The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является система зелёных финансов и ESG-инструментов РК, в рамках реализации принципов ESG и их трансформация перехода к "зелёной" экономике. Она включает институциональные, финансовые и цифровые механизмы, обеспечивающие реализацию национальных стратегий, углеродной нейтральности и ЦУР. Система зелёных финансов представляет собой многоуровневую экосистему: на макроуровне формируются политика и нормативные основы; на мезоуровне действуют финансовые институты; на микроуровне - внедряются корпоративные ESG-практики, внутренний ESG-контроль. В проекте разработаны методологические подходы к расширению национальной зелёной таксономии, модели оценки ESG-рисков, интегральный ESG-индекс и мобильное приложение «Зелёные финансы», включённые в Дорожную карту. Результаты подтверждены актами внедрения, образовательной и международной апробацией. Объект исследования интегрирован в ОП 8D04106 «Финансы» дисциплина «Зелёные финансы» КазНУ им. аль-Фараби. Совместно с AIFC GFC подготовлен доклад State of Sustainable Finance in Central Asia, представленный на конференции в Сингапуре. Объект исследования - комплексная, междисциплинарная и цифрово-ориентированная модель, обеспечивающая переход от теории к практике внедрению ESG-инструментов, укрепляющая роль РК как регионального центра зелёных инвестиций.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны – Қазақстан Республикасындағы жасыл қаржы жүйесі мен ESG құралдары болып, ол ESG қағидаларын іске асыру және «жасыл» экономикаға көшу үдерісіндегі олардың трансформациясын қамтиды. Бұл жүйе ұлттық стратегияларды, көміртектік бейтараптық пен ТДМ мақсаттарын жүзеге асыруды қамтамасыз ететін институционалдық, қаржылық және цифрлық тетіктерді біріктіреді. Жасыл қаржы жүйесі көпдеңгейлі экожүйе болып табылады: макродеңгейде саясат пен нормативтік негіз қалыптасады; мезодеңгейде қаржы институттары қызмет етеді; микродеңгейде корпоративтік ESG тәжірибелері мен ішкі ESG-бақылау енгізіледі. Жоба аясында ұлттық жасыл таксономияны кеңейтуге арналған әдіснамалық тәсілдер, ESG тәуекелдерін бағалау үлгілері, интегралды ESG индексі және «Жасыл қаржы» мобильді қосымшасы әзірленіп, Жол картасына енгізілді. Нәтижелер енгізу актілерімен, білім беру және халықаралық апробациямен расталды. Зерттеу нысаны әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың 8D04106 «Қаржы» білім беру бағдарламасындағы «Жасыл қаржы» пәніне интеграцияланған. AIFC GFC орталығымен бірлесе Орталық Азиядағы тұрақты қаржыландырудың жай-күйі туралы State of Sustainable Finance in Central Asia есебі дайындалып, Сингапурдағы конференцияда таныстырылды. Зерттеу нысаны – теориядан практикаға көшуге мүмкіндік беретін, ESG құралдарын енгізуге бағытталған кешенді, пәнаралық және цифрлық бағдарлы модель болып табылады және Қазақстанның аймақтық жасыл инвестициялар хабы ретіндегі рөлін күшейтеді.

Aim of work (in Russian) : Целью научного проекта является всестороннее исследование проблем внедрения и развития инструментов «зелёного» финансирования и ESG-механизмов в экономике РК, направленное на формирование концепции устойчивого финансирования и выработку практических рекомендаций для финансовых учреждений и компаний реального сектора. Проект предусматривает разработку современной концепции организации финансовых инструментов ESG на основе обобщения мирового и национального опыта, с акцентом на адаптацию международных стандартов к казахстанским реалиям. В рамках проекта проводился: анализ состояния «зелёного» финансирования в РК и сопоставление с лучшими зарубежными практиками; определение институциональных, рыночных и инфраструктурных барьеров развития ESG-инструментов; оценка ESG-рисков и разработка моделей их прогнозирования; формирование «Дорожной карты» как стратегического документа внедрения ESG-принципов; создание цифровой инфраструктуры устойчивого финансирования, включая мобильное приложение «Зелёные финансы», ESG-скоринг и базы данных устойчивых проектов. Результатом исследования станут научно обоснованные рекомендации для финансовых институтов, корпоративного бизнеса по внедрению принципов «зелёного» финансирования, а также институциональные и цифровые решения, обеспечивающие интеграцию РК в систему ESG и устойчивого развития.

