Inventory number IRN Number of state registration
0325РК00251 AP23488712-KC-25 0124РК00772
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 16
International publications: 0 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 0
Patents Amount of funding Code of the program
0 28500746 AP23488712
Name of work
Повседневность малых и моногородов Независимого Казахстана (на примере Восточного региона)
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Уалтаева Алтын Слямкайдаровна
0
0
2
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт истории и этнологии им.Ч.Ч.Валиханова"
Abbreviated name of the service recipient РГП на ПХВ "ИИЭ" КН МОН РК
Abstract

Этно-демографическая и социокультурная повседневность малых и моногородов Независимого Казахстана

Тәуелсіз Қазақстанның шағын және моноқалаларының этнодемографиялық және әлеуметтік-мәдени тұрмысы.

Комплексное и всестороннее исследование этно-демографической и социокультурной повседневности в малых и моногородах Независимого Казахстана на примере Восточного региона, а также анализ эффективности результатов реализации государственных программ поддержки этих городов и влияние на улучшение самочувствия населения, особенностей и феномена их жизни

Шығыс өңірінің мысалында Тәуелсіз Қазақстанның шағын және моноқалаларындағы этнодемографиялық және әлеуметтік-мәдени тұрмыстық жағдайды жан-жақты және кешенді зерттеу, сондай-ақ осы қалаларды қолдау жөніндегі мемлекеттік бағдарламаларды іске асырудың тиімділігіне талдау жасау және халықтың әл-ауқатын жақсартуға әсері, олардың өмір сүру ерекшеліктері мен құбылыстарын жақсартуға ықпал ету.

В рамках исследования применены различные методы. На основе исторического метода проведен анализ и классификация источниковой, историографической базы по теме. В рамках научных командировок провели синхронизацию и статистический анализ повседневных процессов в малых и моногородах. При проведении социологического опроса использовались методы рандомной выборки данных и выбора респондентов, обработка полученных результатов начата в программе для статистического анализа IBM SPSS Statistics.

Зерттеу барысында түрлі әдістер кешені қолданылды. Тарихи әдіс негізінде тақырып бойынша дереккөз бен тарихнамалық негізге талдау жасалып, топтастырылды. Ғылыми сапарлар аясында біз шағын және моноқалалардағы күнделікті процестерді синхрондау және статистикалық талдауды жүзеге асырдық. Әлеуметтанулық сауалнаманы жүргізу кезінде респонденттерді кездейсоқ іріктеу әдістері қолданылды және алынған нәтижелерді IBM SPSS Statistics статистикалық талдау бағдарламасында өңдеу жұмыстары басталды.

В ходе реализации проекта собран и обрабатывается огромный пласт архивных материалов в рамках научных командировок в г. Москва (РФ), Семей (РК) и малые и моногорода Абайской области (Аягоз, Шар, Курчатов, а также Калбатау). Были изучены материалы архивов, выявлен широкий спектр историографического материала в библиотеках, также впервые проведен анализ итогов государственных программ поддержки этих городов и влияние на улучшение самочувствия населения, особенностей их жизни в период Независимости на основе социологического опроса. Составляется анализ процессов адаптационной и психологической привлекательности жизни в малых и моногородах в сравнении с крупными городами и сельской местностью, проведен опрос 200 человек по 5 блокам вопросов на казахском и русском языках от жителей малых и моногородов Восточного региона. Опубликовано 4 статьи в рецензируемых отечественных изданиях, рекомендованных КОКНВО, проведена Международная научно-практическая конференция "Повседневность малых и моногородов Независимого Казахстана: проблемы и перспективы", издан сборник материалов, проведен методологический семинар, работа которых освещена в СМИ.

Жобаны іске асыру барысында Мәскеу (РФ), Семей (ҚР) қалаларына және Абай облысының шағын және моноқалаларына (Аягөз, Шар, Курчатов, сондай-ақ Қалбатау) ғылыми іссапарлар шеңберінде мұрағаттық материалдардың орасан зор қабаты жиналып, өңделуде. Мұрағат материалдары зерделенді, кітапханаларда тарихнамалық материалдардың кең спектрі анықталды, сондай-ақ алғаш рет осы қалаларды қолдаудың мемлекеттік бағдарламаларының қорытындыларына талдау жүргізілді және әлеуметтік сауалнама негізінде халықтың әл-ауқатын, Тәуелсіздік кезеңіндегі олардың өмір сүру ерекшеліктерін жақсартуға әсері жүргізілді. Ірі қалалармен және ауылдық жерлермен салыстырғанда шағын және моноқалалардағы өмірдің бейімделу және психологиялық тартымдылық процестеріне талдау жасалады, Шығыс өңірдің шағын және моноқалаларының тұрғындарынан қазақ және орыс тілдеріндегі 5 сұрақ блогы бойынша 200 адамға сауалнама жүргізілді. ҒЖБССҚК ұсынған рецензияланатын отандық басылымдарда 4 мақала жарияланды, "Тәуелсіз Қазақстанның шағын және моноқалаларының күнделікті өмірі: мәселелері мен болашағы" атты Халықаралық ғылыми-практикалық конференция өткізілді, материалдар жинағы жарық көрді, әдіснамалық семинар өткізілді, олардың жұмысы БАҚ-та жарияланды.

Исследование проблемы позволит лучше осветить этно-демографическую и социокультурную повседневность жителей малых и моногородов Независимого Казахстана, также даст возможность проанализировать на основе социологического опроса, изучения архивного и историографического материала эффективность результатов реализации государственных программ поддержки городов и влияние на улучшение самочувствия населения, особенностей их жизни. В заключении реализации проекта у исследовательской группы будет возможность научно обосновать и предложить государственным органам программу позитивного развития малых и моногородов на основе научного анализа и обработки полученных в ходе исследования данных. Результаты исследования имеют значимость. в национальном и международном масштабе, поскольку внесут вклад в теорию и практику изучения урабанизационных процессов в Республике Казахстан.

