The object of research, development or design (in Russian) : Конструкционные реакторные материалы, бериллид титана, газовыделение трития и гелия, цементные материалы, нейтронное поле реактора, аустенитные стали, актиниды, ядерные реакции

The object of research, development or design (in Kazakh) : Құрылымдық реактор материалдары, титан бериллиді, тритий мен гелийдің газ бөлінуі, цемент материалдары, реактордың нейтрондық өрісі, аустениттік болаттар, актинидтер, ядролық реакциялар

Aim of work (in Russian) : Проведение реакторных исследований, направленных на обеспечение безопасной эксплуатации перспективных ядерных и термоядерных энергетических установок

Aim of work (in Kazakh) : Перспективті ядролық және термоядролық энергетикалық қондырғыларды қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз етуге бағытталған реакторлық зерттеулер жүргізу

Методы исследования (на русском) : гамма-спектрометрия, метод нейтронной радиографии, просвечивающая электронная микроскопия, метод Монте-Карло, рентгенографическая дифрактометрия, энергодисперсионная спектрометрия, математическое моделирование, метод времени пролета

Методы исследования (на казахском) : гамма-спектрометрия, нейтрондық радиография әдісі, өтпелі электрондық микроскопия, Монте-Карло әдісі, рентгенографиялық дифракто

Obtained results and novelty (in Russian) : Установлены особенности начальных стадий высокотемпературной коррозии бериллида титана Be12Ti после нейтронного облучения в паро-аргоновой среде. Проведены оценки количества трития в алюминиевых фольгах после облучательных экспериментов. Проведен численный подбор аррениусовских параметров для коэффициента диффузии трития, исходя из сопоставления расчётного и экспериментально определенного потоков трития из образцов литиевой керамики. Представлены методика и результаты обработки сигналов со сцинтилляционных детекторов, полученных в измерениях нейтронного поля вокруг исследовательского реактора ВВР-К. Показано, что нейтронное облучение стали 12Х18Н10Т в реакторе БН-350 приводит к снижению устойчивости пассивационного слоя и изменению механизма питтинговой коррозии. Результаты ресурсных испытаний конструкционных реакторных материалов показали, что физико-механические характеристики исследуемых сталей обеспечивают возможность длительного сопротивления механическому разрушению. Получены новые экспериментальные данные об угловой анизотропии нейтронов и гамма-квантов по отношению к оси деления для случая бинарного деления актиноидов быстрыми нейтронами. Получены новые экспериментальные данные по сечениям реакций (n,α) на стабильных ядрах, инициированных быстрыми и резонансными нейтронами.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Берілий-титан Be₁₂Ti қосылысының бу-аргон ортасында нейтронмен сәулеленуден кейінгі жоғары температуралы коррозиясының бастапқы сатыларының ерекшеліктері анықталды. Сәулелену эксперименттерінен кейін алюминий фольгаларындағы тритий мөлшері бағаланды. Литий керамика үлгілерінен тритий ағынының есептік және эксперименттік мәндерін салыстыру негізінде тритийдің диффузия коэффициентінің Аррениус параметрлері сандық түрде таңдап алынды. ВВР-К зерттеу реакторының айналасындағы нейтрондық өрісті өлшеу кезінде сцинтилляциялық детекторлардан алынған сигналдарды өңдеу әдістемесі мен нәтижелері ұсынылды. БН-350 реакторында 12Х18Н10Т болатының нейтрондық сәулеленуі пассивациялық қабаттың тұрақтылығының төмендеуіне және питтингтік коррозия механизмінің өзгеруіне алып келетіні көрсетілді. Реакторлық құрылымдық материалдардың ресурс сынақтарының нәтижелері зерттелген болаттардың физика-механикалық қасиеттері ұзақ уақыт бойы механикалық бұзылуға төтеп бере алатынын көрсетті. Актиноидтардың тез нейтрондармен бинарлық бөліну жағдайында бөліну осіне қатысты нейтрондар мен гамма-кванттардың бұрыштық анизотропиясы бойынша жаңа эксперименттік деректер алынды. Сондай-ақ, тұрақты ядролардағы (n,α) реакцияларының қималары бойынша тез және резонанстық нейтрондармен қоздырылған жаңа эксперименттік мәліметтер алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Проведеные научные исследования позволят существенно расширить возможности в области развития и применения ядерной науки как средства обеспечения технологического и экономического прогресса страны. Предложенные в результате реализации программы технические решения приведут к росту рентабельности выполняемых работ на реакторе ВВР-К.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жүргізілген ғылыми зерттеулер елдің технологиялық және экономикалық прогресін қамтамасыз ету құралы ретінде ядролық ғылымды дамыту мен қолдану мүмкіндіктерін едәуір кеңейтеді. Бағдарламаны іске асыру нәтижесінде ұсынылған техникалық шешімдер ВВР-К реакторында орындалатын жұмыстардың рентабельділігін арттыруға әкеледі.

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : жоқ

Efficiency (in Russian) : Эффективность ожидаемых результатов подтверждается большим опытом реализации научных проектов в Институте ядерной физики в области мирного использования ядерной энергии и тем, что получены с использованием уникальной инфраструктуры, включающей исследовательский ядерный реактор ВВР-К, критический стенд, горячие камеры, просвечивающий электронный микроскоп с EDS анализатором JEOL JEM 2100, установка рентгеновской томографии Продис.Компакт, установка нeйтpoнной радиографии и томографии ТИТАН и др.

Efficiency (in Kazakh) : Күтілетін нәтижелердің тиімділігі Ядролық физика институтында атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы ғылыми жобаларды іске асырудың мол тәжірибесімен және олардың бірегей инфрақұрылымды, соның ішінде VVR-K ядролық зерттеулерін пайдалана отырып алынғандығымен расталады. реактор, критикалық стенд, ыстық камералар, EDS анализаторы бар JEOL JEM 2100 трансмиссиялық электронды микроскопы, Prodis.Kompakt рентген томографиясы қондырғысы, нейтрондық радиография және TITAN томографиялық қондырғы және т.б.

Field of application (in Russian) : Потенциальными потребителями полученных результатов являются специалисты ведущих научных и производственных предприятий атомной промышленности Казахстана. Ообенное значение они имеют для развития бериллиевого производства на предприятиях НАК «Казатомпром» (АО «Ульбинский металлургический завод» и др.).

Field of application (in Kazakh) : Алынған нәтижелердің күтілетін тұтынушылары Қазақстанның атом өнеркәсібінің жетекші ғылыми және өндірістік кәсіпорындарының мамандары болып табылады. Олардың «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» кәсіпорындарында («Үлбі металлургиялық зауыты» АҚ және т.б.) бериллий өндірісін дамыту үшін ерекше маңызы бар.