Inventory number IRN Number of state registration
0225РК01349 BR28713427-OT-25 0125РК01125
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Промежуточный Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 12
International publications: 2 Publications Web of science: 1 Publications Scopus: 1
Number of books Appendicies Sources
1 2 31
Total number of pages Patents Illustrations
55 0 5
Amount of funding Code of the program Table
124817575.8 Ф.1510 0
Code of the program's task under which the job is done
01
Name of work
Социально-педагогическая парадигма уровневого обучения государственному языку на основе лингвокоммуникации и нейролингвистики в рамках международного и национального непрерывного образования
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Fundamental Методическая документация
Report authors
Оразбаева Фаузия Шамсиевна , Жаксыликова Куляй , Рауандина Айтжамал Калкеновна , Оразалиева Эльмира Нурлановна , Қапантайқызы Шынар , Нургали Сауле , Алибаева Меруерт Сарсебековна , Коканова Жаркинай Атаевна , Найманбаев Алмас Абдыманапович , Нургазиев Танат Есенбаевич , Иманқұлова Меруерт Амантайқызы , Мазибаева Жанар Оралхановна , Рысқұлова Айнагүл Дүйсенбекқызы , Төлтай Файзулла Елубайұлы , Рахметова Райгуль Садуакасовна , Исаева Жазира Исақызы , Шадиева Нургуль Хамзахановна , Даулетбекова Жанат Турарбековна , Шүиіншәли Абай Серікұлы ,
0
0
0
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
НАО "Казахский национальный педагогический университет имени Абая"
Abbreviated name of the service recipient НАО "КазНПУ им.Абая"
Abstract

Научно-методическая система уровневого освоения государственного языка в поликультурном обществе. Она охватывает целостную модель языковой подготовки, адаптированную к возрастным особенностям обучающихся, их коммуникативным потребностям и культурному контексту в условиях непрерывного образования.

Мультимәдени қоғамда мемлекеттік тілді деңгейлік меңгертудің толыққанды ғылыми-әдістемелік жүйесі. Ол үздіксіз білім беру кеңістігінде тіл үйренушінің жас ерекшелігіне, коммуникативтік қажеттілігіне және мәдени ортасына бейімделген тілдік дайындықтың тұтас жүйесін қамтиды.

Разработка и внедрение механизмов уровневого освоения государственного языка в условиях непрерывного образования, направленных на сохранение национальной идентичности личности в многоязычном обществе, объединяющем представителей различных культур, на основе международных и национальных стандартов, а также создание и реализация соответствующей социально-педагогической системы.

Үздіксіз білім беру жағдайында әр түрлі мәдениет өкілдері тұратын көптілді қоғамдағы адамдардың ұлттық бірегейлігін сақтай отырып, халықаралық және ұлттық стандарттар негізінде мемлекеттік тілді деңгейлік меңгертудің механизмдерін әзірлеу және оның әлеуметтік-педагогикалық жүйесін іске асыру.

Исследовательская работа опирается на обширный теоретический и сравнительный анализ отечественных и международных научных трудов, языковых стандартов, педагогических принципов, касающихся преподавания государственного языка в мультикультурной среде. Собранные данные обрабатывались количественно и качественно, интерпретировались промежуточные и конечные результаты.

Зерттеу жұмысы көпмәдениетті ортада мемлекеттік тілді оқытуға қатысты отандық және халықаралық ғылыми еңбектерді, тілдік стандарттарды, педагогикалық қағидаларды кең көлемде теориялық және салыстырмалы талдауға сүйенеді. Жиналған деректер сандық және сапалық тұрғыдан өңделіп, аралық және қорытынды нәтижелер интерпретацияланды.

Исследование ценно тем, что адаптирует систему уровневого обучения казахскому языку к требованиям мультимәдени среды и заново құрастырады её на обновлённой научно-методической основе в контексте непрерывного образования. Во-первых, впервые проведено системное сопоставление международных стандартов CEFR с национальными талапами и разработано единое научное обоснование уровней A0–C1 для казахского языка. Во-вторых, создана полная структура учебно-методического комплекса для начальных уровней (A0–A1) и опубликован первый пятикомпонентный пакет: учебники, основанные на ценностном подходе, иллюстрированная книга, дидактические материалы и лексический минимум. Этот комплект является одним из первых комплексных решений для уровневого обучения казахскому языку. В-третьих, для каждого уровня заново разработаны системы компетенций, ожидаемых результатов, критериев и индикаторов оценивания, и все они приведены в соответствие с логикой непрерывного образования. В-четвёртых, с целью выявления потребностей изучающих язык в мультимәдени среде проведено эмпирическое анкетирование, в результате которого были получены социальные данные, позволившие уточнить и нақтылау предлагаемую модель обучения. В-пятых, результаты исследования опубликованы в международных (Scopus) и национальных научных изданиях, что обеспечило их введение в научный оборот.

