Inventory number IRN Number of state registration
0325РК00441 AP25795411-KC-25 0125РК00155
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 0
International publications: 0 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 0
Patents Amount of funding Code of the program
0 9953101 AP25795411
Name of work
Международная образовательная миграция казахстанских студентов: риски и пути решения
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Шнарбекова Меруерт Какпанбаевна
0
0
0
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Казахский национальный университет имени аль-Фараби"
Abbreviated name of the service recipient НАО "КазНУ им. аль-Фараби"
Abstract

Казахстанская молодежь на разных этапах образовательной миграции.

Білім беру көші-қонының әр түрлі кезеңіндегі қазақстандық жастар

Цель исследования - анализ образовательных планов и миграционных мотивов казахстанской молодежи и выявление социально-демографических особенностей их формирования.

Зерттеу мақсаты - қазақстандық жастардың білім беру жоспарлары мен көші-қон мотивтерін талдау және олардың қалыптасуының әлеуметтік-демографиялық ерекшелігін зерделеу.

В рамках исследования используются монографические, социологические и статистические методы анализа. - На основе монографического анализа системно изучены ранее проведенные исследования и научные направления по теме проекта. Определяются теоретическая основа исследования и миграционные мотивы молодежи Казахстана в разрезе социально-демографических характеристик. - Анализ статистических данных позволяет выявить динамику образовательной миграции молодежи и миграционное сальдо. - На основе социологических исследований изучается алгоритм формирования миграционных мотивов молодежи и проводится анализ шкалы их измерения. Систематизируются основные факторы, влияющие на миграционные мотивы. - На основе сравнительного анализа выявляются особенности структуры миграционных мотивов в разрезе различных социальных групп.

Зерттеу аясында монографиялық, әлеуметтанулық және статистикалық талдау әдістері қолданылады: - Монографиялық талдау барысында жоба тақырыбы бойынша бұрын жүргізілген зерттеулер мен ғылыми бағыттар жүйелі түрде талданады. Зерттеудің теориялық негізі мен Қазақстанда жастардың көші-қон мотивтерінің әлеуметтік-демографиялық ерекшелігі анықталады. - Статистикалық деректерді талдау негізінде жастардың білім беру көші-қон динамикасы мен сальдосы сараланады. - Әлеуметтанулық зерттеулер негізінде жастардың көші-қон мотивтерінің қалыптасу алгоритмі зерделенеді және оны өлшеу шкаласы талданады. Көші-қон мотивтеріне әсер ететін негізгі факторлар топтастырылады; - Салыстырмалы талдау негізінде көші-қон мотивтер құрылымы әр түрлі әлеуметтік топтар бойынша жүйеленеді.

Изучены теоретические основы исследования международных миграционных мотивов молодежи и проанализированы факторы, влияющие на них. Результаты исследования послужили основой для понимания алгоритма формирования миграционных мотивов и планов казахстанской молодежи в контексте образовательной миграции. Проанализирован процесс формирования миграционных установок молодежи с учетом влияния макро-, мезо- и микроуровневых факторов, а также возможностей и ограничений. Изучены миграционные мотивы и установки казахстанских старшеклассников в контексте международного образования. Полученные результаты позволяют оценить предпосылки и стремления к обучению за рубежом еще до поступления в университет. Изучена структура установок и мотивов к получению образования за границей, а также их особенности в разрезе социально-демографических групп. Поскольку предыдущие исследований по данной проблематике в основном проводились среди студентов вузов и молодых специалистов, результаты исследования среди учащихся старших классов, дополняют существующие исследования по международной образовательной миграции новыми эмпирическими данными. Изучение миграционных намерений старшеклассников имеет особое значение, поскольку именно в этот период начинают формироваться их устремления и первоначальные планы относительно выбора вуза и страны обучения, а также закладываются установки, определяющие будущие решения по образовательной миграции.

Жастардың халықаралық көші-қон мотивтерін зерттеу негіздемесі мен оған әсер ететін факторлар талданды. Зерттеу нәтижелері білім беру көші-қоны кезінде қазақстандық жастардың миграциялық мотивтері мен жоспарының қалыптасу алгоритмін тұжырымдауға негіз болады. Жастардың макро, мезо мен микро-факторлар ықпалы аясында және өз мүмкіндіктері мен шектеуліктерін ескере отырып көші-қон ұстанымдарының қалыптасу үдерісі сараланды. Қазақстандық жоғары сынып оқушыларының халықаралық білім беру көші-қон мотивтері мен ұстанымдары қарастырылды. Зерттеу нәтижелері университетке түскенге дейін шетелде оқу алғышарттары мен ынтасын бағалауға мүмкіндік береді. Шетелде білім алу мен көші-қон ұстанымдарының құрылымы мен әлеуметтік-демографиялық топтар бойынша ерекшелігі зерттелінді. Осы тақырыптағы зерттеулер көбіне ЖОО студенттері мен жас мамандар арасында жүргізілгендіктен, жоғары сынып оқушылары арасындағы зерттеу нәтижелері халықаралық білім беру көші-қонына қатысты бұрынғы зерттеулерді тың мәліметтермен толықтырады. Жоғары сынып оқушыларының көші-қон ұмтылыстарын зерттеу ерекше маңызға ие, себебі дәл осы кезеңде олардың жоғары оқу орны мен оқу елін таңдау бойынша ойлары мен бастапқы жоспарлары қалыптаса бастайды және білім беру көші-қон шешімдерін айқындайтын көзқарастар орнығады.

