The object of research, development or design (in Russian) : Коллекция из 260 генотипов, включающая сорта, перспективные линии, гибридные и бекроссные популяции пшеницы

The object of research, development or design (in Kazakh) : Бидай сорттарын, перспективалық линияларын, гибридті және беккроссты популяцияларын қамтитын 260 генотиптер коллекциясы

Aim of work (in Russian) : Cоздание устойчивых к бурой ржавчине перспективных линий пшеницы на основе внедрения в селекционный процесс технологии Marker Assisted Gene Pyramiding (MAGP).

Aim of work (in Kazakh) : Селекциялық процеске Marker Assisted Gene Pyramiding (MAGP) технологиясын енгізу негізінде қоңыр татқа төзімді перспективті бидай линияларын құру.

Методы исследования (на русском) : Оценка полевой устойчивости к бурой ржавчине проведена по Roelfs et al., 1992; выделение геномной ДНК – по методу Riede et al., 1996.

Методы исследования (на казахском) : Қоңыр татқа далалық төзімділікті бағалау - Roelfs et al., 1992; геномдық ДНҚ-ны бөлу - Riede et al., 1996 арқылы жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведен фитопатологический скрининг коллекции из сортов, перспективных линий, гибридных и бекроссных популяций пшеницы. Отобрано 165 линий с иммуным и умеренно-устойчивым типом реакции. На первом этапе пирамидирования, установлено, что 29 родительских форм являются носителями эффективных Lr генов. На втором этапе изучены гибриды F2-F3-F4 и беккроссные популяции ВС2, ВС3, в которых с использованием молекулярных маркеров отслеживали наличие целевых Lr генов (Lr19, Lr24, Lr37, Lr50 и Lr68). Из генерации F2 идентифицировано 26 линий пшеницы; из генерации F3 – 13, из ВС2 – 9, ВС3 - 7 с геном Lr37. Отобранные 7 линий переданы для испытания в питомник СП-2, из которого выделено 4 перспективные линии, являющиеся носителями Lr37. Идентифицированные 4 линии геном Lr37 из СП-2 переданы на изучение в КП. В результате аналогичного скрининга из питомника СП-2 идентифицировано 2 линии с геном Lr19, 2 линии с геном Lr68, 3 линии с геном Lr24 и 8 линий с геном Lr50, которые переданы в питомник КП. По результатам исследований наибольший интерес представляют 5 высокопродуктивных линий пшеницы, которые являются носителями 2-х и 3-х Lr генов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Бидайдың сорттарын, перспективалық линияларын, гибридті және бекроссты популяцияларын қамтитын коллекцияға фитопатологиялық скрининг жүргізілді. Иммундық және орташа төзімді реакциясы бар 165 линия таңдалды. Пирамидаудың бірінші кезеңінде 29 ата-аналық форма эффективті Lr гендерінің тасымалдаушысы екендігі анықталды. Екінші кезеңде F-F3-F4 гибридтері мен ВС2, ВС3 бекроссты популяциялары зерттелді. Оларда молекулярлық маркерлерді көмегімен мақсатты Lr гендерінің (Lr19, Lr24, Lr37, Lr50 және Lr68) болуы бақыланды. F2 генерациясынан бидайдың 26 линиясы анықталды; F3 генерациясынан Lr37 гені бар – 13, ВС2– 9, ВС3– 7 генотип табылған. Іріктелген 7 линия сынақ үшін СП-2 питомнигіне жіберілді, оның ішінен Lr37 тасымалдаушылары болып табылатын 4 перспективті линия шығарылды. СП-2-дан шыққан Lr37 гені бар 4 линия КП-ға зерттеуге жіберілді. Анологиялық скрининг нәтижесінде СП-2 питомнигінен Lr19 гені бар - 2 линия, Lr68 гені бар - 2 линия, Lr24 гені бар - 3 линия және Lr50 гені бар - 8 линия анықталды, олар КП питомнигіне жіберілді. Зерттеу нәтижелері бойынша, 2 және 3 Lr гендерінің тасымалдаушылары болып табылатын 5 жоғары өнімді бидай линиялары үлкен қызығушылық тудырады

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В селекции на устойчивость к бурой ржавчине рекомендуется использовать 5 линий пшеницы – носителей нескольких Lr генов

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Селекцияда қоңыр татқа төзімділігімен бірнеше Lr гендерінің тасымалдаушы бидайының 5 линиясы ұсынылады

Level of implementation (in Russian) : Не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : Қарастырылмаған

Efficiency (in Russian) : Использование устойчивых к болезни сортов пшеницы принесет прибыль, равную 20%-ной стоимости продукции.

Efficiency (in Kazakh) : Ауруға төзімді бидай сорттарын пайдалану өнімнің 20% құнына тең пайда әкеледі.

Field of application (in Russian) : Молекулярная генетика и селекция растений, фитопатология

Field of application (in Kazakh) : Молекулалық генетика және өсімдік селекциясы, фитопатология