Зерттеу жұмысы қазақ тілін деңгейлік меңгерту жүйесін мультимәдени орта талаптарына бейімдеп, үздіксіз білім беру контекстінде жаңаша ғылыми-әдістемелік негізде қайта құруымен құнды. Біріншіден, халықаралық CEFR стандарттары мен ұлттық талаптарды салыстыра отырып, қазақ тілінің A0–C1 деңгейлеріне арналған бірыңғай ғылыми негіздеме алғаш рет жүйелі түрде жасалды. Екіншіден, бастауыш деңгейлерге (A0–A1) арналған оқу-әдістемелік кешеннің толық құрылымы әзірленіп, бес кітаптан тұратын алғашқы кешен жарық көрді: құндылыққа негізделген оқулықтар, суретті кітап, дидактикалық материалдар және лексикалық минимум. Бұл кешен қазақ тілін өзге тілді аудиторияда деңгейлік форматта оқытуға арналған алғашқы кешенді жүйелердің бірі болып табылады. Үшіншіден, әр деңгейге тән құзыреттер жүйесі, күтілетін нәтижелер, бағалау критерийлері мен индикаторлары жаңаша құрастырылып, олар үздіксіз білім беруге сәйкестендірілді. Төртіншіден, мультимәдениетті ортада тіл үйренушілердің қажеттілігін анықтау мақсатында эмпирикалық сауалнама жүргізіліп, оқыту моделін нақтылауға мүмкіндік беретін әлеуметтік деректер алынды. Бесіншіден, зерттеу нәтижелері халықаралық (Scopus) және ұлттық ғылыми басылымдарда жарияланып, ғылыми айналымға енгізілді.

В ходе исследования была разработана единая научная концепция уровневого обучения казахскому языку на уровнях A0–C1 и создана обновлённая уровневaя система, согласованная с международными стандартами и национальными требованиями; полностью спроектирован и систематизирован пятикомпонентный учебно-методический комплекс для начальных уровней (учебники, иллюстрированная книга, дидактические материалы, лексический минимум); для каждого уровня заново определены компетенции, ожидаемые результаты, критерии и индикаторы оценивания, приведённые в соответствие с системой непрерывного образования; результаты эмпирического анкетирования обучающихся в мультикультурной среде были использованы для уточнения модели обучения; интеграция лингвокоммуникативных и нейролингвистических подходов усилила конструктивную эффективность методической системы; разработанные учебные материалы оказались удобными для адаптации в различных образовательных учреждениях и обеспечили экономическую эффективность; результаты исследования опубликованы в международных и национальных научных изданиях и введены в научный оборот.

Зерттеу барысында қазақ тілін A0–C1 деңгейлері бойынша меңгертудің бірыңғай ғылыми негіздемесі жасалып, халықаралық стандарттар мен ұлттық талаптарға сәйкес қайта құрылымдалған деңгейлік жүйе әзірленді; бастауыш деңгейлерге арналған бес компонентті оқу-әдістемелік кешен (оқулықтар, суретті кітап, дидактикалық материалдар, лексикалық минимум) толық жобаланып, құрылымы мен мазмұны жүйеленді; әр деңгейге тән құзыреттер, күтілетін нәтижелер, бағалау критерийлері мен индикаторлар жаңаша белгіленіп, үздіксіз білім беру талаптарына сәйкестендірілді; мультимәдени ортада тіл үйренушілерге жүргізілген эмпирикалық сауалнама нәтижелері оқыту моделін нақтылауға пайдаланылды; лингвокоммуникативтік және нейролингвистикалық тәсілдер интеграцияланып, әдістемелік жүйенің конструктивтік тиімділігі арттырылды; дайындалған оқу өнімдері әртүрлі білім беру ұйымдарына бейімделуге ыңғайлы болып, экономикалық жағынан тиімділікті қамтамасыз етті; зерттеу нәтижелері халықаралық және ұлттық ғылыми басылымдарда жарияланып, ғылыми айналымға енгізілді.

Степень внедрения в первый год реализации программы не предусмотрена.

Енгізу дәрежесі бағдарламаның бірінші жылында қарастырылмаған.