Aim of work (in Kazakh) : Ғылыми жобаның мақсаты - Қазақстан Республикасының экономикасында «жасыл» қаржыландыру құралдары мен ESG тетіктерін енгізу және дамыту мәселелерін жан-жақты зерттеу, тұрақты қаржыландыру тұжырымдамасын қалыптастыру және қаржы ұйымдары мен нақты сектор компаниялары үшін практикалық ұсынымдар әзірлеу. Жоба аясында халықаралық және ұлттық тәжірибені жалпылау негізінде ESG қаржы құралдарын ұйымдастырудың заманауи тұжырымдамасы әзірленеді, ерекше назар халықаралық стандарттарды қазақстандық жағдайларға бейімдеуге аударылады. Жоба аясында келесілер жүргізілді: ҚР-да «жасыл» қаржыландырудың ағымдағы жағдайына талдау және оны шетелдің үздік тәжірибелерімен салыстыру; ESG құралдарының дамуына кедергі келтіретін институционалдық, нарықтық және инфрақұрылымдық тосқауылдарды анықтау; ESG тәуекелдерін бағалау және олардың болжамдық үлгілерін әзірлеу; ESG қағидаттарын енгізудің стратегиялық құжаты ретінде «Жол картасын» қалыптастыру; тұрақты қаржыландырудың цифрлық инфрақұрылымын құру, оған «Жасыл қаржы» мобильді қосымшасы, ESG-скоринг жүйесі және тұрақты жобалар деректер базасы кіреді. Зерттеу нәтижесі ретінде қаржы институттарына және корпоративтік бизнеске арналған «жасыл» қаржыландыру қағидаттарын енгізу бойынша ғылыми негізделген ұсынымдар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының ESG және тұрақты даму жүйесіне кірігуін қамтамасыз ететін институционалдық және цифрлық шешімдер ұсынылады.

Методы исследования (на русском) : Методология исследования базируется на сочетании количественных, качественных подходов, обеспечивающих комплексную оценку механизмов ESG-финансирования и управления рисками в условиях цифровизации экономики. Систематизация данных способствовала выработке практических рекомендаций и разработке Дорожной карты. Методы исследования: таксономия зелёных финансов и классификатор ESG-инструментов для систематизации понятийного аппарата; оценка и моделирование ESG-рисков с использованием модифицированных моделей VaR, CVaR и VaRESG; кросс-факторное моделирование; регрессионный и корреляционный анализ для выявления статистически значимых взаимосвязей между интеграцией ESG-практик и финансовыми показателями ROA, ROE; метод главных компонент PCA и кластерный анализ для выделения ключевых детерминант устойчивости и группировки по степени зрелости ESG-подходов; сценарный и стресс-анализ для оценки адаптивности к климатическим и социальным шокам; марковские цепи для моделирования вероятностей перехода компаний между уровнями устойчивости. Методы включают экспертные опросы, SWOT-анализ, контент-анализ, а также многокритериальные методы M-SWARA и TOPSIS для ранжирования факторов устойчивого финансирования.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдіснамасы сандық және сапалық тәсілдердің үйлесіміне негізделген, бұл экономикадағы цифрландыру жағдайында ESG қаржыландыру тетіктері мен тәуекелдерді басқаруды кешенді бағалауға мүмкіндік береді. Деректерді жүйелеу практикалық ұсынымдар әзірлеуге және Жол картасын дайындауға ықпал етті. Зерттеу әдістері: ұғымдық аппаратты жүйелеу үшін жасыл қаржы таксономиясы мен ESG құралдарының классификаторы; ESG тәуекелдерін бағалау және модельдеу үшін модификацияланған VaR, CVaR және VaRESG модельдері; кросс-факторлық модельдеу; ESG тәжірибелерін интеграциялау мен қаржылық көрсеткіштер (ROA, ROE) арасындағы статистикалық маңызды өзара байланыстарды анықтау үшін регрессиялық және корреляциялық талдау; тұрақтылықтың негізгі детерминанттарын бөліп көрсету және ESG тәсілдерінің жетілу деңгейі бойынша топтастыру үшін басты компоненттер әдісі (PCA) мен кластерлік талдау; климаттық және әлеуметтік күйзелістерге бейімделгіштікті бағалау үшін сценарийлік және стресс-талдау; компаниялардың тұрақтылық деңгейлері арасындағы ауысу ықтималдықтарын модельдеу үшін Марков тізбектері. Сонымен қатар әдістерге сараптамалық сауалнама, SWOT-талдау, контент-талдау, сондай-ақ тұрақты қаржыландыру факторларын ранжирлеуге арналған көпкритерийлі M-SWARA және TOPSIS әдістері кіреді.

