Inventory number IRN Number of state registration
0225РК00526 BR21882122-OT-25 0123РК01214
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Заключительный Gratis Number of implementation: 5
Implemented
Publications
Native publications: 54
International publications: 36 Publications Web of science: 18 Publications Scopus: 32
Number of books Appendicies Sources
8 56 2154
Total number of pages Patents Illustrations
3072 1 696
Amount of funding Code of the program Table
1461113849.33 Ф.1225 337
Code of the program's task under which the job is done
01
Name of work
Устойчивое развитие природно-хозяйственных и социально-экономических систем Западно-Казахстанского региона в контексте зеленого роста: комплексный анализ, концепция, прогнозные оценки и сценарии
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Fundamental Другая (укажите)
Report authors
Аскарова Маулкен Акишовна , Актымбаева Алия Сагындыковна , Инелова Зарина Аркенжановна , Курманбаева Меруерт Сакеновна , Ерқос Айнұр , Жасұзақ Мұхтар Сакенұлы , Алимкулов Саят Курбанбаевич , Махмудова Ляззат Камаловна , Нұрқызы Динара , Мырзахметов Ахан Бакытович , Сапарова Асел Александровна , Баспакова Гаухар Рахметуллаевна , Талипова Эльмира Кайратовна , Нурбацина Алия Аспандияровна , Смагулов Жанибек Жуннусович , Кулебаев Кайрат Муратович , Загидуллина Альфия Радифовна , Достаева Айгерим Жакипбаевна , Исақан Гүлсайра , Биримбаева Ляззат Муратбековна , Надралиев Ануар , Базарбек Айдана Тастанқызы , Сайлаубек Ақгүлім Мұхтарбекқызы , Салаватова Жанат Талаповна , Курманбеков Бахыт Амирбекович , Иранбек Самат Әділханұлы , Чередниченко Владимир Сергеевич , Чередниченко Александр Владимирович , Нысанбаева Айман Сагынбаевна , Абиева Жаныл Кабыкеновна , Омербаева Нурайлым Саматкызы , Саиров Серик Бияхметович , Абаев Нурлан Нусипбаевич , Алимбаева Данара Кизатовна , Елтай Айзат Ғалиқызы , Ракишев Диас Биахметович , Сырлыбекқызы Самал , Курбаниязов Абилгазы Коптилеуович , Койбакова Сымбат Еламановна , Завьялов Петр Олегович , Қожахмет Қосарбай Әбдірахманұлы , Костяной Андрей Геннадьевич , Тайжанова Ляйлим Сабитаевна , Алтыбаева Жансауле Кыдыргалиевна , Сотников Евгений Владимирович , Смоляр Владимир Александрович , Мирошниченко Оксана Леонидовна , Аденова Динара Киызбаевна , Рахимова Валентина Станиславовна , Искандеров Рустам Русланович , Нурпеисов Рауан Ахметович , Умаров Тимур Садыкович , Рахметов Иса Канатович , Сембаев Дәулет Біржанұлы , Пачикин Константин Михайлович , Шарыпова Татьяна Михайловна , Сонгулов Ерсултан Ержанович , Молчанова Екатерина Дмитриевна , Ершибулов Азамат Кайратович , Сергалиев Нурлан Хабибуллович , Ахмеденов Кажмурат Максутович , Сарсенова Бибигул Балгабаевна , Имашев Эдуард Жусупович , Какишев Мурат Галиханович , Махамбетов Мурат Жаракович , Ахмеденова Саягуль Гусмановна , Искалиев Динмухамед Жумабаевич , Рамазанов Серик Кишбекович , Қабдрахимов Әліби Асқарұлы , Асылбекова Сауле Жангировна , Исбеков Куаныш Байболатович , Мухрамова Алёна Александровна , Болатбекова Замира Тураровна , Мажибаева Жанара Омирбековна , Молдрахман Айдана Советғалиқызы , Сансызбаев Ербол Турсынбекович , Умиртаева Арайлым Усеновна , Минат Арғынбек , Долгополова Светлана Юрьевна , Садырбаева Наталья Николаевна , Кадимов Ерболат Латифович , Туменов Артур Насибуллаулы , Ким Аркадий Игнатьевич , Пилин Дмитрий Валерьевич , Оськина АЛЕКСАНДРА Александровна , Утеулиев Тасмаганбет Арепбаевич , Сулейменов Салауат Биляшевич , Нұрұлы Елдар , Қалиева Аида Болатханқызы , Сапиева Акмарал Женисбаевна , Дәулетханова Еркежан Рұсланқызы , Кадимов Бейбут Латифович , Ахметова Сания Тимуровна , Нүсіліп Ақдәулет Рахымұлы , Серікбай Аружан Маратқызы , Тулеуов Асылан Мухамбетович , Серікбай Нұрғалым , Тілләкәрім Түрсын Адамбекқызы , Исламгулова Анастасия Фаритовна , Ситпаева Гульнара Токбергеновна , Димеева Лилия Аминовна , Нурашов Сатбай Бакытбаевич , Рахимова Елена Владимировна , Пермитина Валерия , Саметова Эльмира Сайлаухановна , Малахов Дмитрий Викторович , Кадырбеков Рустем Хасенович , Дуйсебаева Татьяна Николаевна , Нехаева Анна Александровна , Скоринцева Ирина Борисовна , Токбергенова