The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являются процессы осаждения сульфидов тяжелых металлов, фильтрации, адсорбции сероводорода и десорбции.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны ауыр металл сульфидтерінің тұндыру, сүзу, күкіртті сутектің адсорбциясы және десорбция процесстері болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Цель исследования - разработка и промышленные испытания гибридных алгоритмов оптимального управления процессом получения фосфорной кислоты марки А.

Aim of work (in Kazakh) : Зерттеудің мақсаты - А маркалы фосфор қышқылын алу процессін оптимальды басқарудың гибридті алгоритмдерін әзірлеу және өнеркәсіптік сынақ жасау.

Методы исследования (на русском) : Метод проведения работы: в ходе проведённых исследований использовались как современные интеллектуальные технологии, так и традиционные методы математического моделирования

Методы исследования (на казахском) : Жұмыс әдісі: жүргізілген зерттеулер барысында заманауи интеллектуальды технологиялар да, математикалық модельдеудің дәстүрлі әдістері де қолданылды

Obtained results and novelty (in Russian) : - синтезированы математические модели процесса осаждения сульфидов тяжелых металлов и процесса адсорбции сероводорода в отходящих газов; - сформированы матрицы планирования ПФЭ для процесса десорбции сероводорода из товарной кислоты марки А; - синтезированы гибридные модели управления этими процессами.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : - ауыр металдар сульфидтерінің тұндыру процессінің және шығатын газдардағы күкіртсутектің адсорбция процессінің математикалық модельдері синтезделді; - А маркалы тауар қышқылынан күкіртті сутекті десорбциялау процесі үшін пфэ жоспарлау матрицалары құрылды; - осы процестерді басқарудың гибридті модельдері синтезделеді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Проведенные нами исследования и анализ публикаций показал, что интеллектуальные технологии можно применять сразу же при создании интеллектуальных алгоритмов оптимального управления. Это связано с тем, что интеллектуальные технологии позволяют применять экспертные знания и опыт, то есть использовать так называемые «готовые знания», которые эксперты накапливали годами работы в конкретной предметной области. В то время как создание традиционных математических моделей – это трудный и дорогостоящий процесса генерирования «новых знаний».

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Біз жүргізген зерттеулер мен жарияланымдарды талдау интеллектуальды технологияны оптимльды басқарудың интеллектуальды алгоритмдерін құруда бірден қолдануға болатындығын көрсетті. Себебі интеллектуальды технологиялар сараптамалық білім мен тәжірибені қолдануға, яғни сарапшылар белгілі бір салада жылдар бойы жұмыс істеген "дайын білімді" қолдануға мүмкіндік береді. Дәстүрлі математикалық модельдерді құру "жаңа білімді" қалыптастыру үшін қиын және қымбат процесс.

Level of implementation (in Russian) : По результатам промышленных испытаний будет принято решение о внедрении алгоритмов управления.

Level of implementation (in Kazakh) : Өнеркәсіптік сынақтардың нәтижелері бойынша басқару алгоритмдерін енгізу туралы шешім қабылданатын болады.

Efficiency (in Russian) : Сравнительный анализ показал положительные оценки гибридных алгоритмов управления: сократился расход едкого натра на 7%, а качество товарной фосфорной кислоты улучшилось на 3%.

Efficiency (in Kazakh) : Салыстырмалы талдау кезінде гибридті басқару алгоритмдерінің оң бағаларын көрсетті: каустикалық натрий шығыны 7% - ға қысқарды, ал фосфор қышқылының сапасы 3% - ға жақсарды.

Field of application (in Russian) : Разработанные модели и алгоритмы управления могут быть адаптированы и для других технологических процессов.

Field of application (in Kazakh) : Әзірленген модельдер мен басқару алгоритмдерін басқа да технологиялық процесстерге де бейімдеуге болады.