Obtained results and novelty (in Russian) : На основе зарубежного опыта получены ключевые регуляторные инструменты Таксономия ЕС, директивы NFRD/CSRD, классификатор зелёных облигаций PBoC, уточнены основные определения по ESG. Разработана модифицированная кросс-факторная модель оценки ESG-рисков, основанная на многомерной статистике и регрессионном анализе. Для РК, где формируется "зелёная" экономика, такая модель может стать инструментом стратегического анализа, позволяющая формировать приоритеты устойчивого финансирования; определять “зелёные” сектора для поддержки, оценивать эффективность ESG-интеграции в финансовую систему. Разработана трёхэтапная модель, включающая приоритизацию экспертов с помощью искусственного интеллекта, квантово-сферическую модификацию метода M-SWARA и ранжирование проектных приоритетов методом WASPAS в рамках сбалансированной системы показателей. Новизна заключается в применении гибридной квантово-интеллектуальной модели, обеспечивающей объективную оценку взаимосвязей между факторами. Практические результаты включают разработку и утверждение «Дорожной карты зелёного финансирования РК», создание пилотного мобильного приложения «Зелёные финансы», выпуск монографии на казахском языке и проведение двух международных конференций по ESG-тематике. Результаты апробированы в сотрудничестве с МФЦА, использованы при составлении аналитического доклада по ЦА и внедрены в образовательную программу 8D04106 - Финансы.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Шетелдік тәжірибе негізінде негізгі реттеуші құралдар – ЕО таксономиясы, NFRD/CSRD директивалары және Қытай Халық Банкінің (PBoC) жасыл облигациялар классификаторы бейімделді, ESG бойынша негізгі анықтамалар нақтыланды. ESG тәуекелдерін бағалаудың көпөлшемді статистика мен регрессиялық талдауға негізделген модификацияланған кросс-факторлық моделі әзірленді. «Жасыл» экономика қалыптасып келе жатқан Қазақстан үшін бұл модель тұрақты қаржыландырудың стратегиялық талдау құралы бола алады, ол тұрақты қаржыландырудың басым бағыттарын айқындауға, қолдау қажет «жасыл» секторларды белгілеуге және қаржы жүйесіне ESG интеграциясының тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді. Үш кезеңнен тұратын модель әзірленді, оған жасанды интеллект көмегімен сарапшыларды басымдыққа қою, M-SWARA әдісінің кванттық-сфералық модификациясы және теңгерімді көрсеткіштер жүйесі аясында жобалық басымдықтарды WASPAS әдісімен ранжирлеу кіреді. Ғылыми жаңашылдық – факторлар арасындағы өзара байланыстарды объективті бағалауға мүмкіндік беретін гибридті кванттық-интеллектуалды модельді қолдануда. Тәжірибелік нәтижелерге «Қазақстанның жасыл қаржыландыру жол картасын» әзірлеу және бекіту, «Жасыл қаржы» пилоттық мобильді қосымшасын жасау, қазақ тілінде монография шығару және ESG тақырыбы бойынша екі халықаралық конференция өткізу жатады. Нәтижелер АХҚО-мен бірлесіп апробациядан өтті, Орталық Азия бойынша аналитикалық есепті дайындауда пайдаланылды және 8D04106 – «Қаржы» білім беру бағдарламасына енгізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели заключалась в определении практической значимости разработанных методик и инструментов для финансовой системы РК. Исследование показало высокий потенциал страны в развитии зелёных инвестиций: более 60 % ВВП формируется в секторах, требующих экологической модернизации. В процессе работы были выделены ключевые конструктивные и технико-экономические показатели, отражающие структуру, динамику и результативность этой трансформации. Механизмы трансформации включает внедрение принципов устойчивого инвестирования, цифровизация финансовых