Айгул Абдугаппаровна , Басова Татьяна Анатольевна , Алдажанова Гульнар Булатовна , Тугельбаев Санат Саяхметович , Салмұрзаұлы Руслан , Шәкен Айман Шәкенқызы , Кудерин Аманжол Алимжанович , Дуйсенбаев Салават , Зулпыхаров Канат Базарбаевич , Рыскельдиева Айжан Муратовна , Мусагалиева Айжан Ниазбековна , Киясова Лаззат Шомуовна , Акмолдаева Базар Кадыралиевна , Давлеткалиев Бауыржан Шынбергенұлы , Бакирбаева Перизат Алимхановна , Тұрымтаев Жанарыс , Калиева Дамира Медетқызы , Сатвалдиев Бағдат Талғатұлы , Асанбаева Айсара Әлібекқызы , Кадылбеков Мадияр Кайратович , Жусупова Рая Калмурзаевна , Шакиева Татьяна Владимировна , Кулахметова Гульбарам Амантаевна , Асипова Жанна Медеуовна , Кошкимбаева Умит Толеуқызы , Бейсембинова Ардак , Молдагалиева Айтолкын Есенкуловна , Сарыбаев Едил Саутович , Иманбекова Багдагуль Толендиевна , Әлімбай Алмас Медетжанұлы , Есенов Мейржан Нурланович , Артемьев Александр Михайлович , Байбуриев Руслан Муратович , Бейсахмет Азамат Алматұлы , Моминов Серик , Павличенко Людмила Михайловна , Рысмагамбетова Айна Акановна , Жанабаева Жанара Ануарбеккызы , Хамит Нұржан Ержанұлы , Мусина Айнур Каировна , Маштаева Шамшагул Ибрагимовна , Медеу Али-Хан Ахметқалұлы , Иванов Владимир Александрович , Исалдаева Сабира Жунисовна , Исмаил Гүлім Жарасқызы , Сальников Виталий Григорьевич , Таланов Евгений Александрович , Полякова Светлана Евгеньевна , Ульман Александр Абрумович , Тажибаева Тамара Лашкаровна , Кауазов Азамат Маратович , Турсумбаева Мадина Оразгазиевна , Раймбекова Жанар Туймебайкызы , Мусралинова Гульнур Турарбековна , Нюсупова Гульнара Нурмухамедовна , Келинбаева Роза Жармухаметовна , Кожахметов Базаралы Токтарович , Калиаскарова Зауре Карымсаковна , Кенеспаева Лаура Байырбеккызы , Тажиева Дамира Абдигафаровна , Орынбасарова Гулнар Орынбасаровна , Айдарханова Гаухар Берікқызы , Аубакирова Гаухар Болатовна , Жақыпбек Абзал Мәуленұлы , Базарбаева Турсынкул Аманкельдиевна , Мұқанова Гүлжанат Амангелдіқызы , Шимшиков Батыргельды Ерденович , Тукенова Зульфия , Какимжанов Еркин Хамитович , Курбанова Лаура Сериковна , Керимкулова Айгерим Бериковна , Хамитова Корлан Кадырбековна , Ошақбай Айту Айдарұлы , Қырғызбай Құдайберген Талғатұлы , Сарсенбаева Гулмира , Әлимұратқызы Айтолқын , Оракова Гульнар , Байжанова Алтынай , Сақыпбек Мереке Аманжолқызы , Мухтаров Улан Байтурсынович , Сатыбалдиева Гульмира Калмашевна , Алчимбаева Жанар , Асанова Гульжан Зарубековна , Смаилов Абылай Маманович , Бауыржан Ұлмира Бауыржанқызы , Жакупова Акнур Сериковна , Біләлов Бекзат Мұратұлы , Ахметова Райбану Ерлановна , Ермек Нәзерке Еркінқызы , Кисебаев Даулет Курмангазыевич , Насырова Манзура Садыкжановна , Уваров Владимир Николаевич , Серікбекұлы Асхат , Унербаева Дана Бахитовна , Жуматаев Серик Муратович , Койчубаева Диана Сергеевна , Ciarelli Giancarlo , Қанай Мақпал , Mykhnenko Vlad , Альжанов Ойрат Муратович , Рүстем Дархан Әзімханұлы , Волосатов Антон Константинович , Манапов Сапаргали Турсынгалиевич , Мустафаев Мустафа Гылман оглы , Көшім Әсима Ғалымжанқызы , Тургумбаев Ахан Аскарович , Веселова Полина Васильевна , Турсунова Айсулу Алашевна , Альжанова Фарида Газизовна , Чуланова Зауре Казбековна , Тлеубердинова Айжан Тохтаровна , Нурланова Наиля Капеновна , Бримбетова Нурсауле Жанахметовна , Сатпаева Зайра Тулегеновна , Кангалакова Дана Муратбековна , Османов Жасым Джафарович , Сапарбек Нургул Курмановна , Поветкин Рустам Дмитриевич , Есжанова Айнур Сериковна , Садыкова Алтын Ерсаиновна , Жандарбекова Айнаш Мергазиновна , Нурланов Ильясхан Нурланұлы , Ермекбаев Берик Серикович , Омарова Перизат Танирбердиевна , Хазирова Мөлдір Жангелдіқызы , Медеу Акназар Али-Ханулы , Әбуғали Дарын Фархатұлы , Асен Нұрдана Қабылқызы , Толеков Зангар Алим , Абилганиев Дарын Бакытжанович , Амангазиева Улдарина Талгатқызы , Кайранбаева Гаухар Куатовна , Өтепова Айсұлу Айболатқызы , Жумабеков Бауыржан Надырбекович , Бураков Михаил Максимович ,
0
7
36
5
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Казахский национальный университет имени аль-Фараби"
Abbreviated name of the service recipient НАО "КазНУ им. аль-Фараби"
Abstract