Основные конструктивные и технико-экономические показатели включают задачи и результаты исследования проекта. Полученные данные по изучению миграционных мотивов казахстанской молодежи и предпосылок невозвратной миграции применимы в работе заинтересованных ведомств, осуществляющих мониторинг образовательной и молодежной миграции. Результаты исследования факторов, влияющих на образовательные миграционные мотивы и их формирование, служат основой для разработки стратегии стимулирования возвращение молодежи в страну после окончания обучения за рубежом.

Негізгі конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштер жоба аясында жүргізілген зерттеудің міндеттері мен нәтижелерін қамтиды. Қазақстандық жастардың көші-қон мотивтерін талдау мен қайтарымсыз көші-қон алғышарттарын саралау бойынша алынған зерттеу нәтижелері білім беру мен жастар көші-қонын бақылайтын мүдделі тараптар жұмысында қолдануға бағытталған. Білім беру көші-қон мотивтеріне әсер ететін факторларды және олардың қалыптасуын зерттеу нәтижелері шетелде білім алғаннан кейін жастардың елге оралуын ынталандыру стратегиясын жобалауға негіз болады.

Исследование позволяет оценивать предпосылки безвозвратной миграции молодежи на основе глубокого понимания процесса формирования миграционных мотивов. Полученные результаты имеют важное значение для разработки и совершенствования миграционных программ, направленных на измерение миграционных мотивов и снижение рисков безвозвратной образовательной миграции среди молодежи.

Зерттеу жастардың көші-қон мотивтерінің қалыптасу үдерісін терең түсіну арқылы қайтарымсыз көші-қон алғышарттарын бағалауға мүмкіндік береді. Алынған нәтижелер жастардың көші-қон мотивтерін өлшеу мен қайтарымсыз білім беру көші-қон тәуекелдерін азайтуға ықпалдасатын көші-қон бағдарламаларын әзірлеу мен жетілдіруде өзекті болып табылады.

Результаты исследования могут быть использованы при проведении профориентационной работы старшеклассников о возможностях получения образования в стране и за рубежом. Будут полезны при создании и расширении совместных инициатив между школами и высшими учебными заведениями. Результаты и данные исследования также могут быть применены в работе управления мониторинга молодежной миграции и комиссий, осуществляющих отбор кандидатов на международные стипендии; в преподавании образовательных программах "социология миграции", "социология образования", а также в инициативах по развитию и укреплению патриотизма. Методология исследования может быть применена в последующих работах для выявления динамики миграционных мотивов молодежи.

Зерттеу нәтижелері жоғары сынып оқушылары арасында елімізде және шетелде білім алу мүмкіндігі туралы ақпараттандыру және кәсіби бағдарлау жұмыстарын жүргізуде қолданыс таба алады. Мектеп пен жоғары оқу орны арасында бірлескен бастамаларды құру және кеңейтуде пайдалы болады. Зерттеу нәтижелері мен деректері жастар көші-қонын бақылайтын мүдделі басқармалар мен халықаралық стипендияға үміткерлерді саралайтын комиссия жұмысында, "көші-қон әлеуметтануы", "білім беру әлеуметтануы" секілді білім беру бағдарламаларын оқытуда, патриотттық бастамаларды арттыру мен нығайту бастамалары аясында қолданылуына болады. Зерттеу әдіснамасы кейінгі зерттеулерде жастардың көші-қон мотивтерін өзгеру динамикасын айқындауда қолданыс таба алады.

UDC indices
314.74
International classifier codes
04.51.47;
Key words in Russian
высшее образование; образовательная миграция; миграционные мотивы; молодежь; безвозвратная миграция;
Key words in Kazakh
жоғары білім беру; білім беру көші-қоны; көші-қон мотивтері; жастар; қайтарымсыз көші-қон;
Head of the organization Ибраимов Маргулан Касенович Phd / доцент
Head of work Шнарбекова Меруерт Какпанбаевна Доктор PhD / ассоциированный профессор (доцент)