The object of research, development or design (in Russian) : Бараны-производители пород дорпер, австралийская белая, суффольк, гемпшир и овцематки казахских курдючных овец.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Дорпер, австралияның ақ қойы, суффольк, гемпшир тұқымдарының қошқарлары және жергілікті құйрықты қой саулықтары.

Aim of work (in Russian) : Улучшение мясной продуктивности и качества продукции мясо-сальных овец путем скрещивания с зарубежными мясными породами, с помощью ДНК технологий и ускоренного размножения биотехнологическими методами

Aim of work (in Kazakh) : Шетелдік етті тұқымдармен будандастыруды, ДНҚ технологиялар мен биотехнологиялық әдістерді қолданып, жергілікті құйрықты қойлардың өнімділігін жақсарту.

Методы исследования (на русском) : Современные и частные методики, инструкции по зоотехнии, генетике, кормлению и биотехнологии воспроизводства овец.

Методы исследования (на казахском) : Зоотехния, генетика, мал азықтандыру, қой өсіру биотехнологиясы саласындағы дербес әдістер мен нұсқаулықтар.

Obtained results and novelty (in Russian) : Результаты исследований. Проведён учёт ягнения 7200 овцематок, осемененных осенью 2024 года, измерены массы тела новорожденных ягнят. От 200 баранов и 500 овцематок получены биологические образцы, выделенное из них ДНК генотипировано по генам GDF9, CAST, IGFBP, DGAT1 и чипу OvineSNP50K BeadChip. От овцематок отбиты 4-месячные контрольные и опытные ягнята, у них измерены масса и промеры тела. Проведен убой 50 баранчиков после отбивки от матерей, определены показатели качества туши и мяса. Взяты 30 образцов мяса от ягнят разных генотипов (3 образца/группа). Определены вкусовые качества, химический и биохимический составы. К случке подготовлены 50 полукровных баранчиков сравниваемых генотипов. Отобрано 50 курдючных овец-доноров. Проанализированы экспериментальные данные ягнения овцематок, отбивки и забоя ягнят в разные возраста. Новизна исследований. Работы по использованию баранов импортных мясных пород на матках отечественных мясо-сальных овец, а также анализ продуктивных качеств полученных помесей разных генераций проводятся впервые.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері. 2024 жылдың күзінде ұрықтандырылған 7200 бас саулық төлінің есебі жүргізілді, жаңа туылған қозылардың дене салмағы өлшенді. 200 қошқар мен 500 қойдан биологиялық үлгілер алынды, олардан бөлінген ДНҚ-дан GDF9, CAST, IGFBP, DGAT1 гендері OvineSNP50K BeadChip чипі бойынша генотиптелді. 4 айлық бақылау және тәжірибе тобы қозылары енелерінен бөлініп, олардың салмағы мен дене өлшемдері алынды. Енелерінен бөлінген 50 қозы сойылды, ұша мен ет сапасының көрсеткіштері анықталды. Әр түрлі генотипті қозылардан 30 ет сынамасы алынды (3 сынама/топ). Еттің дәмдік қасиеттері, химиялық және биохимиялық құрамы анықталды. Салыстырылып отырған генотиптердің 50 жартылай қанды 1,5 жасар қошқарлары жұптастыруға дайындалды. 50 донор саулық таңдап алынды. Туыт кезінде қозыларды есепке алу, қозыларды енесінен бөлу және еркек тоқтыларды бақылай сою тәжірибелерінің мәліметтері талданды. Зерттеулердің жаңалығы. Әртүрлі ұрпақ будандарын алу үшін құйрықты қой саулықтарына шетелдік етті тұқымдар қошқарлары алғаш рет қолданылып, алынған будандар жан-жақты бағалаудан өтті.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработаны селекционно-технологические методы улучшение мясной продуктивности и качества продукции мясо-сальных овец путем скрещивания с зарубежными мясными породами, критерии продуктивности 4-15 месячного молодняка (баранчиков и ярок) желательного типа, полученного на основе скрещивания местных грубошерстных овцематок зарубежными специализированными мясными породами, даны рекомендации по кормлению и содержанию овец разных поло-возрастных групп и генотипов, определена экономическая эффективность откорма помесного и чистопородного молодняка.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жергілікті құйрықты қойлардың ет өнімділігін және өнім сапасын шетелдік етті тұқымдармен будандастыру арқылы жақсарту әдістері, жергілікті саулықтар мен шетелдік арнайы етті тұқымдардың ұнамды типтегі 4-15 айлық будан төлдерінің (еркек және ұрғашы) өнімділік критерийлері, жыныс-жас топтары, генотиптері әртүрлі қойларды азықтандыру және күтіп-бағу бойынша ұсыныстар әзірленіп, будан және таза тұқымды төлдерді бордақылаудың экономикалық тиімділігі анықталды.

Level of implementation (in Russian) : Работа внедрена в сельхозформирования разных регионов РК, в частности, в базовые хозяйства.

Level of implementation (in Kazakh) : ҚР түрлі өңірлерінің ауыл шаруашылығы құрылымдарына, оның ішінде базалық шаруашылықтарға енгізілген.

Efficiency (in Russian) : Годовой экономический эффект от внедрения составил в среднем 2720-5100 тг на каждого реализованного помесного баранчика.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелерін іске асырудан алынған жылдық экономикалық тиімділік сатылған әр еркек тоқтыдан орта есеппен 5100 теңгені құрады.

Field of application (in Russian) : Сельское хозяйство, овцеводство.

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы, қой шаруашылығы.