Природные, антропогенные и социально-экономические системы Западно-Казахстанского региона (ЗКР)

Батыс Қазақстан өңірінің (БҚӨ) табиғи, антропогендік және әлеуметтік-экономикалық жүйелері.

Проведение комплексных исследований по обеспечению УР природно-хозяйственных и социально-экономических систем ЗКР в контексте зеленого роста.

БҚӨ-нің табиғи-шаруашылық және әлеуметтік-экономикалық жүйелерінің тұрақты дамуын қамтамасыз ету бойынша кешенді зерттеулер жүргізу.

Аналитические, сравнительно-географические, описательные, корреляционные, регрессионные и факторные; гидрологические, почвенно-геохимические и токсикологические; ГИС- и ДЗЗ-моделирование; социологические опросы; сценарное прогнозирование. Использованы теоретические и эмпирические методы, полевые и лабораторные исследования, статистические модели и интегральные оценки устойчивости.

Аналитикалық, салыстырмалы-географиялық, сипаттамалық, корреляциялық, регрессиялық және факторлық талдау; гидрологиялық, топырақ-геохимиялық және токсикологиялық әдістер; ГАЖ- және ЖҚЗ-модельдеу; социологиялық сауалнамалар; сценарийлік болжау. Теориялық және эмпирикалық әдістер, далалық және зертханалық зерттеулер, стат. модельдер мен тұрақтылықтың интегралды бағалау тәсілдері.

Результаты работы: выполнены комплексные оценки современного состояния природно-ресурсного потенциала, климатических и гидрологических условий, биоразнообразия суши и моря, состояния атмосферного воздуха, почв и водных ресурсов. Сформирована единая цифровая информационно-аналитическая база данных (ИАБД) и ГИС-платформа, включающая более 70 тематических информационно-оценочных карт и интегральных индексов устойчивости. Научная новизна: разработана методика комплексной оценки устойчивости природно-хозяйственных систем ЗКР с учётом климатических и антропогенных факторов. Впервые сформированы региональные интегральные индексы устойчивости, объединяющие природные, экологические и социально-экономические показатели. Создана и внедрена цифровая платформа WestKaz-DataBase.KazNU.kz, обеспечивающая открытый доступ к данным, картам и аналитическим материалам программы. Разработаны сценарии «зеленого роста» и устойчивого туризма.