Исследование продемонстрировало высокую эффективность благодаря обновлению научных и практических основ уровневого обучения казахскому языку и их адаптации к требованиям мультимәдени среды. Во-первых, разработанная в соответствии с международными и национальными стандартами уровневaя система A0–C1 сформировала единые критерии преподавания и предложила стандартизированную модель, удобную для применения в образовательных организациях. Во-вторых, создание пятикомпонентного учебно-методического комплекса обеспечило педагогов готовым, систематизированным набором материалов, что значительно оптимизировало процесс обучения. В-третьих, четкое определение компетенций, критериев и индикаторов оценивания упростило контроль качества обучения и повысило объективность оценки. В-четвертых, результаты эмпирического анкетирования в мультимәдени среде позволили выстроить модель обучения на основе реальных потребностей обучающихся, что усилило практическую применимость методики. В-пятых, интеграция лингвокоммуникативных и нейролингвистических подходов повысила эффективность процесса овладения языком и приблизила формирование языковых навыков к условиям естественной коммуникации.

Зерттеу жұмысы қазақ тілін деңгейлік меңгертудің ғылыми және практикалық негізін жаңғыртып, оны мультимәдени орта талаптарына бейімдеуімен жоғары тиімділік көрсетті. Біріншіден, халықаралық және ұлттық стандарттарға сәйкес әзірленген A0–C1 деңгейлік жүйе қазақ тілін оқытудың бірыңғай өлшемін қалыптастырып, білім беру ұйымдарында қолдануға ыңғайлы стандартталған жүйе ұсынды. Екіншіден, бес компоненттен тұратын оқу-әдістемелік кешеннің дайындалуы практик-мұғалімдерге бірден қолдануға болатын жүйелі материалдар жиынтығын беріп, оқыту үдерісін оңтайландырды. Үшіншіден, құзыреттер мен бағалау индикаторларының нақты анықталуы оқыту сапасын бақылауды жеңілдетіп, бағалаудың объективтілігін арттырды. Төртіншіден, мультимәдени ортада жүргізілген сауалнама нәтижелері оқыту моделін нақты деректерге сүйеніп құруға мүмкіндік беріп, әдістеменің өміршеңдігін күшейтті. Бесіншіден, лингвокоммуникативтік және нейролингвистикалық тәсілдердің ықпалдастырылуы тіл меңгеру процесінің тиімділігін арттырып, білім алушылардың тілдік дағдысын табиғи қарым-қатынас жағдайына жақындатты.

Результаты исследования предназначены для применения во всех образовательных организациях, где казахский язык преподаётся в уровневом формате для иноязычной аудитории. Разработанные учебно-методические комплексы подходят для детских садов, начальной и основной школы, колледжей, высших учебных заведений, языковых центров, учреждений дополнительного образования и курсов повышения квалификации педагогов. Кроме того, полученные материалы могут быть использованы преподавателями, методистами, авторами учебников, разработчиками образовательных программ и специалистами в области языка, работающими в мультимәдени орта. Созданная уровневaя модель также эффективна в проектах по расширению функциональной сферы государственного языка, на языковых курсах для взрослых, в корпоративном обучении и на онлайн-платформах.

Зерттеу нәтижелері қазақ тілін өзге тілді аудиторияда деңгейлік форматта оқытатын барлық білім беру ұйымдарында қолдануға арналған. Дайындалған оқу-әдістемелік кешендер балабақша, бастауыш және негізгі мектептер, колледждер, жоғары оқу орындары, тіл орталықтары, қосымша білім беру мекемелері мен педагогтердің біліктілігін арттыру курстары үшін қолайлы. Сонымен бірге мультимәдени ортада тіл меңгертетін мұғалімдер, әдіскерлер, оқулық авторлары, білім беру бағдарламаларын әзірлеушілер және тіл мамандары зерттеу нәтижелерін практикалық жұмыста пайдалана алады. Жасалған деңгейлік модель мемлекеттік тілдің функционалдық аясын кеңейтуге бағытталған жобаларда, ересектерге арналған тіл курстарында, корпоративтік оқытуда және онлайн-платформаларда да тиімді қолданылуы мүмкін.

UDC indices
801
International classifier codes
16.01.45;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
Казахский язык; непрерывное образование; поликультурное понятие; полиязычие; языковая коммуникация; етология;
Key words in Kazakh
Қазақ тілі; үздіксіз білім беру; полимәдени ұғым; көптілділік; тілдік коммуникация; әдіснама;
Head of the organization Тілеп Болат Анапияұлы /
Head of work Оразбаева Фаузия Шамсиевна педагогика ғылымдарының докторы, профессор / профессор, академик
Native executive in charge