеза электрокабелей методом горения (твердофазный), которые могут применены для изготовления электропроводов и электрокабелей для использования их в космической технике, в частности, в качестве замены традиционных проводов в космических аппаратах и авиастроении.

Aim of work (in Kazakh) : Ғарыштық техникада пайдалану үшін электр кабельдерін өндіру үшін пайдаланылуы мүмкін жану әдісімен (тұтас фазалық) электр кабельдерін (электр сымдарын) синтездеудің технологиялық негіздерін зерттеу және әзірлеу, атап айтқанда, ғарыш кемелері мен авиация өнеркәсібіндегі дәстүрлі сымдарды ауыстыру.

Методы исследования (на русском) : В процессе реализации этого проекта применяется все положительные стороны метода твердофазного горения с учетом одновременного влияния различных факторов: механоактивация, реагирующий газ, модифицирующие добавки и т. д.

Методы исследования (на казахском) : Бұл жобаны іске асыру процесінде әртүрлі факторлардың бір мезгілде әсер етуін ескере отырып, қатты фазалық жану әдісінің барлық оң аспектілері қолданылады: механикалық белсендіру, реакцияға түсетін газ, модификациялық қоспалар және т.б.

Obtained results and novelty (in Russian) : Изучены и проанализированы последние мировые тенденций по получению сверхпроводящих композиционных материалов, а также изучена влияния корреляций стехиометрий начальных порошков, пресс-сжатие смеси, режимов термообработки и воздействия различных газов на формирования необходимой микроструктуры с высоким содержанием сверхпроводящих фаз для получение опытных образцов. Были исследованы и проанализированы влияние процесса механоактивации исходных порошков на формирование необходимой структуры при твердофазном синтезе образцов на основе YBCO, а также изучено воздействия модифицирующих добавок (электронное и дырочное допирование) на свойства сверхпроводникого композита. Изготовлен сверхпроводящий провод диаметром 0,8 мм и длиной 7010 мм с сохранением структурной целостности материала после волочения и термообработки. Проведённые испытания при воздействии постоянного и переменного токов подтвердили стабильные сверхпроводящие характеристики опытных образцов виде проводов. Результаты согласуются с данными зарубежных исследований, демонстрируя высокую эффективность разработанной технологии получения сверхпроводящих проводов. Научная новизна заключается в разработке метода синтеза композиционных сверхпроводников с повышенным содержанием сверхпроводящей фазы посредством предварительной механоактивации исходных порошков и целенаправленного модифицирования микроструктуры микро- и нанодопантами, что обеспечивает получение проводов с улучшенными сверхпроводящими свойствами.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Асқын өткізгіш композициялық материалдарды өндірудегі соңғы жаһандық тенденциялар зерттелді және талданды және бастапқы ұнтақтардың стехиометрияларының корреляциясының әсері, қоспаны престеу, термиялық өңдеу режимдері және әртүрлі газдардың қажетті микроқұрылымның қалыптасуына әсері. Тәжірибелік үлгілерді өндіруге арналған асқын өткізгіш фазалардың жоғары мазмұнымен зерттелді. YBCO негізіндегі үлгілердің қатты фазалық синтезі кезінде қажетті құрылымның түзілуіне бастапқы ұнтақтарды механикалық белсендіру процесінің әсері зерттелді және талданды және модификациялық қоспалардың (электрондық және кемтіктік қоспаларының) асқын өткізгіш композиттің қасиеттеріне әсері зерттелді. Диаметры 0,8 мм және ұзындығы 7010 мм болатын асқынөткізгіш сым тарту және термиялық өңдеу нәтижесінде материалдың құрылымдық тұтастығын сақтай отырып алынды. Тұрақты және айнымалы ток әсерінде жүргізілген сынақтар үлгілердің тұрақты асқынөткізгіш қасиеттерін растады. Алынған нәтижелер шетелдік зерттеулермен үйлесіп, асқынөткізгіш сымдар алу технологиясының жоғары тиімділігін көрсетті. Ғылыми жаңалық ол бастапқы ұнтақтарды алдын ала механикалық активтендіру және микро- және наноқосылғыштармен микроқұрылымды мақсатты түрлендіру арқылы асқын өткізгіштік фазасының жоғары құрамы бар композиттік асқын өткізгіштерді синтездеу әдісін әзірлеуде жатыр, ол жақсартылған асқын өткізгіштік қасиеттері бар сымдарды өндіруді қамтамасыз етеді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Определены оптимальные соотношения и усилия прессования исходных компонентов, режимов термообработки и времени выдержки, также воздействия кислорода на конечные свойства синтезируемых образцов. Определены оптимальные условия предварительной механоактивации исходных порошков до проведения твердофазного синтеза, а также степень модифицирования микро – и наночастицами влияющие на конечные свойства синтезированных образцов. Определены оптимальные условия волочения и термообработки для получения лабораторных сверхпроводящих проводов на основе наших исследований.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Бастапқы компоненттердің оңтайлы арақатынастары мен басу күштері, термиялық өңдеу режимдері мен ұстау уақыты, сонымен қатар синтезделген үлгілердің соңғы қасиеттеріне оттегінің әсері анықталды. Қатты фазалық синтезге дейін бастапқы ұнтақтарды алдын ала механикалық белсендірудің оңтайлы шарттары, сонымен қатар синтезделген үлгілердің соңғы қасиеттеріне әсер ететін микро- және нанобөлшектермен модификация дәрежесі анықталды. Біздің зерттеулеріміздің негізінде зертханалық асқын өткізгіш сымдарды алу үшін оңтайлы тарту және термиялық өңдеу шарттары анықталды.

Level of implementation (in Russian) : Опубликованы научные статьи в рецензируемых изданиях и результаты доложены на международной конференций.

Level of implementation (in Kazakh) : Ғылыми мақалалары рецензияланған басылымдарда жарияланып, нәтижелері халықаралық конференцияларда баяндалған.

Efficiency (in Russian) : Исследована и разработана эффективная технология получения сверхпроводящих композитов методом твердофазного горения за счет оптимизации всех основных модифицирующих процессов: от механизма воздействия механоактиваций исходных порошков до степени воздействия модифицирующих микро– и нанодобавок.

Efficiency (in Kazakh) : Қатты фазалық жану арқылы асқын өткізгіш композиттерді алудың тиімді технологиясы барлық негізгі модификациялау процестерін оңтайландыру арқылы зерттелді және әзірленді: бастапқы ұнтақтардың механикалық активтенуінің әсер ету механизмінен модификациялаушы микро- және наноқоспалардың әсер ету дәрежесіне дейін.

Field of application (in Russian) : Научный и социально-экономический эффект может проявиться при внедрении результатов исследований в электроэнергетике, научном приборостроении, космической технике. К выполнению проекта будут привлечены PhD студенты и магистранты, которые будут способствовать продолжению этой тематики исследований в дальнейшем.

Field of application (in Kazakh) : Ғылыми және әлеуметтік-экономикалық нәтиже ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелері электр энергетикасында, ғылыми аспап жасауда, ғарыштық техникада жүзеге асырылған кезде көрінуі мүмкін. Жобаны жүзеге асыруға PhD докторанттары мен магистранттары тартылады, бұл болашақта осы зерттеу тақырыбын жалғастыруға септігін тигізеді.