процессов, интеграция ESG-критериев в стратегическое управление. Разработанные инструменты - Дорожная карта, мобильное приложение «Зелёные финансы», методические рекомендации, модели VaR, CVaR, VaRESG, SWARA, TOPSIS и система ESG-скоринга - используются для анализа устойчивости и стратегического планирования. Апробация показала снижение потерь от рисков на 8-12 %, экономию капитала на 10-15 %, уменьшение дефолтности на 5-7 %. Цифровизация отчётности улучшила управленческие показатели. Мобильное приложение способствует просвещению населения. Результаты интегрированы в ОП 8D04106 «Финансы» курс «Зелёные финансы». Совокупный эффект оценивается как высокий, проект укрепил ESG-репутацию компаний и заложил основу для формирования РК как регионального хаба зелёных финансов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштер әзірленген әдістемелер мен құралдардың ҚР-ның қаржы жүйесі үшін практикалық маңызын айқындауға бағытталды. Зерттеу нәтижелері елдің жасыл инвестицияларды дамытудағы жоғары әлеуетін көрсетті: ЖІӨ-нің 60 %-дан астамы экологиялық жаңғыртуды қажет ететін салаларда қалыптасады. Жұмыс барысында осы трансформацияның құрылымын, динамикасын және тиімділігін бейнелейтін негізгі конструктивтік және технико-экономикалық көрсеткіштер анықталды. Трансформация тетіктеріне тұрақты инвестициялау қағидаттарын енгізу, қаржылық процестерді цифрландыру және ESG критерийлерін стратегиялық басқаруға интеграциялау жатады. Әзірленген құралдар - Жол картасы, «Жасыл қаржы» мобильді қосымшасы, әдістемелік ұсынымдар, VaR, CVaR, VaRESG, SWARA, TOPSIS модельдері және ESG-скоринг жүйесі тұрақтылықты талдау мен стратегиялық жоспарлауда қолданылады. Апробация нәтижелері тәуекелдерден болатын шығындарды 8-12%-ға төмендеткенін, капиталдың 10-15 %-ға үнемделгенін және дефолт деңгейінің 5-7%-ға азайғанын көрсетті. Есептілікті цифрландыру басқарушылық көрсеткіштерді жақсартты. Мобильді қосымша халықтың қаржылық және экологиялық сауаттылығын арттыруға ықпал етті. Нәтижелер 8D04106 «Қаржы» білім беру бағдарламасындағы «Жасыл қаржы» пәніне енгізілді. Жалпы әсер жоғары бағаланып, жоба компаниялардың ESG беделін нығайтып, Қазақстанның жасыл қаржы аймақтық хабы ретінде қалыптасуына негіз қалады.

Level of implementation (in Russian) : Результаты научного проекта внедрены на теоретическом, прикладном, образовательном и институциональном уровнях. Разработанные методики и инструменты ESG-финансирования применяются в деятельности AIFC GFC, где они использованы при подготовке аналитического доклада «State of Sustainable Finance in Central Asia» и формировании национальной «Дорожной карты зелёного финансирования РК (2025-2027 гг.)». Разработанное мобильное приложение «Зелёные финансы» прошло пилотное тестирование и используется для повышения финансовой и экологической грамотности студентов и специалистов. Акты внедрения утверждены на предприятиях АО страховая компания «НСК», АО «Экибастузская ГРЭС-2», ТОО Консультационный центр налогоплательщика «Алым», ТОО «Экохим», ТОО «Kanly Security». В образовательной сфере результаты интегрированы в программу 8D04106 - Финансы КазНУ им. аль-Фараби. На их основе разработан курсы «Зелёные финансы», применяемые при подготовке докторов PhD и магистрантов. Материалы проекта используются в диссертационных исследованиях и научных практиках докторантов.Таким образом, степень внедрения результатов оценивается как высокая: обеспечено практическое применение в корпоративном, образовательном и научно-аналитическом секторах, что подтверждает комплексную реализацию проекта и его вклад в развитие национальной системы устойчивого финансирования.