Жұмыстың нәтижелері: табиғи-ресурстық әлеуеттің, климаттық және гидрологиялық жағдайлардың, құрлық пен теңіз биоәртүрлілігінің, атмосфералық ауаның, топырақ пен су ресурстарының қазіргі жағдайына кешенді бағалау жүргізілді. 70-тен астам тақырыптық ақпараттық-бағалау карталары мен тұрақтылықтың интегралды индекстерін қамтитын бірыңғай цифрлық ақпараттық-талдамалық деректер базасы (АТДБ) мен ГАЖ-платформа құрылды. Ғылыми жаңалығы: климаттық және антропогендік факторларды ескере отырып, Батыс Қазақстан өңірінің табиғи-шаруашылық жүйелерінің тұрақтылығын кешенді бағалау әдістемесі әзірленді. Алғаш рет табиғи, экологиялық және әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді біріктіретін өңірлік интегралды тұрақтылық индекстері қалыптастырылды. Бағдарлама деректеріне, карталарына және талдамалық материалдарына ашық қолжетімділікті қамтамасыз ететін WestKaz-DataBase.KazNU.kz цифрлық платформасы жасалып, енгізілді. «жасыл өсім» және тұрақты туризм сценарийлері әзірленді.

Проведён комплексный учёт ключевых неопределённостей при формировании современного и прогнозного состояния природных ресурсов и уровня Каспийского моря с учётом влияния климатических и антропогенных факторов. Определены основные характеристики и выявлены причины изменений водных, растительных, почвенных и животного фондов Западно-Казахстанского региона на основе анализа социально-демографических показателей и индикаторов ЦУР.

Климаттық және антропогендік факторлардың әсерін ескере отырып, табиғи ресурстар мен Каспий теңізі деңгейінің қазіргі және болжамдық жағдайларын қалыптастырудағы негізгі белгісіздіктер кешенді түрде есепке алынды. Әлеуметтік-демографиялық көрсеткіштер мен ТДМ индикаторлары негізінде Батыс Қазақстан өңірінің су, өсімдік, жануар және топырақ қорының негізгі сипаттамалары анықталып, олардың өзгеру себептері талданды.

Разработаны рекомендации для УР природно-хозяйственных и социально-экономических систем ЗКР для последующего внедрения

БҚӨ-нің табиғи-шаруашылық және әлеуметтік-экономикалық жүйелерінің тұрақты дамуын қамтамасыз ету бойынша ұсыныстар әзірленіп, оларды енгізу көзделген.

Результаты обеспечивают основу для внедрения цифрового мониторинга и «зеленых» технологий в регионе, позволяют повысить качество среды и уровень здоровья населения.

Зерттеу нәтижелері өңірде цифрлық мониторинг пен «жасыл» технологияларды енгізудің негізін құрайды, бұл қоршаған ортаның сапасын және халықтың өмір сүру деңгейі мен денсаулығын арттыруға мүмкіндік береді.

Управленческие, проектные и научно-исследовательские организации.

Басқарушылық, жобалық және ғылыми-зерттеу ұйымдары.
UDC indices
504.062:338.43(574)
International classifier codes
39.01.21; 87.35.91;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
Природно-ресурсный потенциал; Водные ресурсы; Подземные воды; Рыбные ресурсы; Климатический потенциал; Каспийское море; Информационно-аналитическая база данных; Гис-технологии; Устойчивое развитие;
Key words in Kazakh
Табиғи-ресурстық әлеует; Су ресурстары; Жерасты сулары; Балық қоры; Климаттық әлеует; Каспий теңізі; Ақпараттық-талдамалық деректер базасы; ГИС-технологиялар; Табиғатты тиімді пайдалану;
Head of the organization Ибраимов Маргулан Касенович PhD / ассоциированный профессор (доцент)
Head of work Аскарова Маулкен Акишовна д.г.н. / доцент экологии
Native executive in charge Актымбаева Алия Сагындыковна Ассоциированный профессор