Мәселені зерттеу Тәуелсіз Қазақстанның шағын және моноқалалары тұрғындарының этнодемографиялық және әлеуметтік-мәдени тұрмысын жақсырақ көрсетуге мүмкіндік береді, сондай-ақ, әлеуметтік сауалнама негізінде гі талдаулар, архив және тарихнамалық материалдарды сараптау қалаларды қолдаудың мемлекеттік бағдарламаларын іске асыру нәтижелерінің тиімділігі және халықтың әл-ауқатын арттыруға әсері мен олардың өмір сүру ерекшеліктерін анықтауға жол ашады. Жобаны аяқтаған кезде зерттеу тобына ғылыми талдау және зерттеу барысында алынған мәліметтерді өңдеу негізінде шағын және моноқалаларды қарқынды дамыту бағдарламасын ғылыми негіздеу және мемлекеттік органдарға ұсыну мүмкіндігі беріледі.

Исследование этно-демографической и социокультурной повседневности жителей малых и моногородов Независимого Казахстана, будет внедрено на основе анализа эффективности результатов реализации государственных программ поддержки этих городов и влияние на улучшение самочувствия населения, классификации динамики качественного и количественного состава населения, анализа естественное воспроизводства и миграционной активности горожан на основе статистических данных, динамики состояния этно-демографического и социокультурного состояния в малых и моногородах Восточного региона и использовано в дальнейших исследованиях сотрудников государственных органов, научных Институтов, а также в системе среднего и высшего образования.

Тәуелсіз Қазақстанның шағын және моноқалалары тұрғындарының этнодемографиялық және әлеуметтік-мәдени күнделікті өмірін зерттеу осы қалаларды қолдау жөніндегі мемлекеттік бағдарламаларды іске асырудың тиімділігін және олардың жағдайын жақсартуға әсерін талдау негізінде жүзеге асырылатын болады. халықтың сапалық және сандық құрамының динамикасын жіктеу, статистикалық мәліметтер негізінде қала тұрғындарының табиғи ұдайы өндірісі мен көші-қон белсенділігін талдау, Шығыс өңірінің шағын және моноқалаларындағы этнодемографиялық және әлеуметтік-мәдени жағдайының динамикасы және пайдаланылған мемлекеттік органдардың, ғылыми институттардың, сондай-ақ орта және жоғары білім беру жүйесіндегі қызметкерлердің одан әрі зерттеулеріндде көрініс табады.

Эффективность работы заключается в переосмыслении роли малых и моногородов как индустриальных, промышленных, социокультурных центров, в перспективе которые могут взять на себя инфраструктуру мега городов, что приведет к этно-демографическому росту, стабильности экономических показателей, социокультурному развитию населения на современном этапе

Жұмыстың тиімділігі шағын және моноқалалардың болашақта этнодемографиялық өсімге, тұрақтылыққа әкелетін мега-қалалардың инфрақұрылымын өз қолына ала алатын өнеркәсіптік, өндірістік, әлеуметтік-мәдени орталықтар ретіндегі рөлін қайта қарастыруда. экономикалық көрсеткіштердің, және қазіргі кезеңдегі халықтың әлеуметтік-мәдени дамуына негізделеді.

По результатам исследования на основе научного анализа и обработки полученных данных, возможно научно обосновать и предложить государственным органам программу позитивного развития малых и моногородов. Результаты исследования могут быть включены в учебный процесс при разработке курсов для высших учебных заведений, что расширит содержание учебников и учебных пособий не только школ, но и высших учебных заведений. Научные результаты могут быть внедрены при подготовке учебных образовательных программ для магистрантов по исторической демографии, урбанизации, истории межнациональных отношений, политических и этнополитических процессов, а также в сфере подготовки высококвалифицированных специалистов.

Зерттеу нәтижелері бойынша ғылыми талдау және алынған мәліметтерді өңдеу негізінде шағын және моноқалаларды оңды дамыту бағдарламасын ғылыми негіздеуге және мемлекеттік органдарға ұсынуға болады. Зерттеу нәтижелерін жоғары оқу орындарына арналған курстарды әзірлеу кезінде оқу үдерісіне енгізуге болады, бұл тек мектептерге ғана емес, сонымен қатар жоғары оқу орындарына арналған оқулықтар мен оқу-әдістемелік құралдардың мазмұнын кеңейтуге мүмкіндік береді. Ғылыми нәтижелер магистранттарға тарихи демография, урбанизация, ұлтаралық қатынастар тарихы, саяси және этносаяси процестер бойынша білім беру бағдарламаларын дайындауда, сондай-ақ жоғары білікті мамандарды даярлау саласында жүзеге асырылуы мүмкін.

UDC indices
94
International classifier codes
03.20.00;
Key words in Russian
малый город; моногород; повседневность; население; демографические процессы; миграции; социальная структура; занятость населения; инфраструктура; психологическое самочувствие;
Key words in Kazakh
шағын қала; моноқала; күнделікті өмір; халық; демографиялық процестер; көші-қон; әлеуметтік құрылым; жұмысқа орналастыру; инфрақұрылым; психологиялық әл-ауқат;
Head of the organization Кабульдинов Зиябек Ермуханович Доктор исторических наук / профессор
Head of work Уалтаева Алтын Слямкайдаровна Кандидат исторических наук / ассоциированный профессор