Level of implementation (in Kazakh) : Ғылыми жобаның нәтижелері теориялық, қолданбалы, білім беру және институционалдық деңгейлерде іске асырылды. ESG-қаржыландырудың әзірленген әдістемелері мен құралдары AIFC GFC қызметінде қолданылып, олар «State of Sustainable Finance in Central Asia» атты аналитикалық есепті дайындауда және «Қазақстан Республикасының жасыл қаржыландырудың ұлттық жол картасын (2025–2027 жж.)» қалыптастыруда пайдаланылды. «Жасыл қаржы» мобильдік қосымшасы пилоттық сынақтан өтіп, студенттер мен мамандардың қаржылық және экологиялық сауаттылығын арттыру мақсатында қолданысқа енгізілді. Енгізу актілері «Сақтандыру компаниясы “НСК”» АҚ «Екібастұз ГРЭС-2» АҚ, «Алым» Салық төлеушілерге кеңес беру орталығы» ЖШС, «Экохим» ЖШС және «Kanly Security» ЖШС кәсіпорындарында бекітілді. Білім беру саласында зерттеу нәтижелері әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың 8D04106 – «Қаржы» білім беру бағдарламасына интеграцияланды. Осы негізде PhD докторанттары мен магистранттарға арналған «Жасыл қаржы» курсы әзірленіп, оқыту процесінде қолданылады. Жоба материалдары докторанттардың диссертациялық зерттеулерінде және ғылыми тәжірибелерінде кеңінен пайдаланылады. Осылайша, нәтижелердің енгізілу деңгейі жоғары деп бағаланады: олар корпоративтік, білім беру және ғылыми-талдамалық секторларда табысты қолданылып, жобаның кешенді жүзеге асырылғанын және ұлттық тұрақты қаржыландыру жүйесін дамытуға қосқан үлесін айқын көрсетеді.

Efficiency (in Russian) : Эффективность устойчивого зелёного финансирования определяется способностью ESG-инструментов обеспечивать долгосрочный экономический рост, повышение социальной ответственности бизнеса. Корреляционный анализ выявил тесную связь между цифровизацией финансовых услуг и ростом операционной эффективности банков. Разработанная кросс-факторная модель ESG-рисков показала, что наибольшее влияние на устойчивость оказывает социальная компонента, что подчёркивает значение человеческого капитала. Разработанная трёхэтапная квантово-интеллектуальная модель AI + M-SWARA + WASPAS позволила определить ключевые факторы эффективности зелёных инвестиций, как техническую компетентность предприятий, диверсификацию источников финансирования и развитие цифровой инфраструктуры. Приложение «Зелёные финансы» и разработка Дорожной карты обеспечили практическую интеграцию ESG-принципов в экономику. Гармонизация национальной таксономии с европейскими стандартами снижает риски greenwashing и укрепляет доверие инвесторов. В условиях РК эффективность устойчивого финансирования проявляется через: развитие рынка зелёных облигаций; формирование национальной системы «зелёного таксономирования», рост интереса инвесторов к ESG-инициативам. Эффективность проявляется в росте прозрачности, инвестиционной привлекательности устойчивого зелёного финансирования и инновационного потенциала, обеспечивая РК роль регионального центра зелёных финансов ЦА.

Efficiency (in Kazakh) : Тұрақты жасыл қаржыландырудың тиімділігі ESG құралдарының ұзақ мерзімді экономикалық өсуді қамтамасыз ету және бизнестің әлеуметтік жауапкершілігін арттыру қабілетімен айқындалады. Корреляциялық талдау қаржылық қызметтердің цифрлануы мен банктердің операциялық тиімділігінің өсуі арасында тығыз байланысты анықтады. ESG тәуекелдерінің кросс-факторлық моделі тұрақтылыққа ең үлкен әсер ететін әлеуметтік компонентті көрсетті, бұл адами капиталдың маңыздылығын дәлелдейді. AI + M-SWARA + WASPAS негізіндегі үш кезеңді кванттық-интеллектуалды модель жасыл инвестициялардың тиімділігінің негізгі факторларын – кәсіпорындардың техникалық құзыреттілігін, қаржыландыру көздерінің әртараптандырылуын және цифрлық инфрақұрылымның дамуын айқындауға мүмкіндік берді. «Жасыл қаржы» мобильді қосымшасы мен Жол картасын әзірлеу ESG қағидаттарын экономикалық жүйеге тәжірибелік тұрғыда енгізуді қамтамасыз етті. Ұлттық таксономияны еуропалық стандарттармен үйлестіру greenwashing тәуекелдерін азайтып, инвесторлардың сенімін арттырды. Қазақстан жағдайында тұрақты қаржыландырудың тиімділігі келесі бағыттар арқылы көрінеді: жасыл облигациялар нарығын дамыту; ұлттық «жасыл таксономиялау» жүйесін қалыптастыру; инвесторлардың ESG бастамаларына деген қызығушылығының артуы. Тиімділік жасыл қаржыландырудың ашықтығының, инвестициялық тартымдылығының және инновациялық әлеуетінің артуы арқылы көрініс табады, бұл ҚР ОА-дағы жасыл қаржы аймақтық орталығы ретіндегі рөлін нығайтады.

Field of application (in Russian) : Результаты исследования имеют широкий спектр применения в сфере устойчивого финансирования и развития ESG-инструментов в РК. Разработанные в рамках проекта модели оценки и управления ESG-рисками, кросс-факторная и квантово-интеллектуальная методики анализа эффективности зелёных инвестиций, применимы в деятельности финансовых институтов, компаний реального сектора и регулирующих органов. Они могут использоваться при разработке механизмов ESG-риск-менеджмента, внедрении нефинансовой отчётности по международным стандартам GRI и IFRS S1/S2, а также в инвестиционном и стратегическом планировании компаний. Практические выводы исследования нашли отражение в Дорожной карте по развитию зелёного финансирования, в работе AIFC GFC, при подготовке международного отчёта State of Sustainable Finance in Central Asia (2024) и при реализации образовательных программ по направлению 8D04106 «Финансы» КазНУ им. аль-Фараби. Методологические подходы исследования могут быть использованы в научных и образовательных целях, а также в процессе внедрения инновационных цифровых инструментов - таких как мобильное приложение «Зелёные финансы», предназначенное для повышения финансовой грамотности и экологической ответственности населения. Результаты исследования обеспечивают практическую, нормативную и образовательную основу для развития национальной системы устойчивого финансирования, её гармонизации с международными стандартами и укрепления роли РК как регионального центра зелёных финансов ЦА.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері Қазақстан Республикасындағы тұрақты қаржыландыру және ESG құралдарын дамыту саласында кең ауқымды қолдануға ие. Жоба аясында әзірленген ESG тәуекелдерін бағалау мен басқару модельдері, кросс-факторлық және кванттық-интеллектуалды әдістемелер жасыл инвестициялардың тиімділігін талдауға мүмкіндік береді және олар қаржы институттарының, нақты сектор компанияларының және реттеуші органдардың қызметінде қолдануға жарамды. Бұл әдістер ESG тәуекел-менеджмент механизмдерін әзірлеуде, халықаралық GRI және IFRS S1/S2 стандарттарына сәйкес қаржылық емес есептілікті енгізуде, сондай-ақ компаниялардың инвестициялық және стратегиялық жоспарлауында пайдаланылуы мүмкін. Зерттеудің практикалық қорытындылары жасыл қаржыландыруды дамыту жөніндегі Жол картасында, AIFC GFC қызметінде, State of Sustainable Finance in Central Asia (2024) халықаралық есебінде және әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың 8D04106 «Қаржы» білім беру бағдарламасы шеңберіндегі оқу үдерісінде көрініс тапты. Зерттеудің әдіснамалық тәсілдері ғылыми және білім беру мақсаттарында, сондай-ақ халықтың қаржылық сауаттылығын және экологиялық жауапкершілігін арттыруға бағытталған «Жасыл қаржы» сияқты инновациялық цифрлық құралдарды енгізу барысында пайдаланылуы мүмкін. Зерттеу нәтижелері ұлттық тұрақты қаржыландыру жүйесін дамытуға, оны халықаралық стандарттармен үйлестіруге және ҚР ОА-дағы жасыл қаржы аймақтық орталығы ретіндегі рөлін нығайтуға арналған практикалық, нормативтік және білім беру негізін қамтамасыз етеді.